Bộ Chính trị ban hành quy định mới về kỷ luật đảng viên vi phạm

Biết tham nhũng mà không ngăn chặn là tình tiết tăng nặng; làm hư hỏng dữ liệu có thể bị khai trừ đảng là những quy định mới được Bộ Chính trị ban hành.

Ngày 17/8, Bộ Chính trị ban hành Quy định 212 về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm, thay thế Quy định 69 năm 2022 (được sửa đổi, bổ sung bởi Quy định 264 năm 2025).

Về nguyên tắc kỷ luật đảng viên, tổ chức đảng, Quy định 212 bổ sung việc kỷ luật phải gắn với tăng cường giáo dục, quản lý, làm cho tổ chức đảng, đảng viên nhận thức được khuyết điểm, vi phạm để khắc phục, sửa chữa và làm tốt hơn.

Nguyên tắc chủ động, kịp thời, công khai, dân chủ, khách quan, công tâm, thận trọng, chặt chẽ, chính xác, nghiêm minh, cũng là điểm mới so với trước đây.

Trường hợp tổ chức đảng, đảng viên bị kỷ luật oan, sai, sẽ được tổ chức xin lỗi và phục hồi quyền lợi. Đây là điểm mới so với quy định cũ.

Đồng thời, Bộ Chính trị quy định rõ hơn trường hợp đảng viên vi phạm bị truy nã, tạm giam hoặc bị tòa án tuyên phạt tử hình, cải tạo không giam giữ trở lên, thì tổ chức đảng có thẩm quyền quyết định khai trừ; đối với đảng viên dự bị thì xóa tên trong danh sách.

Người bị xử phạt thấp hơn cải tạo không giam giữ hoặc được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, sau khi bản án có hiệu lực thì tùy nội dung, tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân vi phạm và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ để kỷ luật tương xứng.

Quy định mới bổ sung thời hạn 5 ngày kể từ khi đảng viên bị kỷ luật, cấp ủy quản lý phải chỉ đạo hoặc đề nghị cơ quan, tổ chức nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị xã hội có thẩm quyền, trong thời hạn 30 ngày, phải xem xét kỷ luật về hành chính, đoàn thể và pháp luật.

Khi cán bộ, công chức, viên chức, hội viên, đoàn viên, người lao động là đảng viên bị kỷ luật, khởi tố thì chậm nhất 5 ngày cơ quan ra quyết định phải thông báo cho tổ chức đảng quản lý đảng viên biết. Trong 30 ngày từ khi nhận được thông báo, tổ chức đảng phải kỷ luật hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền kỷ luật về đảng với những trường hợp này.

Nguyên tắc không bổ nhiệm, giới thiệu, ứng cử, điều động, luân chuyển, biệt phái, phong, thăng quân hàm, tặng khen thưởng, công nhận các danh hiệu của Đảng, Nhà nước với cán bộ, đảng viên đang bị xem xét kỷ luật, chưa hết thời hạn kỷ luật, trong thời gian giải quyết tố cáo, khiếu nại kỷ luật, kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, bị kiến nghị xử lý vi phạm theo kết luận thanh tra, kiểm toán hoặc bị điều tra, cụ thể hơn trước.

Người dám đổi mới có thể được miễn kỷ luật

Theo Quy định mới, đảng viên là nữ đang trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản, đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi hoặc nam giới (vợ chết hoặc vì lý do khách quan, bất khả kháng) đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, sẽ được xem xét chưa kỷ luật, “trừ trường hợp đảng viên có văn bản đề nghị xem xét kỷ luật”.

Cùng với trường hợp đảng viên bị ốm nặng đang điều trị nội trú tại bệnh viện, Quy định mới bổ sung trường hợp người đang trong thời gian điều trị bệnh hiểm nghèo hoặc đang mất khả năng nhận thức, sẽ chưa xem xét kỷ luật; khi sức khỏe ổn định, người này mới bị kỷ luật.

Đảng viên thực hiện đề xuất đổi mới, sáng tạo, được cấp có thẩm quyền cho phép và thực hiện đúng chủ trương, có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung nhưng xảy ra thiệt hại, thì cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn kỷ luật, thay vì “miễn kỷ luật hoặc giảm nhẹ trách nhiệm” so với quy định cũ.

Khái niệm người có quan hệ gia đình được bổ sung trong Quy định mới, là bố, mẹ, người trực tiếp nuôi dưỡng hoặc bố, mẹ, người trực tiếp nuôi dưỡng vợ (chồng); con đẻ, con nuôi, con dâu, con rể; anh, chị, em ruột; anh, chị, em ruột của vợ (chồng).

Thời hiệu kỷ luật đảng viên và tổ chức đảng cơ bản giữ nguyên như cũ. Với tổ chức đảng, thời hiệu là 60 tháng với vi phạm đến mức khiển trách; 120 tháng với vi phạm đến mức cảnh cáo. Tổ chức đảng vi phạm đến mức phải giải tán; vi phạm chính trị nội bộ; vi phạm về quốc phòng, an ninh, đối ngoại xâm hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc, sẽ không áp dụng thời hiệu kỷ luật.

Thời hiệu kỷ luật đảng viên là 60 tháng với vi phạm đến mức khiển trách; 120 tháng với vi phạm đến mức cảnh cáo hoặc cách chức. Đảng viên vi phạm đến mức khai trừ; vi phạm chính trị nội bộ; vi phạm về quốc phòng, an ninh, đối ngoại xâm hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc; sử dụng văn bằng, chứng chỉ, chứng nhận không hợp pháp, sẽ không áp dụng thời hiệu kỷ luật.

Biết tham nhũng mà không ngăn chặn là tình tiết tăng nặng

Đảng viên là thương binh, người có công hoặc con đẻ của liệt sĩ, thương binh, người có công được xem là tình tiết giảm nhẹ khi có vi phạm. Đây là điểm mới so với quy định cũ.

Người vi phạm nhưng xóa dữ liệu, lợi dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số để hợp thức hóa, che giấu hồ sơ, tài liệu liên quan, sẽ được xem là tình tiết tăng nặng. Người biết mà không ngăn chặn, để cán bộ, đảng viên thuộc tổ chức trực tiếp quản lý để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gây hậu quả nghiêm trọng, cũng là tình tiết tăng nặng.

Tình tiết tăng nặng khác được làm rõ hơn là lợi dụng chức vụ, quyền hạn, tình trạng khẩn cấp, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, thực hiện chính sách an sinh xã hội và quốc phòng, an ninh, lợi dụng cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù, chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung để trục lợi.

Quy định 212 vẫn giữ nguyên các hình thức kỷ luật với tổ chức đảng là khiển trách, cảnh cáo, giải tán; với đảng viên chính thức là khiển trách, cảnh cáo, cách chức, khai trừ; với đảng viên dự bị là khiển trách, cảnh cáo.

Đảng viên làm hư hỏng dữ liệu có thể bị khai trừ

So với quy định trước đây, Quy định mới bổ sung nhiều trường hợp đảng viên vi phạm trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số bị khai trừ Đảng.

Cụ thể, đảng viên lợi dụng việc xử lý, quản trị dữ liệu, phát triển, kinh doanh, lưu hành sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu để xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân sẽ bị khai trừ.

Hình thức khai trừ cũng áp dụng với người lợi dụng chuyển đổi số để lừa đảo, thao túng, trục lợi, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; giả mạo, cố ý làm sai lệch, làm mất, hư hỏng dữ liệu trong cơ sở của cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội.

Đảng viên cản trở, ngăn chặn trái pháp luật quá trình xử lý dữ liệu, quản trị dữ liệu hoặc tấn công, chiếm đoạt, phá hoại cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin; phá hoại hoạt động chuyển đổi số; làm gián đoạn, đình trệ, gây mất an toàn cho hệ thống số của cơ quan, tổ chức, cá nhân, cũng sẽ bị khai trừ.

Quy định này có hiệu lực từ 17/8 và được phổ biến đến chi bộ.

Vũ Tuân