Đoàn Bổng – nhạc sĩ của tâm tình quê hương


Ngày 4/1, nhạc sĩ Đoàn Bổng qua đời vì tuổi cao sức yếu, khép lại hành trình âm nhạc bền bỉ. Trước đó vài ngày, ông vẫn đi thu âm một tác phẩm mới, đều đặn tham gia các hoạt động của Hội Âm nhạc Hà Nội. Ở tuổi 83, nhạc sĩ từng nói tâm hồn ông vẹn nguyên như thời đôi mươi – luôn trẻ trung trong sáng tạo và cảm xúc.

Ông sống yên ấm bên người bạn đời – nhà giáo Kim Loan. Hai con của ông, nhạc sĩ Đoàn Thu Trà và nhạc sĩ Đoàn Xuân Hoàng, đều nối nghiệp cha. Từ nhỏ, các con lớn lên trong không gian âm nhạc dân gian mà ông nâng niu để rồi khi trưởng thành, họ tiếp nối con đường ấy một cách tự nhiên.

Hơn 60 năm sáng tác, nhạc sĩ Đoàn Bổng nặng lòng với quê hương, nguồn cội. Tình yêu âm nhạc trong ông được bồi đắp từ nhỏ, qua những làn điệu cò lả, trống quân của mẹ, từ nhịp ca trù trong câu hát của cha. Tuổi thơ ông gắn với dòng sông Hồng, với những trò chơi dân gian rộn ràng nơi vùng quê Thường Tín (Hà Tây cũ). Năm lên tám tuổi, gia đình ông chuyển về phố Bạch Mai (Hà Nội). Nỗi nhớ sông nước, cánh đồng quê vẫn theo ông suốt những năm tháng xa làng.

Sau khi học xong phổ thông và không đỗ đại học, ông theo học cấp tốc kế toán rồi làm việc tại một xí nghiệp thủy lợi. Như một mối duyên, cuộc đời nhạc sĩ lại gắn với những dòng sông. Từ những trải nghiệm ấy, ở tuổi 20, ông cho ra đời sáng tác đầu tay – Dòng nước ân tình.


Nhạc sĩ Đoàn Bổng ở tuổi xế chiều. Ảnh: Gia đình cung cấp

Nhạc sĩ Đoàn Bổng ở tuổi xế chiều. Ảnh: Gia đình cung cấp

Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, Dòng sông quê anh, dòng sông quê em, phát năm 1978. Lúc này, ông đã tốt nghiệp ngành sáng tác ở Trường Âm nhạc Việt Nam, vào công tác ở Ty văn hóa Hà Sơn Bình. Lãnh đạo tặng ông tạp chí Núi Tản Sông Đà, gợi ý nhạc sĩ nghiên cứu. Đọc được bài Dòng sông của anh, dòng sông của em (tác giả Lai Vu), ông quyết định phổ nhạc. Thấy nghĩa câu thơ gốc “của anh”, “của em” hơi hẹp, ông sửa thành Dòng sông quê anh, dòng sông quê em, để tác phẩm mang tính bao quát hơn. Trong ca khúc, cô gái được ví với sông Đáy hiền hòa, thơ mộng còn chàng trai là dòng sông Đà dữ dội. Họ yêu nhau, cùng hẹn ước xây dựng nông thôn mới.

Ca khúc 'Dòng sông quê anh, dòng sông quê em' của nhạc sĩ Đoàn Bổng

 
 
Ca khúc ‘Dòng sông quê anh, dòng sông quê em’ của nhạc sĩ Đoàn Bổng

Ca khúc “Dòng sông quê anh, dòng sông quê em” (nhạc sĩ Đoàn Bổng phổ thơ Lai Vu). Video: Thăng Long Audio

Viết xong, ông gửi nhạc phẩm cho Đài Tiếng nói Việt Nam. Bình thường, các bài nhạc mới phải xếp hàng một tháng mới được thu, còn ca khúc của ông chỉ cần chờ một tuần đã được duyệt. Hôm ấy, nghệ sĩ Tiến Thành, Lê Dung hát ba lần là đạt. Khi ông ra cảm ơn Lê Dung, bà nói: “Quan trọng vẫn là do tác phẩm của anh đã tốt rồi”.

Với Đoàn Bổng, âm nhạc trước hết là tiếng nói của con tim. Ông từng nói: “Tôi không bao giờ viết bằng lý trí mà chỉ viết bằng cảm xúc. Âm nhạc để hướng con người tìm về cội nguồn, cái đẹp”. Nhạc sĩ đi dọc đất nước từ Bắc vào Nam, tìm kiếm chất liệu sáng tác từ con người, cảnh sắc và những vẻ đẹp bình dị của đời sống.

Nghệ sĩ Tố Uyên hát 'Về Hà Tây đi em'

 
 
Nghệ sĩ Tố Uyên hát ‘Về Hà Tây đi em’

Nghệ sĩ Tố Uyên hát “Về Hà Tây đi em” của nhạc sĩ Đoàn Bổng. Video: YouTube nhạc sĩ Đoàn Bổng

Ngoài Dòng sông quê anh, dòng sông quê em, ông còn có bài Ký ức dòng sông Đáy, Nhịp cầu sông Đáy, Đêm sông Cầu… Ông nói về mối duyên của mình với các dòng sông: “Sông nước là linh hồn của miền quê. Bởi thế, trong những ca khúc của tôi, những dòng sông được đưa vào một cách uyển chuyển, tha thiết”. Với ông, hình ảnh dòng sông không chỉ là cảnh sắc mà còn là ký ức, là nơi neo đậu cảm xúc.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Kỷ – nguyên Tổng giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam – nhớ rằng Dòng sông quê anh, dòng sông quê em là một trong những ca khúc được thính giả nghe đài yêu cầu phát đi phát lại nhiều lần, nhất là những người con của vùng quê lụa Hà Tây. Theo ông Nguyễn Thế Kỷ, bài hát về dòng sông Đà, sông Đáy của xứ Đoài đã trở thành “sông trăng, sông lụa” trong ký ức của người nghe nhạc khắp mọi miền đất nước.

Ca sĩ Anh Thơ, một trong những người thể hiện thành công bài hát, cho biết dù đi biểu diễn ở đâu, chị cũng thường xuyên được yêu cầu hát ca khúc. “Tình yêu quê hương hòa quyện với tình yêu đôi lứa trong nhạc phẩm, tạo ra giai điệu mênh mang, da diết”, ca sĩ nói.

Ngoài những ca khúc về quê hương, nhạc sĩ Đoàn Bổng còn để lại một gia tài âm nhạc phong phú với nhiều tác phẩm viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh, về Hà Nội cùng không ít bản khí nhạc giàu chiều sâu. Ở bất kỳ đề tài nào, ông cũng trung thành với cách viết mộc mạc, giai điệu trong sáng, dễ nghe, dễ thuộc, thấm đẫm hồn Việt.

Ca khúc 'Hà Nội của tôi' - nhạc sĩ Đoàn Bổng

 
 
Ca khúc ‘Hà Nội của tôi’ – nhạc sĩ Đoàn Bổng

Ca khúc “Hà Nội của tôi” (nhạc sĩ Đoàn Bổng) do Lê Anh Dũng thể hiện. Video: YouTube nhạc sĩ Đoàn Bổng

Nhiều người từng có dịp tiếp xúc, làm việc cùng nhạc sĩ như soạn giả Mai Văn Lạng, MC Mạnh Khang, nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long đều nhận xét ông giản dị, hồn hậu và chân thành. Hàng ngày, nhạc sĩ dành thời gian tiếp chuyện nhiều đồng nghiệp, đàn em. Thậm chí có nhiều sinh viên thanh nhạc đến nhờ ông giảng giải ý nghĩa ca khúc để hát hay hơn, ông cũng dành cả buổi tiếp họ.

Ông nhiều lần nhận mình là “nông dân chính hiệu”. “Sống ở phố là thể xác thôi, còn tâm hồn tôi luôn hướng về quê hương Thường Tín. Tôi quan niệm nhạc sĩ phải luôn chan hòa, gần gũi để có thêm nhiều bạn bè”.

Hà Thu

Ngày xuất bản:

6 THÁNG 01, 2026

Tin cập nhật 24H

Đề xuất con nuôi được biết thông tin về cha mẹ đẻ

Bộ Tư pháp dự kiến bổ sung quy định lưu trữ vĩnh viễn hồ sơ nuôi con nuôi, tạo điều kiện để người được nhận nuôi tìm hiểu thông tin về cha mẹ đẻ.

19 THÁNG 11, 2026

Bộ Y tế lý giải việc chưa đề xuất cấm thuốc lá theo thế hệ

Bộ Y tế cho rằng chưa đủ bằng chứng về hiệu quả và điều kiện thực thi để cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở đi mua, sử dụng thuốc lá.

19 THÁNG 11, 2026

Bị phạt từ 5 triệu đồng trở xuống có thể thay bằng lao động công ích

Chính phủ dự kiến bổ sung quy định người bị phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống có thể làm công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp phạt nếu nhận lỗi và tự nguyện đề nghị.

19 THÁNG 11, 2026

Nhà hàng tiệc cưới đang xây ở TP HCM bốc cháy

Nhà hàng tiệc cưới đang xây ở xã Long Hải bốc cháy khi công nhân đang thi công hệ thống phòng cháy chữa cháy, chiều 18/11.

19 THÁNG 11, 2026

Đội tuyển Việt Nam quá phụ thuộc Đình Bắc?

Ghi 12 bàn sau 28 trận, có khả năng tạo đột biến và hỗ trợ phòng ngự, tiền đạo Nguyễn Đình Bắc ngày càng quan trọng với ĐTQG, nhưng cũng đặt ra bài toán về sự phụ thuộc vào một cá nhân.

19 THÁNG 11, 2026

Pochettino: ‘Cầu thủ Man Utd phải chạy hiệu quả’

Theo HLV Mauricio Pochettino, cầu thủ Man Utd cần chạy có mục đích, phối hợp với đồng đội và phát huy tài năng, thay vì chỉ chú trọng quãng đường di chuyển.

19 THÁNG 11, 2026

Ronaldo vắng mặt trong đề cử ‘Quả Bóng Vàng Dubai’

Lionel Messi góp mặt trong danh sách 26 ứng viên Cầu thủ nam hay nhất năm của Globe Soccer Awards 2026, trong khi Cristiano Ronaldo chỉ được đề cử ở hạng mục Cầu thủ hay nhất Trung Đông.

19 THÁNG 11, 2026

Công an TP HCM hạ CLB mạnh nhất Thái Lan

TP HCMCA TP HCM thắng Buriram United 1-0 nhờ màn tỏa sáng của những tuyển thủ Việt Nam, ở lượt hai bảng A Cup CLB Đông Nam Á 2026-2027 tối 18/11.

19 THÁNG 11, 2026

Đình Bắc nghỉ thi đấu hết năm 2026

Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc cần ít nhất sáu tuần điều trị chấn thương đầu gối, khiến Công an Hà Nội mất một phương án tấn công trong giai đoạn lịch đấu dày đặc.

19 THÁNG 11, 2026

ASEAN – Trung Quốc kỳ vọng đàm phán xong COC năm 2027

ASEAN và Trung Quốc kỳ vọng kết thúc đàm phán gần 20% còn lại của Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) trong năm 2027.

19 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

‘Người đẹp nhất thế giới 2026’ sinh con thứ ba

Minh tinh Anne Hathaway – “Người đẹp nhất thế giới 2026” do People bình chọn – sinh con thứ ba với nhà sản xuất Adam Shulman.

19 THÁNG 11, 2026

Âu Dương Chấn Hoa: ‘Vợ yên tâm về sự chung thủy của tôi’

Tài tử “Bằng chứng thép” Âu Dương Chấn Hoa nói từng rung động trước cám dỗ nhưng dừng lại.

19 THÁNG 11, 2026

Lý Nhược Đồng, Cổ Thiên Lạc tái hợp

Diễn viên Hong Kong Lý Nhược Đồng, Cổ Thiên Lạc đóng chung phim về án mạng sau 31 năm gây sốt với “Thần điêu đại hiệp”.

19 THÁNG 11, 2026

Hoa hậu Quỳnh Anh bị tước danh hiệu

BTC Miss Universe Vietnam thu hồi danh hiệu của Hoa hậu Quỳnh Anh sau hơn một tháng đăng quang vì cho rằng cô vi phạm điều khoản, chưa thực hiện đúng trách nhiệm.

19 THÁNG 11, 2026

Sắc vóc thời thanh xuân của diễn viên Kim Thư

Kim Thư, diễn viên phim “Đẻ mướn”, “Lục Vân Tiên”, từng xuất hiện trên nhiều bìa tạp chí đầu thập niên 2000 với vẻ đằm thắm.

18 THÁNG 11, 2026