Đào tạo sẽ coi trọng năng lực thay vì bằng cấp

Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà giao ngành giáo dục đổi mới chương trình, tăng đào tạo thực hành và gắn kỹ năng người học với nhu cầu việc làm.

Ngày 30/8, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký quyết định ban hành kế hoạch thực hiện Kết luận 62 của Ban Bí thư về nâng cao năng suất lao động gắn với phát triển thị trường lao động.

Theo kế hoạch, cách đào tạo và đánh giá người lao động sẽ chuyển mạnh từ coi trọng bằng cấp sang kỹ năng nghề, năng lực thực hành, khả năng thích ứng và hiệu quả công việc. Hệ thống học tập suốt đời cũng được phát triển để người lao động thường xuyên bổ sung kiến thức, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia, ưu tiên nhân lực chất lượng cao, nhân lực kỹ thuật, nhân lực số và lao động cho các ngành chiến lược, trong đó có công nghiệp quốc phòng, an ninh.

Nội dung và phương thức đào tạo phải được đổi mới theo hướng mở, linh hoạt, bám sát nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp và sự thay đổi của công nghệ. Các mô hình đào tạo nghề kép, đào tạo thực hành, theo đơn đặt hàng hoặc vị trí việc làm sẽ được nhân rộng.

Doanh nghiệp được khuyến khích tham gia từ khâu xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo đến đánh giá và tuyển dụng lao động sau tốt nghiệp. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo, đào tạo lại và phát triển kỹ năng cho người lao động dự kiến được hoàn thiện trong năm 2027.

Người làm việc trong những ngành chịu tác động mạnh của tự động hóa, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số sẽ được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, bổ sung kỹ năng số, trí tuệ nhân tạo, kỹ năng xanh và kỹ năng nghề.

Các chương trình đào tạo kỹ sư thực hành, nhân lực kỹ thuật cao và những nghề mới xuất hiện từ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, già hóa dân số, đổi mới công nghệ cũng sẽ được phát triển. Giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và đại học phải tăng khả năng liên thông, giúp người học thuận lợi chuyển tiếp giữa các bậc, trình độ đào tạo.

Sau trung học cơ sở, học sinh sẽ được tăng cường hướng nghiệp, phân luồng. Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu mô hình trung học nghề 9+ theo chuẩn quốc tế và nhu cầu thị trường, kết hợp kiến thức phổ thông với đào tạo nghề. Người học có thể vừa hoàn thành chương trình trung học, vừa đạt trình độ nghề để sớm đi làm hoặc tiếp tục học lên.

Mạng lưới đào tạo nhân lực chất lượng cao sẽ được phát triển gắn với các ngành công nghiệp trọng điểm, khu công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo, vùng kinh tế động lực và địa bàn chiến lược.

Để tạo thêm việc làm có năng suất và thu nhập cao, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thiện chính sách ưu tiên dự án sử dụng công nghệ tiên tiến, có giá trị gia tăng lớn, quản trị hiện đại và sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Các bộ, ngành cũng được giao hỗ trợ lao động chuyển từ khu vực phi chính thức sang chính thức, từ nơi có năng suất thấp sang nơi có năng suất cao. Chính sách về việc làm, kỹ năng nghề, tiền lương và bảo hiểm xã hội phục vụ quá trình này dự kiến được hoàn thiện trong năm 2027.

Bộ Tài chính có nhiệm vụ nghiên cứu ưu đãi về tài chính, thuế và quỹ đầu tư hỗ trợ doanh nghiệp, chuyên gia nhằm thu hút nhân lực chất lượng cao, nhà khoa học nước ngoài đến Việt Nam làm việc, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Bộ Nội vụ rà soát quy định về tiền lương, thu nhập, giấy phép lao động và chuẩn hóa kỹ năng nghề theo tiêu chuẩn trong nước, khu vực, quốc tế.

Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng cơ chế đặc thù, vượt trội và thử nghiệm có kiểm soát để thu hút, sử dụng chuyên gia, nhà khoa học, nhân lực đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong, ngoài nước.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, người lao động sẽ được đào tạo kỹ năng ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, vận hành máy móc hiện đại và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị. Mục tiêu là hình thành đội ngũ “nông dân chuyên nghiệp”, “nông dân số”, đáp ứng yêu cầu phát triển nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại.

Kế hoạch gồm 8 nhóm nhiệm vụ, hướng tới nâng cao chất lượng lao động, tạo thêm việc làm có năng suất cao và xây dựng thị trường lao động hiện đại, linh hoạt, hiệu quả.

Vũ Tuân