Đội tuyển Mỹ dùng công nghệ để luyện sút luân lưu

Đội tuyển Mỹ sử dụng công nghệ phân tích sóng não trong quá trình tập luyện nhằm cải thiện khả năng đá luân lưu, khi bước vào vòng 1/16 World Cup 2026 với Bosnia & Herzegovina.

Từ tháng 1/2025, HLV Mauricio Pochettino và cộng sự đã hợp tác với công ty công nghệ Đức Neuro11 để theo dõi hoạt động não bộ của cầu thủ khi thực hiện các quả phạt đền. Chương trình được duy trì trong mọi đợt tập trung của đội tuyển suốt năm 2025 và trước World Cup 2026.

Đây là một phần trong kế hoạch tìm kiếm những lợi thế nhỏ có thể tạo ra khác biệt ở World Cup, không chỉ trong các loạt sút luân lưu mà còn ở các tình huống cố định như đá phạt hay phạt góc.

Ở các buổi tập, cầu thủ được gắn cảm biến lên đầu, đeo một bộ thiết bị quanh bụng rồi đá phạt đền. Hệ thống sẽ ghi nhận dữ liệu hoạt động não bộ, trong khi ban huấn luyện phát tiếng cổ động viên, tiếng hò reo và tạo nhiều yếu tố gây nhiễu để mô phỏng bầu không khí của một trận đấu thực tế.

HLV Pochettino thừa nhận không thể tái tạo hoàn toàn áp lực của một loạt sút luân lưu tại World Cup, nhưng cho rằng việc mô phỏng những điều kiện tương tự vẫn giúp cầu thủ chuẩn bị tốt hơn.

Đội trưởng Tim Ream cho biết mục tiêu của phương pháp này là giúp cầu thủ đạt trạng thái tập trung cao nhất trước khi sút. “Mọi người thường nói về tình trạng tập trung cao độ khi mọi thứ dường như chậm lại”, hậu vệ 38 tuổi chia sẻ. “Ban huấn luyện giải thích rằng họ có thể theo dõi sóng não và giúp chúng tôi đạt trạng thái đó trước khi đá penalty”.

Nhiều tuyển thủ ban đầu cảm thấy lạ lẫm với thiết bị. Tiền vệ Tanner Tessmann mô tả cảm giác như “họ gắn những thứ không nên gắn lên đầu”, còn Diego Luna, một cầu thủ khác cũng nằm ngoài danh sách dự giải giống Tessmann, cho biết anh xấu hổ vì phải đội một chiếc mũ nối đầy dây điện và mang theo một bộ thiết bị quanh hông.

Dù vậy, Luna khẳng định công nghệ này mang lại tác dụng: “Tôi đã tập cùng chiếc máy đó ba lần và mỗi lần sau đó đều đá penalty tốt hơn”.

Tuyển Mỹ không công bố chi tiết nguyên lý hoạt động của hệ thống. Tuy nhiên, một nghiên cứu của Đại học Twente (Hà Lan) năm 2021 cho thấy công nghệ quang phổ cận hồng ngoại chức năng (fNIRS) có thể theo dõi hoạt động của các vùng não khi cầu thủ thực hiện phạt đền.

Theo nghiên cứu, vùng vỏ não vận động – khu vực điều khiển chuyển động cơ bắp – hoạt động mạnh hơn khi cầu thủ không chịu áp lực tâm lý. Ngược lại, khi người thực hiện lo lắng về việc ghi bàn hoặc sút hỏng, vùng vỏ não trước trán – nơi liên quan đến việc lập kế hoạch và dự đoán kết quả – lại hoạt động mạnh hơn. Trạng thái này có liên quan đến tỷ lệ sút hỏng cao hơn.

Ngoài khả năng đánh giá mức độ tập trung, dữ liệu thu được còn giúp ban huấn luyện xác định hướng sút phù hợp với từng cầu thủ. “Họ sẽ cho bạn biết não bộ phản ứng tốt hơn khi sút về bên nào và đâu là vị trí mang lại cảm giác tự tin nhất”, hậu vệ cánh Max Arfsten nói.

Ban huấn luyện tuyển Mỹ cũng kết hợp dữ liệu thống kê về những vị trí có tỷ lệ ghi bàn cao nhất để xây dựng phương án cho từng cầu thủ. Nếu một cầu thủ không đủ tự tin sút vào vị trí tối ưu, họ sẽ được hướng sang phương án có xác suất thành công cao tiếp theo. Những người không đáp ứng yêu cầu nhiều khả năng sẽ không được lựa chọn cho loạt sút luân lưu.

Thành quả đến với Mỹ tại Gold Cup năm ngoái, với chiến thắng trước Costa Rica trên chấm 11 mét. Đó cũng là lần duy nhất đội tuyển xứ cờ hoa đá luân lưu dưới thời HLV Pochettino. Mẫu số quá nhỏ để khẳng định bất cứ điều gì, nhưng đủ để đem lại sự tự tin nhất định.

Sự chuẩn bị của tuyển Mỹ trở nên cần thiết trong bối cảnh nhiều ứng viên vô địch như Đức và Hà Lan đã bị loại sau loạt sút cân não tại World Cup 2026. Đối thủ của đội chủ nhà ở vòng 1/16 là Bosnia & Herzegovina, đội vượt qua cả xứ Wales và Italy bằng các loạt luân lưu ở vòng play-off. Thủ môn Nikola Vasilj cũng được đánh giá là một trong những chuyên gia cản phá 11 mét hàng đầu giải đấu với tỷ lệ cứu thua 37,2% trong sự nghiệp.

Dù không muốn tiết lộ chi tiết để tránh phơi bày chiến thuật, HLV Pochettino khẳng định tuyển Mỹ đã dành nhiều tháng chuẩn bị cho kịch bản phải phân định thắng thua bằng loạt sút luân lưu. Chiến lược gia Argentina xác nhận việc sắp xếp thứ tự cầu thủ thực hiện các quả đá luân lưu sẽ do ban huấn luyện quyết định.

Đội chủ nhà còn cẩn trọng tới mức giấu đi những thiết bị đo sóng não khỏi ống kính truyền thông tại kỳ World Cup năm nay. Tất cả những gì người ngoài biết về nó là những lời hé lộ ít ỏi của HLV Pochettino: “Đó là công nghệ tuyệt vời và giúp ích rất nhiều cho chúng tôi”.

Vy Anh