Cách công an Trung Quốc kiểm soát vỉa hè bằng camera AI

Những năm gần đây, Trung Quốc đã triển khai một trong những mạng lưới camera giám sát công cộng lớn nhất thế giới, bao gồm hàng trăm triệu camera được lắp đặt trên đường phố, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) cho phép phân tích hình ảnh theo thời gian thực để hỗ trợ công tác quản lý đô thị.

Hệ thống này không chỉ đơn thuần là các camera an ninh truyền thống mà còn kết nối với các nền tảng dữ liệu lớn, có khả năng nhận diện đối tượng, phân tích hành vi và tự động phát hiện vi phạm trật tự đô thị như buôn bán lấn chiếm vỉa hè, lòng lề đường; dừng đỗ xe sai quy định; xả rác bừa bãi…

Ở các đô thị lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, Thâm Quyến, camera AI được lắp đặt trên các tuyến phố, quảng trường, vỉa hè, giao lộ trọng yếu… với độ phân giải cao và thường gắn ở những vị trí dễ quan sát. Hình ảnh được ghi lại liên tục 24/7 ở nhiều góc độ khác nhau.

Camera AI không hoạt động độc lập mà được kết nối trung tâm, nơi các cơ quan như công an, quản lý đô thị, hoặc ban ngành liên quan có thể truy cập dữ liệu theo quy định pháp luật.

Nhờ thuật toán học sâu, dữ liệu video được AI phân tích để nhận dạng các đối tượng và hành vi vi phạm. Khi phát hiện vi phạm, hệ thống sẽ tự động đánh dấu thời gian, vị trí, lưu lại hình ảnh hay video làm bằng chứng (lưu trữ ít nhất 30 ngày), đồng thời gửi cảnh báo về trung tâm điều hành hoặc đơn vị chức năng phụ trách khu vực đó để xử lý hành chính.

Tại một số địa phương, hệ thống còn được tích hợp loa phát thanh thông minh. Khi AI nhận diện hành vi vi phạm, loa sẽ phát cảnh báo trực tiếp, yêu cầu người vi phạm chấm dứt hành vi.

Ví dụ, tại thành phố Cao Bình, tỉnh Sơn Tây, khi camera phát hiện hành vi bán hàng lấn chiếm lòng đường sẽ phát loa khuyên nhủ: “Xin đừng lấn chiếm lòng đường để kinh doanh, hãy lập tức dọn dẹp vật phẩm”. Nếu cảnh báo không được chấp hành, thông tin sẽ được chuyển cho lực lượng quản lý đô thị hoặc công an để xử lý.

Quy trình này tạo thành quy trình khép kín: phát hiện – cảnh báo – xử lý – ghi nhận kết quả, giúp giảm phụ thuộc vào tuần tra trực tiếp và tăng khả năng phản ứng nhanh.

Được hỗ trợ bởi công nghệ, công tác quản lý đô thị đạt được bước nhảy vọt từ “quản trị bằng sức người” sang “quản trị thông minh”.

“Nếu nền tảng AI là con mắt của quản lý đô thị, thì hệ thống quản lý đô thị thông minh giống như bộ não”, bà Hà Ni Ni – Chủ nhiệm trung tâm chỉ huy của Cục thi hành pháp luật hành chính quản lý đô thị thành phố Đức Dương, tỉnh Tứ Xuyên, cho biết. Bà giải thích các vi phạm được xác định bởi nền tảng AI sẽ tự động đưa vào hệ thống quản lý đô thị thông minh để xử lý theo quy trình khép kín.

Ví dụ, 9h12 ngày 8/11/2024, hệ thống quản lý đô thị “AI” phát hiện các tiểu thương gây cản trở giao thông trên đường Bắc Tuyền. Sau khi hệ thống đưa ra cảnh báo, sự việc được tự động nhập vào Nền tảng Dịch vụ Quản lý Vận hành Đô thị thành phố Đức Dương, nhân viên trung tâm chỉ huy lập hồ sơ vụ việc và điều động nhân sự thông qua hệ thống. Lý Khôn Ký, thành viên đội quản lý đô thị phụ trách khu vực này, nhận được thông tin vụ việc thông qua ứng dụng di động “Quản lý đô thị thông minh” và lập tức đến hiện trường để xử lý tình huống.

Sau khi được giải thích luật lệ và quy định liên quan, các tiểu thương đã khắc phục sai phạm vào lúc 10h48 cùng ngày, đường phố khôi phục trật tự. Lý Khôn Ký chụp ảnh bằng điện thoại di động rồi gửi báo cáo tình trạng xử lý lên hệ thống “Quản lý đô thị thông minh”. Sau khi nhận được phản hồi, trung tâm chỉ huy xác định vụ việc đáp ứng yêu cầu và đóng hồ sơ.

Toàn bộ quá trình xử lý vụ bán hàng lấn chiếm lòng đường, từ tự động phát hiện đến giải quyết, được hoàn thành với hiệu suất cao trong vòng chưa đầy hai giờ.

Theo báo cáo của nhiều chính quyền địa phương, việc sử dụng camera AI giúp giảm đáng kể số vụ lấn chiếm vỉa hè tái diễn, đồng thời tiết kiệm nguồn nhân lực. Hình ảnh và video do hệ thống ghi lại trở thành căn cứ xử phạt khách quan, hạn chế tranh cãi giữa người vi phạm và lực lượng thực thi, nâng cao tính minh bạch trong xử lý vi phạm.

Không ít người dân thừa nhận rằng sự hiện diện của camera AI tạo ra hiệu ứng răn đe, khiến họ “tự giác” hơn trong việc tuân thủ quy định về trật tự đô thị, vệ sinh môi trường.

Tuy vậy, tỷ lệ nhầm lẫn và sai sót của AI khi nhận diện hành vi vẫn tồn tại, như nhầm lẫn đồ vật/đối tượng, đặc biệt trong bối cảnh đô thị phức tạp. Những trường hợp nhận diện nhầm có thể dẫn tới xử phạt oan, buộc chính quyền phải duy trì khâu xác minh trong nhiều tình huống.

Tuệ Anh (theo Cq.gov, Gov.cn, Loc.gov)