Cách Iran đề phòng khả năng Mỹ tập kích

Trong lúc Mỹ đang điều lực lượng đáng kể tới Trung Đông và cuộc đàm phán tại Geneva, Thụy Sĩ ngày 17/2 chưa có kết quả rõ ràng, Iran thực hiện nhiều động thái để chuẩn bị cho khả năng bị tập kích, trong đó có củng cố loạt cơ sở hạt nhân và xây dựng lại các nhà máy chế tạo tên lửa.

Vào tháng 6/2025, Israel mở chiến dịch tập kích Iran và phá hủy một phần các cơ sở hạt nhân, gây thiệt hại nghiêm trọng cho nhiều căn cứ, kho và xưởng chế tạo tên lửa, đồng thời hạ sát nhiều chỉ huy quân sự chủ chốt của nước này. Bất chấp thiệt hại nặng nề trong xung đột, Iran gần đây đã khôi phục các cơ sở tên lửa bị hư hại.

Ảnh vệ tinh căn cứ tên lửa Imam Ali ở Khorramabad ngày 5/1 cho thấy ba trong số hàng chục công trình bị Israel phá hủy đã được xây dựng lại, một công trình đang được sửa chữa và ba vị trí khác trong quá trình xây dựng. Hoạt động san lấp mặt bằng và xây dựng diễn ra quanh các giếng phóng.

Hai căn cứ quân sự khác của Iran cũng đang trong quá trình sửa chữa quy mô lớn. Tại căn cứ không quân Tabriz, nơi Iran bố trí tên lửa đạn đạo tầm trung, đường lăn và đường băng đã được khôi phục.

Ở căn cứ tên lửa phía bắc Tabriz, các công nhân đã dọn sạch chướng ngại vật ở tất cả lối vào, mở lại một số hầm ngầm và xây dựng lại phần lớn công trình, theo CNN và Sam Lair, chuyên gia đang cộng tác với Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin (CNS).

Iran đã san lấp hố bom trên đường băng và sửa lại đường băng tại căn cứ Hamadan ở miền tây. Cơ sở sản xuất nhiên liệu rắn lớn và hiện đại nhất ở Shahrud đã được xây dựng lại, đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho phép chế tạo tên lửa tầm xa có thể phóng trong thời gian ngắn.

“Shahrud là địa điểm quan trọng nhất, họ khắc phục rất nhanh chóng thiệt hại tại đây”, Lair nói. “Iran đang lắp một dây chuyền mới ở đây khi xung đột nổ ra, nó không bị hư hại và có thể đã đi vào vận hành. Do đó, sản lượng động cơ tên lửa nhiên liệu rắn hiện nay của Iran có thể lớn hơn cả trước chiến sự”.

Dù thể hiện thái độ linh hoạt trong hạn chế chương trình hạt nhân, Iran đang dùng bê tông và lượng lớn đất đá gia cố cho những địa điểm quan trọng tại một số cơ sở hạt nhân, theo Viện Khoa học và An ninh Quốc tế (ISIS).

Ảnh vệ tinh ngày 10/2 cho thấy Iran đang củng cố lối vào đường hầm tại khu phức hợp ngầm trong núi gần Natanz. Lớp bê tông mới đổ xuất hiện ở lối vào phía đông và phía tây cơ sở, giúp tăng khả năng chống chịu để bảo vệ công trình khỏi các cuộc không kích tiềm tàng. Tại khu vực công trường có nhiều xe tải và thiết bị xây dựng khác.

Tại cơ sở hạt nhân Taleghan 2, thuộc khu phức hợp quân sự Parchin phía nam Tehran, Iran đã hoàn tất việc xây lớp vòm bê tông bao quanh và đang phủ đất lên trên, theo ISIS. “Nơi này có thể trở thành hầm trú ẩn hoàn toàn không thể bị phát hiện với khả năng chống đỡ đáng kể các cuộc không kích”, chủ tịch ISIS David Albright đánh giá.

Iran đã xây dựng lại nhiều công trình bị hư hại tại khu công nghiệp Hafte Tir, gần thành phố miền trung Isfahan. Đây là địa điểm Iran chế tạo các bộ phận của máy ly tâm để làm giàu uranium và bị Liên Hợp Quốc trừng phạt vào tháng 10/2025.

“Iran đang khôi phục chương trình hạt nhân và tên lửa nhanh hơn những gì Israel tuyên bố trong chiến dịch Sư tử Trỗi dậy tháng 6/2025”, Jeffrey Lewis, chuyên gia về an ninh toàn cầu của Đại học Middlebury có trụ sở ở Mỹ, nhận định. “Tốc độ tái thiết cho thấy Iran có thể đã thay thế những thiết bị hư hại hoặc chuyển chúng vào hầm an toàn trước khi bị tấn công”.

Cuộc xung đột với Israel năm ngoái cũng phơi bày điểm yếu trong cấu trúc chỉ huy của Iran. Kể từ đó, Iran tăng cường quyền lực của Hội đồng An ninh Tối cao được lãnh đạo bởi Ali Larijani, quan chức thân cận của lãnh tụ Ali Khamenei, để điều hành đất nước trong thời chiến.

Ali Shamkhani, cựu tư lệnh Iran sống sót sau vụ ám sát hụt của Israel tháng 6/2025, được bổ nhiệm làm thư ký Hội đồng Quốc phòng trong tháng này. Ông Shamkhani đảm nhận nhiệm vụ “tăng cường toàn diện công tác chuẩn bị quốc phòng và phát triển cơ chế đối phó mối đe dọa mới nổi”, theo truyền thông Iran.

 

 

Cách Iran đề phòng khả năng Mỹ tập kích

Trong lúc đàm phán với Mỹ diễn ra tại Geneva, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phong tỏa một phần eo biển Hormuz trong vài giờ để diễn tập. Iran nhiều lần đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz, nơi 1/5 sản lượng dầu toàn cầu đi qua mỗi ngày, nếu căng thẳng với phương Tây leo thang, nguy cơ gây ra biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Hải quân Iran ngày 19/2 cũng tổ chức diễn tập chung với Nga ở vịnh Oman và phía bắc Ấn Độ Dương, trong đó có khoa mục giành lại một con tàu bị cướp.

Hai xuồng vũ trang của Iran ngày 3/2 tiếp cận một tàu chở dầu treo cờ Mỹ song không chặn bắt được phương tiện. Cùng ngày, tiêm kích F-35C thuộc nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln hạ một UAV của Iran bay gần chiến hạm này.

Các chuyên gia nhận định Tehran đang gửi thông điệp tới Washington trong lúc Mỹ điều lực lượng tới khu vực chuẩn bị cho xung đột tiềm tàng. Theo Vali Nasr, giáo sư tại Đại học Johns Hopkins, chiến thuật của Iran là thuyết phục Mỹ rằng chiến sự sẽ rất tốn kém.

“Điều này không giống như xung đột hồi tháng 6/2025 hay chiến dịch bắt lãnh đạo Venezuela. Mỹ sẽ phải đối mặt với những tổn thất nhất định và phải cân nhắc kỹ điều này trước khi thực sự tấn công Iran”, ông nói.

Nguyễn Tiến (Theo CNN, AFP, AP)