Chưa có vaccine, người dân phòng virus Nipah thế nào


ThS.BS Nguyễn Ngọc Anh Tuấn, Viện Pasteur TP HCM, cho biết dù không lây lan mạnh qua không khí như Covid-19 hay sởi, virus Nipah vẫn nằm trong nhóm bệnh ưu tiên hàng đầu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) do tỷ lệ tử vong cực cao, dao động 40-75%. Tại khu vực Đông Nam Á, mầm bệnh này đã được tìm thấy trên loài dơi ăn quả Pteropus tại nhiều quốc gia lân cận như Campuchia, Thái Lan, tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập nếu không được giám sát chặt chẽ.

Khác với các bệnh hô hấp phổ biến, virus Nipah có cơ chế lây truyền phức tạp hơn. Trong tự nhiên, dơi ăn quả là ổ chứa chính, từ đó virus lây qua các vật chủ trung gian như lợn, dê, chó, mèo khi chúng ăn phải trái cây nhiễm dịch tiết của dơi. Con người nhiễm bệnh chủ yếu do tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ động vật bệnh hoặc tiêu thụ thực phẩm, nước uống bị nhiễm bẩn.

Ngoài ra, việc tiếp xúc gần với dịch tiết của bệnh nhân cũng là nguồn lây đáng kể trong gia đình và bệnh viện. Bác sĩ Tuấn lưu ý hệ số lây nhiễm cơ bản của Nipah thấp hơn 1 nên dịch thường chỉ khu trú trong nhóm nhỏ, song cơ chế lây qua thực phẩm tươi sống khiến việc phòng ngừa đòi hỏi sự cẩn trọng đặc biệt từ cộng đồng.

Dấu hiệu ban đầu của nhiễm Nipah thường không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với cúm thông thường như sốt, đau đầu, đau cơ và đau họng. Tuy nhiên, bệnh có thể tiến triển thần tốc sang các bệnh cảnh hô hấp nặng hoặc viêm não cấp tính. Chuyên gia cảnh báo người bệnh có thể rơi vào tình trạng chóng mặt, rối loạn ý thức và co giật, tiến triển đến hôn mê chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ. Đáng chú ý, khoảng 20% người sống sót sau viêm não cấp tính phải gánh chịu các di chứng thần kinh lâu dài như rối loạn co giật hoặc thay đổi tính cách.

Trong bối cảnh chưa có vũ khí đặc hiệu là vaccine hay thuốc điều trị, việc cắt đứt các mắt xích lây truyền là biện pháp bảo vệ duy nhất. Người dân cần tuyệt đối không ăn các loại quả có dấu hiệu bị chim, dơi cắn, đồng thời phải rửa sạch và gọt vỏ kỹ trái cây tươi. Các loại nước nhựa cây như mật thốt nốt phải được đun sôi trước khi sử dụng. Đối với những người chăn nuôi hoặc tiếp xúc với động vật, việc đeo găng tay và mặc quần áo bảo hộ khi xử lý gia súc bệnh là bắt buộc. Bên cạnh đó, việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng sau khi chăm sóc người bệnh hoặc thăm thân cũng giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm chéo.


Nhân viên y tế xét nghiệm tại Viện Pasteur TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần

Nhân viên y tế xét nghiệm tại Viện Pasteur TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần

Tại Việt Nam, công tác giám sát đang được siết chặt tại các cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng để kịp thời thu dung, điều trị nếu phát hiện ca nghi nhiễm. Hiện Viện Pasteur TP HCM đã hoàn thiện các quy trình kỹ thuật, sẵn sàng nhân lực và vật tư để thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu như RT-PCR hay ELISA. Bác sĩ Tuấn khẳng định, việc nâng cao nhận thức và duy trì thói quen vệ sinh ăn uống chính là chìa khóa để ngăn chặn virus Nipah xâm nhập và lây lan trong cộng đồng.

Lê Phương

Ngày xuất bản:

30 THÁNG 01, 2026

Tin cập nhật 24H

Đoàn xe tăng Đức đổi đường tới Litva ‘vì lo ngại Nga’

Sư đoàn xe tăng Đức di chuyển bằng đường sắt, thay vì cơ động bằng đường bộ qua Ba Lan như kế hoạch, nhằm tránh khiêu khích Nga, theo Bild.

23 THÁNG 11, 2026

Bãi bỏ 18 thủ tục hành chính về sở hữu trí tuệ

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa chuyển nhượng quyền và thống nhất đầu mối quản lý giống cây trồng.

23 THÁNG 11, 2026

Miền Bắc rét trở lại từ ngày 24/11

Một đợt không khí lạnh mới tràn xuống miền Bắc từ rạng sáng 24/11 khiến trời chuyển rét, vùng núi có nơi rét đậm, miền Trung mưa giông gia tăng.

23 THÁNG 11, 2026

Liên danh Việt – Pháp – Hàn trúng gói tư vấn lớn nhất đường sắt tốc độ cao Bắc Nam

Liên danh 8 doanh nghiệp Việt Nam, Pháp và Hàn Quốc trúng gói thầu tư vấn lớn nhất dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, trị giá hơn 10.243 tỷ đồng.

23 THÁNG 11, 2026

Nhà vô địch World Cup đổ gục khi trả lời phỏng vấn

ColombiaTiền vệ Leandro Paredes ngất xỉu giữa cuộc phỏng vấn sau chiến thắng 2-0 của Boca Juniors trước Atletico Mineiro ở chung kết Copa Sudamericana.

23 THÁNG 11, 2026

Tiền đạo Việt Nam: ‘Kết quả trước Bỉ giúp chúng tôi tự tin hơn ở U17 World Cup’

QatarTiền vệ Lê Sỹ Bách tin rằng màn trình diễn tích cực trước Bỉ sẽ giúp Việt Nam tự tin hơn khi đấu New Zealand tại lượt hai bảng G U17 World Cup 2026.

23 THÁNG 11, 2026

Ánh Viên thua ở chung kết bơi Đại hội Thể thao toàn quốc

TP HCMKình ngư Nguyễn Thị Ánh Viên chỉ giành HC bạc ở nội dung 200m hỗn hợp môn bơi Đại hội Thể thao toàn quốc 2026.

23 THÁNG 11, 2026

Tuyển thủ Việt Nam cúi đầu xin lỗi sau thẻ đỏ ở V-League

Đà NẵngTân binh đội tuyển Việt Nam Nguyễn Hồng Phúc nhận thẻ đỏ trực tiếp sau pha phạm lỗi với Nguyễn Lê Phát trong trận Đà Nẵng thua Ninh Bình 0-1 ở vòng 8 V-League 2026-2027.

23 THÁNG 11, 2026

Yamal lần thứ ba hỏng phạt đền tại La Liga

Tây Ban NhaLamine Yamal trở thành cầu thủ trẻ nhất sút hỏng ba quả phạt đền tại La Liga, khi Barca thắng ngược Villarreal 3-2 ở vòng 13 tối 22/11.

23 THÁNG 11, 2026

Cháy nhà máy ở Indonesia, hơn 30 người mất tích

Ít nhất 3 người chết và 36 người mất tích sau khi hỏa hoạn xảy ra tại nhà máy sản xuất bánh kẹo ở phía tây Jakarta.

23 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Vì sao tuổi trung niên dễ mất sức dù không mắc bệnh?

Khối cơ suy giảm, sức mạnh và khả năng vận động thay đổi theo tuổi tác có thể khiến người trung niên nhanh mệt, giảm sức bền dù không mắc bệnh.

23 THÁNG 11, 2026

Bé sơ sinh tổn thương thận vì cha mẹ cho uống nước tráng miệng sau bú

Lầm tưởng con bị ‘nóng trong’ sau các cữ sữa, cha mẹ tại Trung Quốc đã cho bé sơ sinh uống thêm nước lọc, vô tình khiến thận trẻ quá tải, phù nề nghiêm trọng, rối loạn điện giải.

23 THÁNG 11, 2026

Bác sĩ chỉ ra những dấu hiệu báo trước giờ phút lâm chung của người thân

Tay chân lạnh nổi vân tím, thở thất thường, tiếng khò khè lớn, rối loạn tiểu tiện, tụt huyết áp đột ngột và ngủ sâu mất phản ứng cho thấy một người đang cận tử.

23 THÁNG 11, 2026

Thanh niên 22 tuổi yếu liệt hai chân sau khi uống thuốc ho

Hà NộiSau một đêm tự mua thuốc ho về uống, thanh niên đột ngột yếu liệt hai chân, không thể tự ngồi dậy, phải nhập viện cấp cứu.

23 THÁNG 11, 2026

Phần bắp cải mọi người vứt đi lại chứa nhiều dưỡng chất nhất

Dù lá ngoài cùng của bắp cải thường bị bóc bỏ vì già cứng kém ngon, chuyên gia dinh dưỡng Đài Loan Chen Pei-Chun cho biết đây lại là lớp tích lũy nhiều chất chống oxy hóa nhất nhờ quang hợp mạnh.

23 THÁNG 11, 2026