Cư dân chia phe vì chung cư cấm xe điện

Giữa năm 2025, chị Oanh bán xe máy xăng, chuyển sang xe điện. Ngoài chi phí vận hành giảm một nửa, động lực lớn nhất của chị là thông tin Hà Nội sẽ cấm xe máy xăng theo giờ trong vành đai 1 từ tháng 7/2026.

Nhưng niềm vui “sống xanh” ngắn chẳng tày gang. Mới đây, Ban quản lý tòa nhà thông báo dừng nhận đăng ký mới xe điện từ 1/12 và sẽ cấm hoàn toàn phương tiện này dưới hầm từ tháng 2/2026. Lý do là hầm không đủ sức chứa và lo ngại nguy cơ cháy nổ.

“Ôtô gửi bãi ngoài, xe máy xăng để đâu cũng được, nhưng xe điện cần chỗ sạc và tránh mưa nắng. Giờ tôi tiến thoái lưỡng nan: bán xe thì lỗ, giữ lại thì không có chỗ để”, chị Oanh bức xúc nói. Chị đã tìm các bãi xe lân cận nhưng đều bị từ chối hoặc ở quá xa.

Tình cảnh của chị Oanh là nỗi lo chung của hàng nghìn người dùng xe điện tại tổ hợp chung cư đông đúc bậc nhất thủ đô. Họ cho rằng quy định này đi ngược với xu thế khuyến khích phương tiện xanh và giảm phát thải, chống ô nhiễm của thành phố.

Ở chiều ngược lại, những cư dân đi xe xăng như chị Thu Thảo, 30 tuổi, lại ủng hộ lệnh cấm. Chị lập luận rằng tổ hợp HH Linh Đàm vận hành từ trước năm 2014, thiết kế ban đầu không tương thích cho trạm sạc hay xe điện. “Hầm đã quá tải, hạ tầng phòng cháy cơ bản. Chỉ cần một xe điện bốc cháy trong không gian kín, hậu quả sẽ khôn lường”, chị Thảo lo ngại.

Sự việc tạo ra một cuộc tranh luận gay gắt trong các hội nhóm cư dân. Trước phản ứng trái chiều, ngày 4/12, UBND phường Hoàng Liệt đã yêu cầu Ban quản lý không được phép đơn phương từ chối trông giữ xe điện. Lãnh đạo phường dẫn Luật Nhà ở 2023, khẳng định xe điện là phương tiện được pháp luật công nhận và chưa có công trình khoa học nào kết luận loại xe này dễ gây cháy nổ hơn xe xăng.

Cơ quan chức năng yêu cầu tòa nhà phải bố trí khu vực sạc riêng, trang bị phương tiện chữa cháy và giám sát thay vì ra lệnh cấm cực đoan.

Không chỉ tại Linh Đàm, làn sóng từ chối xe điện đang lan sang nhiều chung cư khác ở Hà Nội. Ngày 2/12, một khu chung cư tại phường Thạch Bàn (Long Biên) cũng ngừng nhận xe điện với lý do “số lượng vượt gấp đôi quy hoạch” (60 xe so với 25 vị trí đỗ quy hoạch), thiếu thiết bị chữa cháy chuyên dụng cho pin lithium-ion.

Trước đó, một số cư dân khu đô thị Văn Khê (Hà Đông) cũng phản ánh lên ứng dụng iHanoi bị gây khó dễ khi gửi xe điện dù hầm còn chỗ.

Thực tế, rào cản tâm lý với xe điện tại chung cư vẫn rất lớn. Khảo sát trên 2.500 độc giả VnExpress cho thấy 48% người dùng xe điện từng cảm thấy bị kỳ thị; trong đó 42% bị gây khó dễ khi sạc pin và 6% bị từ chối gửi xe. Một khảo sát khác với 13.000 người chỉ ra rằng nếu cấm xe máy xăng, chỉ 24% cân nhắc chuyển sang xe điện, đa số chọn phương tiện công cộng hoặc xe công nghệ.

Lý giải thực trạng này, PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Phó chủ tịch Hội Ôtô – Máy động lực TP HCM, cho rằng nỗi sợ xuất phát từ hạ tầng trạm sạc thiếu thốn và lo ngại chất lượng pin trôi nổi.

Theo ông Dũng, với các chung cư cũ, diện tích hầm hạn chế, giải pháp khả thi nhất là quy hoạch khu vực sạc ngoài trời có mái che tách biệt, trang bị cảm biến nhiệt. “Về lâu dài, cơ quan quản lý cần nghiên cứu mô hình trạm đổi pin như các nước tiên tiến thay vì sạc trực tiếp, để giảm thiểu rủi ro trong khu dân cư”, ông Dũng đề xuất.

Tại HH Linh Đàm, sau chỉ đạo của phường, đại diện tổ dân phố cho biết Ban quản lý đang khảo sát để thiết kế khu vực để xe điện riêng ở sân chung cư, có mái che và người trông coi 24/24 nhằm dung hòa lợi ích của hai nhóm cư dân.

Quỳnh Nguyễn