FIFA muốn sửa quy định luân lưu trước vòng knock-out World Cup

FIFA đề xuất chỉ tung đồng xu một lần, nhằm đơn giản hóa thủ tục ở loạt đá luân lưu và hạn chế các lợi thế ngẫu nhiên trước vòng knock-out World Cup 2026.

Theo luật hiện nay, trọng tài phải tung đồng xu hai lần. Lần đầu để chọn đội được quyền đá trước. Lần hai sẽ quyết định khung thành nơi loạt luân lưu sẽ diễn ra.

Với đề xuất mới của FIFA, đội thắng trong lần tung đồng xu duy nhất sẽ được lựa chọn một trong hai quyền: sút trước hoặc sút sau, hoặc chọn khung thành thực hiện loạt luân lưu. Quyền còn lại sẽ thuộc về đối thủ.

FIFA đang chờ sự phê duyệt từ Ủy ban Bóng đá Quốc tế (IFAB) với đề xuất thay đổi quy trình tổ chức loạt sút luân lưu. Nếu được thông qua, trọng tài sẽ chỉ thực hiện một lần tung đồng xu trước khi hai đội bước vào loạt đá cân não thay vì hai lần như quy định hiện hành.

Thay đổi này đồng nghĩa với việc một đội không còn khả năng giành cả hai lợi thế như từng xảy ra ở trận chung kết Champions League mùa 2025-2026. Khi đó, PSG thắng cả hai lần tung đồng xu và được quyền quyết định cả thứ tự sút lẫn khung thành thi đấu. Với lợi thế này, CLB thủ đô Paris thắng Arsenal 4-3 để bảo vệ ngôi vô địch.

Theo giới quan sát, FIFA muốn đơn giản hóa quy trình tổ chức loạt luân lưu, đồng thời giảm bớt những tranh cãi về lợi thế mà một đội có thể nhận được hoàn toàn nhờ may mắn từ các lần tung đồng xu.

Nhiều nghiên cứu thống kê trong bóng đá cho thấy đội thực hiện lượt sút đầu tiên thường nắm lợi thế tâm lý nhất định. Việc liên tục dẫn trước hoặc buộc đối thủ phải rượt đuổi tỷ số có thể tạo áp lực lớn hơn cho đội sút sau. Một số phân tích trong nhiều năm qua cho thấy tỷ lệ chiến thắng của đội sút trước thường cao hơn đội sút sau.

Không phải lần đầu FIFA và IFAB tìm cách điều chỉnh thể thức luân lưu. Những năm gần đây, các nhà làm luật bóng đá từng thử nghiệm hệ thống “ABBA” nhằm giảm lợi thế cho đội sút trước.

Theo thể thức luân lưu truyền thống, hai đội sút xen kẽ theo trình tự A-B-A-B-A-B. Trong khi đó, ở hệ thống ABBA, đội A thực hiện lượt sút đầu tiên, sau đó đội B được sút liên tiếp hai lượt trước khi quyền đá quay lại đội A. Trình tự sẽ diễn ra theo chuỗi A-B-B-A-A-B-B-A. Cách sắp xếp này được xây dựng dựa trên mô hình tie-break trong quần vợt, với mục tiêu giảm áp lực tâm lý cho đội đá sau.

Tuy nhiên, sau một số giải đấu thử nghiệm, phương án ABBA không được áp dụng rộng rãi do bị đánh giá là tương đối phức tạp, gây khó khăn cho cầu thủ, trọng tài lẫn khán giả trong việc theo dõi thứ tự thực hiện các lượt sút.

Hiện chưa rõ nếu được IFAB thông qua, quy định mới sẽ trở thành luật bắt buộc trên toàn bộ các giải đấu bóng đá hay các ban tổ chức sẽ được quyền quyết định áp dụng hay không.

Theo báo Na Uy VG, FIFA kỳ vọng thay đổi có thể được phê duyệt trước khi vòng knock-out World Cup 2026 khởi tranh ngày 28/6. Trong trường hợp được thông qua đúng thời hạn, luật mới sẽ được áp dụng ngay tại các trận đấu phải phân định thắng thua bằng loạt sút luân lưu ở giai đoạn loại trực tiếp.

Hồng Duy tổng hợp