‘Cây lúa chiếm 12% tổng phát thải khí metan toàn thế giới’


Tại tọa đàm về “Đổi mới trong Nông nghiệp và Thực phẩm” tổ chức trong khuôn khổ Tuần lễ khoa học VinFuture 2025 chiều 3/12, GS Pamela Christine Ronald cùng nhiều chuyên gia chỉ ra mặt trái của việc phát triển nông nghiệp truyền thống. Theo đó việc sử dụng thuốc trừ sâu và phân bón đang phá hủy môi trường sống các loài tự nhiên, mất đa dạng sinh học, suy thoái và xói mòn đất.


GS Pamela Christine Ronald, Đại học California, Davis (Mỹ) tại tọa đàm chiều 3/12. Ảnh: Nguyễn Thanh

GS Pamela Christine Ronald, Đại học California, Davis (Mỹ) tại tọa đàm chiều 3/12. Ảnh: Nguyễn Thanh

Theo GS Pamela Christine Ronald, trong môi trường đất ngập nước (kị khí), rễ lúa bị thiếu oxy, tạo điều kiện cho các vi sinh vật kị khí phát triển và sản sinh ra metan. Vậy có thể giảm phát thải metan từ hệ vi sinh vật này hay không?. Để trả lời cho câu hỏi này bà cho biết đã cùng cộng sự nghiên cứu cây lúa và phát hiện cây mang gene PSY 1 có bộ rễ phát triển nhanh so với cây truyền thống. Khi thử nghiệm trong các điều kiện tốt, giống này giảm 40% phát thải khí metan.

Bà cho rằng, cần nghiên cứu sử dụng di truyền thực vật để phát triển các giống lúa mới có khả năng giảm thiểu phát thải metan. Trọng tâm là phân tích cộng đồng vi sinh vật trong đất và xác định các gene lúa kiểm soát chất tiết từ rễ và sự liên kết với vi sinh vật đất. Mục tiêu là tạo ra cây trồng có lợi cho môi trường, giảm lượng khí thải.

Cuối cùng, cần xác định các vi khuẩn tập hợp carbon vào các bể chứa carbon hữu cơ ổn định trong đất. Cần các công cụ mới để định lượng những thay đổi carbon hữu cơ trong đất về lâu dài trong điều kiện thực địa.

Đồng tình, GS Raphael Mercier, Viện Nghiên cứu Di truyền Cây trồng Max Planck (Đức) cho rằng cần tạo ra những giống tốt, cho cây trồng khỏe, năng suất cao góp phần giảm phát thải metan.

Ông cho biết trong tự nhiên, một số loại thực vật không cần thụ tinh hoặc thụ phấn vẫn tạo ra hạt như bồ công anh. Cánh hoa của nó giúp phát tán hạt giống, cơ chế này có thể hữu ích cho nông nghiệp. Đây là cơ chế sinh sản vô tính dựa trên quá trình nguyên phân, không bao gồm giảm phân và thụ tinh như truyền thống mà “chuyển quá trình phân chia giảm phân thành quá trình đơn giản hơn” để tạo ra hai bản gene.

“Hình thức sinh sản vô tính cho phép bảo tồn các đặc tính mong muốn và tạo ra dòng thuần nhanh chóng, sử dụng cho nhiều loại cây trồng, hỗ trợ người nông dân”, ông nói.


GS. Raphael Mercier, Viện Nghiên cứu Di truyền Cây trồng Max Planck (Đức)

GS. Raphael Mercier, Viện Nghiên cứu Di truyền Cây trồng Max Planck (Đức). Ảnh: Nguyễn Thanh

Chỉ thêm giải pháp cho nông nghiệp bền vững, TS Nadia Radzman, Phòng thí nghiệm Sainsbury, Đại học Cambridge (Anh) cho biết, cây họ đậu có thể xem là “công tắc sinh học cho nông nghiệp thích ứng khí hậu”.

Bà giải thích cây họ đậu có vai trò quan trọng nhờ năng lực cố định nitơ. Việc điều hòa carbon trong không khí sẽ được cải thiện nhờ sử dụng “công tắc sinh học peptides”.

Để giảm sử dụng phân đạm, người nông dân có thể áp dụng các phương pháp tốt hơn như phát triển cây trồng cố định đạm tự nhiên (gồm các cây họ đậu) hoặc sử dụng công nghệ sinh học tiên tiến để cải thiện cây trồng. Các giải pháp công nghệ bao gồm sử dụng CEP peptides để tăng khả năng cố định đạm và các phương pháp chỉnh sửa gene để kích thích rễ cây phát triển và cải thiện quá trình sinh lý của cây.

“Nên trồng nhiều cây họ đậu như đậu tương, đậu Hà Lan. Các cây này có khả năng cộng sinh với vi sinh vật tạo thành nốt sần trên rễ, giúp cố định nitơ từ không khí một cách tự nhiên và miễn phí”, bà nói.


TS. Nadia Radzman, Phòng thí nghiệm Sainsbury, Đại học Cambridge (Anh). Ảnh: Nguyễn Thanh

TS. Nadia Radzman, Phòng thí nghiệm Sainsbury, Đại học Cambridge (Anh). Ảnh: Nguyễn Thanh

Theo GS Ingolf Steffan-Dewenter, Đại học Wurzburg (Đức), nhu cầu lương thực dự kiến tăng tới 100% vào 2050, trong khi sản phẩm cây trồng chủ lực có xu hướng giảm. Có tới 50% sản lượng cây trồng không được sử dụng làm thực phẩm, đặt ra các thách thức về an ninh lương thực và hiệu quả sử dụng tài nguyên nông nghiệp. Vì vậy việc tích hợp nhiều giải pháp để tạo ra nhiều chuyển đổi cho sản xuất lương thực và an ninh lương thực là cần thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh tới cuộc sống của con người.

Thu Thảo

Ngày xuất bản:

4 THÁNG 12, 2025

Tin cập nhật 24H

Bộ Công an huấn luyện truy vết, thu hồi tài sản mã hóa

Bộ Công an cho biết, đã có hơn 27.300 cán bộ được tập huấn kỹ năng phân tích dữ liệu blockchain, truy tìm dòng tiền và xác định nơi tài sản mã hóa được chuyển đến.

16 THÁNG 11, 2026

Đồng Nai khởi công nhà máy điện rác hơn 2.600 tỷ đồng

Nhà máy điện rác Định Quán được đầu tư hơn 2.600 tỷ đồng, có khả năng xử lý 950 tấn chất thải mỗi ngày, công suất phát điện 18,5 MW.

16 THÁNG 11, 2026

Ôtô lao xuống hồ Trị An, hai vợ chồng thoát nạn

Đồng NaiÔtô 5 chỗ mất kiểm soát lao xuống hồ Trị An trong đêm, hai vợ chồng tự thoát ra ngoài, đến sáng hôm sau xe mới được phát hiện.

16 THÁNG 11, 2026

ATP Finals khởi tranh hôm nay

Italy8 tay vợt hay nhất năm 2026 bước vào cuộc đua giành danh hiệu ATP Finals tại Turin hôm nay 15/11, với Alexander Zverev và Carlos Alcaraz là hai ứng viên sáng giá nhất.

16 THÁNG 11, 2026

Romario: ‘Ancelotti hãy cuốn xéo khỏi Brazil’

Cựu tiền đạo Romario yêu cầu HLV Carlo Ancelotti rời tuyển Brazil, sau khi đội nhà thua Nhật Bản 2-3 ở trận giao hữu ở Singapore ngày 14/11.

16 THÁNG 11, 2026

Báo chí châu Âu: ‘Đừng bao giờ thiếu tôn trọng Ronaldo’

Truyền thông châu Âu chỉ trích Bồ Đào Nha sau trận thua thảm Đan Mạch 1-4 tại Nations League, thậm chí còn liên hệ với sự vắng mặt của Cristiano Ronaldo.

16 THÁNG 11, 2026

Argentina hậu Messi thi đấu dưới những khán đài thưa thớt, thờ ơ

Trong trận đấu đầu tiên của kỷ nguyên hậu Lionel Messi, Argentina thua Uruguay 1-2 trên thánh địa La Bombonera của thủ đô Buenos Aires, với nhiều khu vực khán đài trống vắng và bầu không khí lạnh lẽo.

16 THÁNG 11, 2026

Thủ môn ném bóng về lưới nhà ở Argentina

ArgentinaThủ môn Ezequiel Bacher ném bóng vào lưới nhà ngay phút thứ ba, khiến Comunicaciones thua Arsenal 2-3 ở lượt đi tứ kết play-off tranh vé thăng hạng giải hạng Ba.

16 THÁNG 11, 2026

Cú ngoặt khiến tàu dầu đâm ngang du thuyền ở Mỹ

Tàu dầu Atlantic Asphalt đang đi ngược dòng sông Mississippi thì ngoặt gấp sang phải, đâm ngang du thuyền American Heritage đang neo đậu, khiến nó bị lật.

16 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng nêu ba định hướng chiến lược cho hợp tác ASEAN

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba định hướng chiến lược nhằm tăng cường hợp tác ASEAN, khi phát biểu tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49.

16 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Bộ Công an huấn luyện truy vết, thu hồi tài sản mã hóa

Bộ Công an cho biết, đã có hơn 27.300 cán bộ được tập huấn kỹ năng phân tích dữ liệu blockchain, truy tìm dòng tiền và xác định nơi tài sản mã hóa được chuyển đến.

16 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng nêu 3 đề xuất để ASEAN tiên phong định hình môi trường chiến lược

Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Phiên họp hẹp của Hội nghị Cấp cao ASEAN, đưa ra những đề xuất nhằm định hình môi trường chiến lược khu vực.

16 THÁNG 11, 2026

Alice Huang nghỉ việc tại Megaspeed từ cuối tháng 8/2025

Megaspeed cho biết Alice Huang, nữ doanh nhân liên quan đến bê bối ngoại tình với cựu CEO Nvidia Jensen Huang, đã rời công ty này từ 30/8/2025.

16 THÁNG 11, 2026

Vườn quốc gia Côn Đảo cho thuê hơn 717 ha môi trường rừng làm du lịch

TP HCMVườn quốc gia Côn Đảo dành hơn 717,5 ha môi trường rừng cho các tổ chức, cá nhân thuê không quá 30 năm để kinh doanh du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và giải trí.

16 THÁNG 11, 2026

Thiếu niên sống sót 6 ngày trong rừng nhờ một gói khoai tây chiên

AustraliaWilliam, 17 tuổi, cầm cự gần một tuần giữa rừng bằng một gói khoai tây chiên, nước suối và bài hát yêu thích trước khi được lực lượng cứu hộ tìm thấy.

16 THÁNG 11, 2026