Chiến sự bủa vây tàu dầu trên toàn cầu


Chiến sự bủa vây tàu dầu trên toàn cầu

Cùng một lúc, các tàu dầu trở thành mục tiêu tấn công tại cả Trung Đông lẫn châu Âu, khi các bên tăng cường sử dụng vũ khí kinh tế.

Trong tháng này, Iran liên tiếp tấn công tàu chở dầu tại eo biển Hormuz và khu vực xung quanh, nhằm siết quyền kiểm soát tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng này. Lực lượng Houthi ở Yemen, do Iran hậu thuẫn, tuần này cũng tấn công các tàu dầu của Arab Saudi, tuyên bố áp lệnh phong tỏa hàng hải với nước này, mở ra mặt trận mới trong cuộc chiến với Mỹ.

Tại châu Âu, Ukraine cho biết đã tấn công hơn 150 tàu dầu, tàu hàng và các tàu khác được cho là thuộc “đội tàu bóng tối” của Nga tại biển Azov và Biển Đen, theo Kyiv Post.

Helima Croft – Giám đốc chiến lược hàng hóa toàn cầu của RBC Capital Markets, cho biết trên CNBC rằng thị trường dầu hiện phải đối mặt với các cuộc chiến trên nhiều mặt trận. Giá dầu đã tăng hơn 30% chỉ trong tháng này, khiến Brent có thời điểm vượt 100 USD một thùng lần đầu tiên trong 2 tháng.


Diễn biến giá dầu Brent một năm qua. Đồ thị: Trading Economics

Diễn biến giá dầu Brent một năm qua. Đồ thị: Trading Economics

Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh, dù từng phục hồi trong vài tuần sau khi Mỹ và Iran ký biên bản ghi nhớ ngày 17/6 nhằm mở lại tuyến hàng hải này. “Sau khi biên bản ghi nhớ sụp đổ, chúng ta đã bước vào giai đoạn tồi tệ nhất của xung đột với hoạt động vận tải biển thương mại”, Dimitris Maniatis – CEO công ty dịch vụ đánh giá rủi ro hàng hải Marisks cho biết. Ông cho rằng nguyên nhân chính là Iran muốn “khẳng định quyền lực và quyền kiểm soát lớn hơn với những gì diễn ra tại eo biển Hormuz”.

Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hợp Quốc, kể từ ngày 1/3, 61 tàu thương mại đã bị tấn công tại Vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và Vịnh Oman, khiến ít nhất 17 thuyền viên thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương. Chỉ riêng tháng này, ít nhất 12 tàu chở dầu đã bị tấn công tại Hormuz khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang nhanh.

Các cuộc tấn công trên Biển Đỏ hiện đe dọa hàng triệu thùng dầu xuất khẩu mỗi ngày của Arab Saudi. Trước đó, việc Hormuz bị phong tỏa khiến nước này phải chuyển hướng vận chuyển qua đường ống dẫn dầu tới bờ biển phía tây nhằm giảm rủi ro tại Hormuz. Lượng dầu này sau đó được xuất khẩu qua eo biển Bab el-Mandeb – nối Biển Đỏ với Vịnh Aden.

“Iran và lực lượng Houthi đang cùng nhau giáng đòn rất mạnh vào lợi ích quốc gia của Mỹ, các công ty dầu mỏ Mỹ và tất nhiên là cả Arab Saudi. Tuy nhiên, họ vẫn chưa thể bóp nghẹt hoàn toàn hoạt động xuất khẩu”, Maniatis nói.

Giai đoạn 2023-2025, các cuộc tấn công của Houthi nhằm vào tàu thuyền trên Biển Đỏ để phản đối chiến dịch quân sự của Israel tại Dải Gaza đã khiến lưu lượng tàu qua eo biển Bab el-Mandeb giảm mạnh. Đến nay, hoạt động vận tải qua tuyến đường này vẫn chưa phục hồi hoàn toàn.


Tàu dầu thả neo tại eo biển Hormuz ngày 18/4/2026. Ảnh: AP

Tàu dầu thả neo tại eo biển Hormuz ngày 18/4/2026. Ảnh: AP

Matt Smith – Giám đốc nghiên cứu hàng hóa tại Kpler cho biết Saudi Arabia có thể chuyển một phần dầu qua hệ thống đường ống nối từ cảng trên Biển Đỏ qua Ai Cập tới Địa Trung Hải. Nhưng quy trình này cũng rất phức tạp.

Smith giải thích rằng các siêu tàu dầu không thể bơm đầy dầu khi đi qua kênh đào Suez, do bị hạn chế mớn nước (độ sâu của phần thân tàu chìm dưới mặt nước) tại đây. Arab Saudi vì thế sẽ phải dỡ khoảng một nửa lượng dầu tại cảng Ain Sokhna, bơm qua đường ống tới cảng Sidi Kerir, đưa tàu đi qua kênh đào Suez rồi bơm lượng dầu này trở lại tàu ở phía bên kia.

Sau đó, tàu dầu sẽ phải đi vòng qua châu Phi để đến châu Á, đồng thời quay trở lại theo đúng tuyến này thay vì đi qua eo biển Bab el-Mandeb. Tổng thời gian cho một chuyến khứ hồi sẽ mất khoảng 8 tuần, Smith cho biết.

Croft nhận định việc vận chuyển dầu bằng đường biển từ Trung Đông sắp rơi vào tình thế “không còn lối thoát” do các gián đoạn mới tại Biển Đỏ.

Trong khi đó, tại Biển Đen, Liên danh Đường ống Caspi (Caspian Pipeline Consortium) đã ngừng bốc dầu lên tàu tại cảng Novorossiysk của Nga, do các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền. Croft cho biết khoảng 80% dầu thô xuất khẩu của Kazakhstan được vận chuyển qua đường ống này.

Kazakhstan có rất ít lựa chọn thay thế, đồng nghĩa họ có thể phải cắt giảm một phần sản lượng (khoảng 1,7 triệu thùng một ngày trong tháng 6), Croft nhận định. Bà cho biết Ukraine cũng đã liên tục tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, ảnh hưởng đến hơn 50% công suất lọc dầu của nước này.

“Nga hiện đã cấm xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ”, Croft nói. Nga là một trong những nước xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ lớn nhất thế giới, đặc biệt là dầu diesel.

Trong một báo cáo tuần này, Croft cảnh báo đà leo thang nguy hiểm tại Trung Đông có thể đẩy giá dầu Brent vượt 128 USD một thùng thiết lập năm 2022, sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine. Trong kịch bản xấu nhất, khi khu vực này rơi vào một cuộc chiến toàn diện, giá Brent thậm chí có thể vượt kỷ lục 148 USD một thùng ghi nhận năm 2008.

Hà Thu (theo CNBC, Reuters)

Ngày xuất bản:

27 THÁNG 07, 2026

Tin cập nhật 24H

Than nghèo kể khổ để cầm cố 22 xe máy đi thuê

Đà NẵngGiang Thị Quỳnh Anh thuê 22 xe máy tự lái, sau đó nói dối đây là tài sản của gia đình, viện hoàn cảnh khó khăn để mang đi cầm cố lấy tiền trả nợ.

21 THÁNG 11, 2026

Thu thuế 0,2% với đất bỏ hoang từ 1/7/2027

Đất bỏ hoang sẽ bị thu thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, gấp gần 7 lần đất ở trong hạn mức.

21 THÁNG 11, 2026

Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng trở xuống

Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị, có thể thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt.

21 THÁNG 11, 2026

Người dân giao nộp gấu ngựa nuôi 26 năm

Nghệ AnÔng Hoàng Văn Phụng ở xã Vạn An bàn giao con gấu ngựa nặng hơn 100 kg cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, sau 26 năm nuôi tại nhà.

21 THÁNG 11, 2026

Hơn 45.000 tỷ đồng phòng chống ma túy và tội phạm đến 2030

Việt Nam sẽ huy động 45.300 tỷ đồng để phòng chống ma túy và tội phạm trong 5 năm, hướng tới mục tiêu ít nhất 50% xã và 20% tỉnh thành không có ma túy vào năm 2030.

21 THÁNG 11, 2026

Từ thầy trò thành đồng đội ở giải chạy danh giá Nhật Bản

Nhật BảnTạm nghỉ dạy, trở lại đại học để theo đuổi giấc mơ chạy Hakone Ekiden, Takao Imai không ngờ có ngày được trao dải băng tiếp sức cho chính học trò cũ.

21 THÁNG 11, 2026

Đề xuất luật việt vị mới của Wenger trước nguy cơ bị bác bỏ

Ngay cả cựu HLV Arsene Wenger cũng không cảm thấy bị thuyết phục sau đợt thử nghiệm luật việt vị mới ở giải đấu của Canada, trong khi các nhà làm luật của bóng đá giờ đây được kỳ vọng sẽ bác bỏ nó.

21 THÁNG 11, 2026

Messi săn chức vô địch MLS Cup thứ hai liên tiếp

Sau khi giành Chiếc Giày Vàng mùa thứ hai liên tiếp, Lionel Messi cùng Inter Miami hướng đến mục tiêu trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch MLS Cup kể từ LA Galaxy năm 2012.

21 THÁNG 11, 2026

Bàn thắng đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử World Cup 11 người

QatarPha đánh gót đẹp mắt của Lê Sỹ Bách vào lưới Bỉ ở giải U17 World Cup tối nay giúp Việt Nam có bàn đầu tiên ở sân chơi 11 người cấp độ thế giới.

21 THÁNG 11, 2026

Chuyên cơ ông Trump lập kỷ lục khi trở về từ Trung Quốc

Chuyên cơ đưa ông Trump từ Trung Quốc về Mỹ sau APEC đã thực hiện hành trình liên tục dài nhất trong lịch sử đội bay Không lực Một.

21 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

COP31 có thể bỏ mục tiêu cam kết hạn chế than, dầu, khí đốt

Dự thảo thỏa thuận của gần 200 nước đã bỏ điều khoản liên quan nhiên liệu hóa thạch, giữa bất đồng từ các bên đàm phán.

21 THÁNG 11, 2026

Mỗi lượng vàng miếng giảm tới 4 triệu đồng

SJC sáng nay hạ mạnh giá vàng miếng 4 triệu đồng chiều mua vào từ người dân trong khi bán ra giảm 2 triệu, xuống 134 triệu mỗi lượng.

21 THÁNG 11, 2026

Tăng kết nối đường sắt, cửa khẩu, cảng biển với các tỉnh Tây Nam Trung Quốc

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc có thể kết nối đường sắt, cửa khẩu với cảng biển Việt Nam để mở rộng giao thương, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

21 THÁNG 11, 2026

Chứng khoán giảm 4 phiên liên tiếp

Đóng cửa phiên hôm nay ở 1.689 điểm, chứng khoán đã có 4 phiên điều chỉnh liên tiếp, đưa chỉ số VN-Index về vùng thấp nhất từ cuối tháng 7.

21 THÁNG 11, 2026

Ông Trần Bá Dương thôi chức chủ tịch công ty nông nghiệp

Ông Trần Bá Dương, người đứng đầu Tập đoàn Trường Hải (Thaco), vừa thôi kiêm nhiệm chức Chủ tịch HĐQT Công ty Nông nghiệp Trường Hải (Thaco Agri).

21 THÁNG 11, 2026