‘Chuyển từ làm chủ sang dẫn dắt, phát triển công nghệ’

Chiều 30/12, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam (Make in Viet Nam 2025) với chủ đề “Sáng tạo tại Việt Nam, làm ra tại Việt Nam – để dẫn dắt”.

Khác với các kỳ trước, sự kiện không mở đầu với những bài tham luận, mà bằng một chuỗi trình diễn sản phẩm công nghệ do doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, phát triển, tạo sự hứng khởi cho người xem.

Nhiều sản phẩm lần lượt xuất hiện trong những bối cảnh quen thuộc của đời sống, thông qua màn thể hiện bởi các diễn viên chuyên nghiệp. Mỗi hoạt cảnh là một ví dụ sinh động, cụ thể, cho thấy cách sản phẩm công nghệ giúp giải quyết các bài toán của xã hội, thay đổi cuộc sống từng người dân. Đó là câu chuyện minh họa việc UAV có thể được dùng để giao cà phê, thuốc, gạo từ xa – ví dụ điển hình cho sự phát triển của nền kinh tế tầm thấp. Trong một hoạt cảnh khác, robot khám chữa bệnh hỗ trợ sàng lọc sức khỏe ban đầu, cảnh báo sớm nguy cơ đột quỵ, tim mạch, tiểu đường và tăng huyết áp. Ở phần ứng phó thiên tai, khán giả chứng kiến một ứng dụng khác của công nghệ bay không người lái: tìm kiếm và cứu trợ người gặp nạn.

Sân khấu của Diễn đàn còn biến hóa thành trụ sở chính quyền, với sự xuất hiện của robot hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính công, có khả năng tương tác bằng giọng nói. Phần mềm du lịch thông minh tích hợp trên robot cũng giúp người dân tìm kiếm, khám phá và trải nghiệm du lịch Việt Nam theo phương thức số. Người xem cũng trải nghiệm cách công nghệ thay đổi ngành nông nghiệp, với sự xuất hiện của trạm giám sát sử dụng camera AI và bẫy pheromone để nhận dạng, đếm và phân tích sâu bệnh trực tiếp tại ruộng.

Làm chủ công nghệ để đi ra thế giới

Ngay sau show trình diễn công nghệ, Diễn đàn chính thức khai mạc. Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, các sản phẩm được giới thiệu cho thấy, công nghệ Make in Viet Nam đang từng bước tham gia giải quyết những vấn đề thiết thực của đời sống.

Năm 2025, Việt Nam có 80.000 doanh nghiệp công nghệ số, tăng 1,4 lần so với năm 2020, với hơn 1,9 triệu lao động. Hơn 2.100 doanh nghiệp công nghệ Việt đã ra nước ngoài. Doanh thu từ thị trường nước ngoài ước đạt 15 tỷ USD. Nhiều sản phẩm, dịch vụ số được xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, cho thấy doanh nghiệp Việt đã sẵn sàng giải bài toán toàn cầu.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng đánh giá, diễn đàn là dịp để cùng nhau xác lập một tầm nhìn mới, một hướng đi mới cho doanh nghiệp công nghệ Việt Nam. Đó là: Sáng tạo tại Việt Nam, làm ra tại Việt Nam – để dẫn dắt.

“Làm sản phẩm thôi chưa đủ, phải làm ra công nghệ”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Ông cho biết, sau 6 năm đi theo con đường này, hàng nghìn sản phẩm ra đời, các doanh nghiệp đã làm chủ công nghệ lõi, làm chủ hệ thống, làm chủ dữ liệu và cung cấp giải pháp đến hàng triệu người dùng trong nước cũng như vươn ra quốc tế. Cũng từ tư tưởng này đã hình thành một thế hệ kỹ sư, nhà khoa học dám nghĩ lớn, dám làm chủ công nghệ mới.

Việt Nam đã chuyển dịch từ làm chủ sang tự chủ và dẫn dắt, từ phát triển sản phẩm với công nghệ lõi sang sáng tạo những chuẩn mực mới. Theo ông, khi Việt Nam có bài toán thật, có quyết tâm chính trị cao, Việt Nam có khả năng dẫn dắt thế giới.

“Sáng tạo tại Việt Nam, làm ra tại Việt Nam là để đi ra thế giới. Sản phẩm công nghệ Việt Nam phải cạnh tranh với những sản phẩm công nghệ tốt nhất thế giới để vươn lên nhóm sản phẩm công nghệ hàng đầu thế giới”, Bộ trưởng cho hay.

Ông cho rằng “sáng tạo tại Việt Nam, làm ra tại Việt Nam – để dẫn dắt” là đi từ bài toán lớn để hình thành giải pháp và sản phẩm, công nghệ lõi, sinh ra công nghệ Việt Nam. Đây không phải câu chuyện của riêng ai mà là chiến lược quốc gia, sự cộng hưởng khát vọng dân tộc và công nghệ.

Doanh nghiệp công nghệ nhận nhiệm vụ quốc gia

Nhiều câu chuyện của các doanh nghiệp cũng đã được chia sẻ tại Diễn đàn. Theo Chủ tịch Viettel Tào Đức Thắng, doanh nghiệp đã hình thành 5 ngành công nghiệp công nghệ cao trọng điểm, gồm vũ khí trang bị công nghệ cao, hàng không vũ trụ, hạ tầng viễn thông, bán dẫn và an ninh mạng. Tập đoàn hiện làm chủ 270 công nghệ lõi, nghiên cứu và làm chủ hơn 80 sản phẩm quân sự cùng gần 100 sản phẩm dân sự. Hệ sinh thái nghiên cứu được xây dựng với khoảng 3.000 nhân sự chất lượng cao, trong đó 25% có trình độ tiến sĩ, thạc sĩ, cùng 17 phòng thí nghiệm đồng bộ, hiện đại.

Là một trong những doanh nghiệp công nghệ đầu đàn, trong 5 năm qua, tỷ lệ sản phẩm gia công của FPT giảm từ 90% xuống 30%. Công ty dần tách khỏi mô hình tăng trưởng thuần túy mà đầu tư vào công nghệ, đưa chiến lược quốc gia vào chiến lược phát triển doanh nghiệp. Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng giám đốc FPT khẳng định “không làm công nghệ theo phong trào mà đi theo chiến lược thực tế”. Chiến lược của FPT tập trung vào AI & Quantum AI; dữ liệu và hạ tầng số; an ninh mạng; công nghệ đường sắt; bán dẫn.

Trong khi đó, ông Tô Dũng Thái, Chủ tịch VNPT, cho hay nhà mạng viễn thông thế hệ mới được định nghĩa bởi năng lực hạ tầng số, dữ liệu và vai trò kết nối hệ sinh thái số của quốc gia. VNPT hướng đến làm chủ hạ tầng số thông minh; làm chủ dữ liệu và công nghệ lõi; tiên phong trong vai trò điều phối hệ sinh thái số quốc gia.

Còn theo Chủ tịch CMC Nguyễn Trung Chính, con đường tự chủ và dẫn dắt công nghệ là lựa chọn tất yếu của Việt Nam. Ông cho biết CMC đăng ký 6 nhiệm vụ quốc gia cho năm 2026, theo hướng phát triển các nền tảng dùng chung và năng lực lõi cho khu vực công – doanh nghiệp – người dân. Trước đó, công ty nhận triển khai hai nhiệm vụ quốc gia, gồm trợ lý ảo luật pháp phục vụ chính quyền hai cấp, mô hình ngôn ngữ lớn luật Việt Nam và đã gặt hái những kết quả bước đầu.

Trên sân khấu, đại diện 8 doanh nghiệp gồm Viettel, VNPT, CMC, FPT, MISA, Sovico, One Matrix, SotaTek cùng hô vang “nhận nhiệm vụ” phát triển công nghệ và sản phẩm chiến lược với các cam kết về tiến độ và kết quả cụ thể, thực chất.

Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận và đánh giá cao Bộ Khoa học và Công nghệ khi tổ chức thành công một diễn đàn có ý nghĩa quan trọng, với các phần trình diễn được chuẩn bị công phu, giàu cảm xúc, nhiều tham luận sâu sắc, thiết thực. Theo ông, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có đóng góp quan trọng vào thành tự chung của đất nước và là lực lượng quan trọng để thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới. Không chỉ vậy, doanh nghiệp công nghệ còn là lực lượng xung kích, đóng vai trò quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số.

Chia sẻ nhận định, ông cho biết các doanh nghiệp công nghệ Việt đã lớn mạnh về quy mô, từng bước làm chủ công nghệ. Từ chỗ chỉ gia công, lắp ráp, Việt Nam đã nghiên cứu và làm chủ công nghệ lõi chiến lược như thiết bị hạ tầng 5G, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và AI và bước đầu tham gia chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Đây là nền tảng để doanh nghiệp công nghệ Việt tự tin chuyển đổi từ mục tiêu “làm chủ” sang “dẫn dắt, dẫn đầu” trong kỷ nguyên mới.

Phó thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực. Song song đó là đẩy mạnh phát triển thị trường công nghệ trong nước, ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghệ số Việt Nam. Lan tỏa phong trào “Người Việt Nam ưu tiên sử dụng công nghệ số Việt Nam”.

Phó thủ tướng đề nghị Bộ hỗ trợ các doanh nghiệp có năng lực làm chủ công nghệ lõi; hình thành các doanh nghiệp lớn, đủ sức dẫn dắt thị trường trong nước và vươn ra khu vực và quốc tế. Đồng hành là các cơ chế, chính sách thu hút và giữ chân nhân tài, gắn kết chặt chẽ Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp.

Phát biểu đáp từ, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng Diễn đàn Make in Viet Nam 2025 là sự khởi đầu cho một chặng đường mới, với nhiệm vụ và sứ mệnh mới của cộng đồng doanh nghiệp công nghệ. “Cộng đồng doanh nghiệp công nghệ Việt Nam xin nhận nhiệm vụ, quyết tâm triển khai quyết liệt, hiệu quả bằng hành động trong năm 2026”, Bộ trưởng nói.

Trọng Đạt

Xem diễn biến chính