Cử nhân bằng giỏi chấp nhận lương ‘chạm đáy’ để có việc

SingaporeThị trường việc làm ảm đạm, nhiều cử nhân phải “đấu tranh tâm lý” để làm thực tập sinh với trợ cấp chưa bằng một nửa lương khởi điểm bình quân.

Lee Jia En, 25 tuổi, cử nhân loại giỏi từ Đại học Khoa học xã hội Singapore, đăng ký chương trình Thực tập sinh (GRIT) của chính phủ sau tốt nghiệp. Đây thường được xem là giải pháp tình thế, giúp tích lũy kinh nghiệm tại các cơ quan nhà nước hoặc doanh nghiệp tư nhân.

Tuy nhiên, mức trợ cấp hàng tháng chỉ dao động 1.800-2.400 SGD (khoảng 1.400-1.850 USD). Mức đáy của khung này chưa bằng một nửa lương khởi điểm bình quân của một cử nhân đại học, chỉ bằng khoảng 2/3 thu nhập của một quản lý tập sự tại chuỗi nhà hàng đồ ăn nhanh McDonald’s – vốn yêu cầu bằng cao đẳng.

“Tệ thật. Học bốn năm trời để nhận một công việc lương chỉ bằng một nửa bạn bè”, Lee thốt lên khi mới nhận việc. Nhưng rồi cô chấp nhận đặt lòng tự trọng qua một bên.

Giống như Lee, nhiều người trẻ thất nghiệp tại Singapore đang tìm đến GRIT như phao cứu sinh. Theo các chuyên gia, xu hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo, thắt chặt tuyển dụng và những hệ lụy kinh tế do ảnh hưởng của xung đột trên thế giới đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến quốc gia phụ thuộc vào thương mại và nhập khẩu năng lượng như Singapore.

Trong quý I, làn sóng cắt giảm nhân sự đã chạm mốc cao nhất trong gần ba năm. Các khảo sát cho thấy tỷ lệ cử nhân có việc làm toàn thời gian thuộc các ngành kinh doanh, nghệ thuật và khoa học từ cả 6 đại học công lập đã giảm khoảng 10% trong giai đoạn 2023-2025.

Trước bối cảnh đó, Bộ Nhân lực Singapore khởi động lại chương trình thực tập sinh, tương tự mô hình trong thời đại dịch Covid-19. Họ nói cố tình đặt mức trợ cấp thấp để “đảm bảo các thực tập sinh vẫn ưu tiên tìm việc chính thức”.

Dù vậy, chương trình GRIT mới chỉ tuyển được hơn một nửa chỉ tiêu dự kiến. Bộ trưởng Nhân lực cho rằng ứng viên đã từ chối nhận việc để chọn cơ hội khác tốt hơn. Nhưng các chuyên gia như PGS Kelvin Seah, Đại học Quốc gia Singapore, nhận định nhiều người còn e ngại vì thù lao thấp, cùng định kiến chương trình chỉ dành cho người không tìm nổi việc làm.

Lee còn nhớ cảm giác “xấu hổ” ngày trước, khi tham gia chương trình trong khi bạn bè đều né tránh. Cấp trên chỉ giao những việc lặt vặt như in ấn tài liệu để “công bằng với mức lương” mà cô nhận được.

Còn với nhiều người khác là chuỗi ngày bấp bênh chờ việc, khiến tinh thần bị bào mòn. Ng Hui, 26 tuổi, cử nhân ngành Hệ thống thông tin tại Đại học Quản trị Singapore, cho biết khoản trợ cấp 2.400 SGD của GRIT là “không đủ” để trả món nợ học phí 50.000 SGD. Sau giờ làm thực tập sinh tại một cơ quan nhà nước, anh phải đi dạy thêm cho học sinh cấp hai để kiếm thêm thu nhập.

Ng chỉ ở nhà vào lúc rảnh để cắt giảm chi tiêu, dành cả cuối tuần để ôn luyện phỏng vấn. Sau nhiều tháng gồng mình, Ng thấy “bất lực” vì không có gì đảm bảo mình sẽ được nhận vào làm chính thức.

Phang Jun, 24 tuổi, từng rải hơn 100 hồ sơ mới được nhận vào làm thực tập sinh ở một công ty công nghệ. Thấy cánh cửa ở lại không rộng mở, cô tìm cách kết nối với đồng nghiệp để tìm cơ hội, chấp nhận làm trái ngành để cạnh tranh với hàng nghìn cử nhân khác sắp ra trường vào tháng tới.

“Bây giờ có việc gì là tôi làm việc đó thôi”, Phang nói.

Khánh Linh (Theo Bloomberg, Fortune, SCMP)