Cuộc sống trên ‘đảo nữ nhi’ duy nhất ở châu Âu


Nằm trên vịnh Riga, đảo Kihnu dài 7 km, rộng hơn 3 km. Nơi đây cùng đảo Manija và các đảo lân cận tạo thành Không gian Văn hóa Kihnu, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể. Đảo hiện có khoảng 300 người sinh sống.

Từ thế kỷ 19, đàn ông trên đảo thường xuyên đi biển đánh cá, săn hải cẩu hoặc sang đất liền làm việc nhiều tháng. Phụ nữ ở lại gánh vác toàn bộ công việc từ chăm con, làm nông đến điều hành cộng đồng. Sự phân công này kéo dài nhiều thế hệ, khiến truyền thông gọi Kihnu là “đảo nữ nhi”.


Một cụ bà trên đảo Kihnu, Estonia. Ảnh: Guardian

Một cụ bà trên đảo Kihnu, Estonia. Ảnh: Guardian

Tuy nhiên, người dân địa phương không hoàn toàn đồng tình với cách gọi này. “Chúng tôi không phải một chế độ mẫu hệ. Kihnu là cộng đồng nơi phụ nữ giữ vai trò trung tâm”, Mare Mätas, hướng dẫn viên kiêm chuyên gia văn hóa trên đảo, nói. Chị cho biết phụ nữ chăm sóc gia đình, gìn giữ phong tục, tổ chức lễ nghi.

Phần lớn nam giới trên đảo vẫn tiếp tục vắng mặt do làm việc trên các tàu vận tải, tàu du lịch (cruise ships) hoặc đi xuất khẩu lao động tại các nước Bắc Âu (Phần Lan, Na Uy) để kiếm thu nhập gửi về nuôi gia đình. Cơ hội việc làm trên đảo rất nghèo nàn và mang tính mùa vụ, buộc họ phải duy trì truyền thống rời đảo đi làm xa kéo dài nhiều tháng. Dù vậy, họ vẫn là trụ cột tài chính quan trọng của Kihnu.

Phụ nữ Kihnu vẫn giữ tập tục sinh con trong phòng xông hơi sauna, địu con khi làm đồng hoặc đi xe máy sidecar. Khi đàn ông vắng nhà, họ gác hải đăng, lái máy cày, vận hành nông trại và hỗ trợ các nghi lễ. Ngôn ngữ địa phương có nhiều từ mô tả trạng thái băng và thời tiết biển, như “tie” (băng chắc) hay “tuulõeauk” (băng mỏng).

Hôn nhân và sinh con từng được xem trọng tại Kihnu. Phụ nữ đã kết hôn mặc tạp dề bên ngoài váy truyền thống kört. Váy được dệt vào mùa đông; màu đỏ tượng trưng cho tuổi trẻ, màu đen dùng khi có tang.

Nhiếp ảnh gia người Na Uy Anne Helene Gjelstad cho rằng cuộc sống trên đảo rất khó khăn với những người không lấy chồng và không có con vì họ không được xem trọng như những phụ nữ khác.


Những người phụ nữ dạy con gái điệu múa truyền thống để bảo tồn văn hóa của Kihnu, Estonia. Ảnh: Guardian

Phụ nữ dạy con gái điệu múa truyền thống để bảo tồn văn hóa của Kihnu, Estonia. Ảnh: Guardian

Văn hóa Kihnu đang đối mặt nguy cơ mai một vì già hóa dân số và làn sóng người trẻ rời đảo. Những đám cưới truyền thống kéo dài ba ngày với âm nhạc và khiêu vũ dần biến mất khi nhiều người chọn sống chung mà không kết hôn hoặc chuyển lên đất liền học tập, làm việc. Quan niệm cũ từng coi lao động chân tay quan trọng hơn việc học của con gái cũng thay đổi theo thời gian. Nhiều ngôi nhà gỗ trên đảo bị bỏ trống. Phụ nữ bước sang tuổi 60 bắt đầu chuẩn bị tang lễ cho mình, tự may quần áo và đan găng tay cho người đào huyệt.

Để giữ gìn bản sắc, người dân Kihnu đang cố gắng kiểm soát hoạt động du lịch. Mỗi mùa hè, du khách đến đảo để nghe phụ nữ địa phương biểu diễn âm nhạc dân gian, xem các điệu nhảy runic cổ và mua sản phẩm thủ công.

Theo Mare Mätas, Kihnu muốn thu hút du khách quan tâm văn hóa, nghề thủ công thay vì du lịch đại trà. Chính quyền địa phương đang cân nhắc cấm nhà xe di động (motorhome) lên đảo.

Ngọc Ngân (Theo Guardian)

Ngày xuất bản:

21 THÁNG 05, 2026

Tin cập nhật 24H

Than nghèo kể khổ để cầm cố 22 xe máy đi thuê

Đà NẵngGiang Thị Quỳnh Anh thuê 22 xe máy tự lái, sau đó nói dối đây là tài sản của gia đình, viện hoàn cảnh khó khăn để mang đi cầm cố lấy tiền trả nợ.

21 THÁNG 11, 2026

Thu thuế 0,2% với đất bỏ hoang từ 1/7/2027

Đất bỏ hoang sẽ bị thu thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, gấp gần 7 lần đất ở trong hạn mức.

21 THÁNG 11, 2026

Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng trở xuống

Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị, có thể thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt.

21 THÁNG 11, 2026

Người dân giao nộp gấu ngựa nuôi 26 năm

Nghệ AnÔng Hoàng Văn Phụng ở xã Vạn An bàn giao con gấu ngựa nặng hơn 100 kg cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, sau 26 năm nuôi tại nhà.

21 THÁNG 11, 2026

Hơn 45.000 tỷ đồng phòng chống ma túy và tội phạm đến 2030

Việt Nam sẽ huy động 45.300 tỷ đồng để phòng chống ma túy và tội phạm trong 5 năm, hướng tới mục tiêu ít nhất 50% xã và 20% tỉnh thành không có ma túy vào năm 2030.

21 THÁNG 11, 2026

Từ thầy trò thành đồng đội ở giải chạy danh giá Nhật Bản

Nhật BảnTạm nghỉ dạy, trở lại đại học để theo đuổi giấc mơ chạy Hakone Ekiden, Takao Imai không ngờ có ngày được trao dải băng tiếp sức cho chính học trò cũ.

21 THÁNG 11, 2026

Đề xuất luật việt vị mới của Wenger trước nguy cơ bị bác bỏ

Ngay cả cựu HLV Arsene Wenger cũng không cảm thấy bị thuyết phục sau đợt thử nghiệm luật việt vị mới ở giải đấu của Canada, trong khi các nhà làm luật của bóng đá giờ đây được kỳ vọng sẽ bác bỏ nó.

21 THÁNG 11, 2026

Messi săn chức vô địch MLS Cup thứ hai liên tiếp

Sau khi giành Chiếc Giày Vàng mùa thứ hai liên tiếp, Lionel Messi cùng Inter Miami hướng đến mục tiêu trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch MLS Cup kể từ LA Galaxy năm 2012.

21 THÁNG 11, 2026

Bàn thắng đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử World Cup 11 người

QatarPha đánh gót đẹp mắt của Lê Sỹ Bách vào lưới Bỉ ở giải U17 World Cup tối nay giúp Việt Nam có bàn đầu tiên ở sân chơi 11 người cấp độ thế giới.

21 THÁNG 11, 2026

Chuyên cơ ông Trump lập kỷ lục khi trở về từ Trung Quốc

Chuyên cơ đưa ông Trump từ Trung Quốc về Mỹ sau APEC đã thực hiện hành trình liên tục dài nhất trong lịch sử đội bay Không lực Một.

21 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Chôn thân máy bay Boeing làm hầm trú ẩn

AnhKỹ sư Dave Billings chi 5.400 USD mua thân máy bay Boeing 737 chôn trong vườn nhà, mở rộng hầm trú ẩn ngầm đã xây suốt 11 năm.

21 THÁNG 11, 2026

‘Cơn sốt’ tự chế robot AI giá rẻ

Từ dây đồng, bo mạch và con chip AI giá vài trăm nghìn đồng, nhiều người Việt tự lắp robot biết di chuyển, trò chuyện, dạy ngoại ngữ, đọc tin tức…

21 THÁNG 11, 2026

Quà 20/11 bằng rau rừng của giáo viên cắm bản

Không hoa tươi hay lễ kỷ niệm, ngày 20/11 của nhiều giáo viên cắm bản ở Cao Bằng, Lâm Đồng là những nắm rau cải, củ sắn và bó hoa rừng học trò hái dọc đường.

21 THÁNG 11, 2026

6 thứ trong nhà mua về dễ bỏ xó

Máy chạy bộ, đồ gia dụng nhỏ, hộp đựng hay mỹ phẩm thường được mua theo cảm hứng, sau đó ít sử dụng, chiếm diện tích và gây lãng phí.

21 THÁNG 11, 2026

Mục đích chung giúp Abbott vào ‘100 nơi làm việc tốt nhất Đông Nam Á’

Hơn 2.000 nhân viên gắn kết bởi mục đích chung vì cộng đồng, tạo thành nền tảng văn hóa doanh nghiệp, đưa Abbott Việt Nam vào danh sách “100 nơi làm việc xuất sắc nhất Đông Nam Á 2026”.

20 THÁNG 11, 2026