‘Godzilla Minus Zero’, bạo lực tạo ra quái vật

* Bài viết tiết lộ nội dung phim

Lấy bối cảnh Nhật Bản năm 1949, hai năm sau sự kiện trong Godzilla Minus One (2023), phim tiếp tục xoay quanh câu chuyện của Koichi Shikishima (Ryunosuke Kamiki), cựu phi công máy bay cảm tử từng góp phần đánh bại Godzilla. Lúc này, anh lập gia đình với Noriko (Minami Hamabe), cùng chăm sóc bé Akiko (Sae Nagatani) và xây dựng cuộc sống sau biến cố. Tuy nhiên, tình thế trở nên căng thẳng khi Nhật Bản đối mặt mối đe dọa mới, đến từ quái vật ba đầu mang tên King Ghidorah.

 

 

Trailer ‘Gozilla Minus Zero’

Ở phần một, đạo diễn Takashi Yamazaki khắc họa mặc cảm của những người sống sót sau chiến tranh, mượn cuộc đối đầu giữa Shikishima và quái vật để kể quá trình tìm lại ý nghĩa sự sống. Sang phần hai, tác phẩm mở rộng góc nhìn sang sự tha hóa của con người. Godzilla có thể tàn phá thành phố bằng sức mạnh nguyên tử, song những người mang thù hận và tham vọng quyền lực có khả năng gây ra những thảm họa tương tự.

Nhân vật Shikishima tìm được chốn nương thân sau chiến tranh, nhưng sự bình yên của một cá nhân không đồng nghĩa xã hội đã thoát khỏi những di chứng cũ. Phim giới thiệu thêm các nhân vật mang tổn thương khác nhau. Makoto Aoyama (Masami Nagasawa), một nhà khí tượng học, bị ám ảnh bởi thất bại trong việc dự báo kịp thời một trận sóng thần khiến nhiều người thiệt mạng. Kanji Murakami (Min Tanaka), nhà khoa học từng sống sót sau vụ ném bom Hiroshima, mang những ký ức đau đớn về bom nguyên tử. Họ đại diện cho những người phải sống tiếp sau các biến cố vượt quá khả năng kiểm soát. Sự mất mát khiến mỗi người tìm cách chuộc lại những gì đã xảy ra.

Từ những nỗ lực mang tính cá nhân, tác phẩm gợi lên câu hỏi về bản chất của bạo lực. Phim không dừng ở việc mô tả chiến tranh như một biến cố đã qua mà cho thấy bi kịch có thể tồn tại dưới hình thức khác. Quái vật được sinh ra từ hậu quả của hạt nhân, còn con người có thể trở nên tàn bạo khi để thù hận chi phối. Một người từng chịu mất mát vẫn có thể nuôi dưỡng ý định trả đũa, tiếp tục kéo dài vòng xoáy tổn thương. Ở cấp độ lớn hơn, phim cho thấy những toan tính quân sự đẩy con người vào vòng xoáy tội ác.

Ý tưởng ấy thể hiện qua cách phim xây dựng quan hệ giữa Nhật Bản và Mỹ sau chiến tranh. Người Mỹ xuất hiện với vai trò giám sát, can thiệp vào cách Nhật Bản ứng phó với mối đe dọa mới. Mối quan hệ đồng minh trở nên bất bình đẳng, gợi nhắc trật tự quyền lực được thiết lập sau khi Nhật Bản thất bại trong Thế chiến II.

Trong tình thế nguy cấp, con quái vật từng tạo nên nỗi khiếp sợ lại trở thành công cụ đối phó King Ghidorah. Cách tiếp cận này làm thay đổi ý nghĩa của hình tượng Godzilla. Nếu trước đây mọi người run sợ trước quái vật, nay họ lại nảy sinh tham vọng điều khiển sức mạnh ấy để tiêu diệt kẻ thù mới. Nghịch lý phản chiếu những xung đột đạo đức. Tuy nhiên, ý tưởng chưa được phát triển đồng đều qua các tuyến nhân vật. Một số xung đột có tiềm năng tạo nên kịch tính nhưng lại được giải quyết tương đối nhanh, khiến thông điệp về sự tha hóa chưa được làm rõ.

Điểm nhấn của phim nằm ở cách đạo diễn tái hiện ký ức về trận bom ở Hiroshima. Những hồi ức về vụ ném bom được thể hiện qua hình ảnh cơ thể bị thiêu cháy, những người sống sót tìm người thân mất tích. Quá khứ không còn là sự kiện nằm trong sách lịch sử mà hiện diện trong cuộc sống của những người từng chứng kiến nó.

Yamazaki thường đặt quy mô hủy diệt cạnh phản ứng của người dân. Những cảnh sinh vật khổng lồ tàn phá đô thị mang dáng dấp của một cuộc chiến tranh, nơi sức tàn phá vượt khỏi khả năng kiểm soát. Ở đó có tiếng trẻ em khóc khi không biết cha mẹ bao giờ trở về, những ánh mắt thất thần nhìn cảnh tượng đổ nát.

Về mặt thị giác, Godzilla Minus Zero kết hợp kỹ xảo với bối cảnh bầu trời, khu vực đô thị để khiến sự xuất hiện của quái vật trở nên đáng sợ. Trường đoạn không chiến ở giữa phim là một trong những điểm nhấn, với nhịp độ dồn dập và góc nhìn liên tục thay đổi. Những chiếc máy bay tìm cách tiếp cận, tấn công sinh vật ba đầu giữa không trung, tạo nên cuộc rượt đuổi với những pha đổi hướng liên tục. Cách dựng đan xen góc nhìn từ buồng lái và toàn cảnh trận chiến làm nổi bật sự chênh lệch kích thước giữa con người và King Ghidorah. Âm thanh của những tiếng gầm, tiếng va chạm và luồng nhiệt nguyên tử góp phần giữ chân khán giả.

Dù vậy, việc gia tăng quy mô hành động khiến tiết tấu trở nên dàn trải, lấn át diễn biến tâm lý nhân vật. Những phân đoạn chia ly giữa Shikishima, Noriko và Akiko chưa được xây dựng đủ sâu để tạo đồng cảm. Câu chuyện của một số nhân vật gây tò mò nhưng họ chỉ xuất hiện thoáng qua. Trong đó, trải nghiệm của Murakami, người sống sót sau vụ ném bom ở Hiroshima, có thể giúp bộ phim đào sâu hơn mối liên hệ giữa mất mát và trả thù.

Bên cạnh đó, tuyến truyện gia đình chưa kết nối chặt với xung đột chính. Phim muốn nhấn mạnh khát vọng bảo vệ những người thân yêu của Shikishima sau chiến tranh, nhưng quan hệ giữa anh và Noriko chưa được khắc họa đủ sâu. Tình trạng của Noriko sau cuộc tấn công của Godzilla ở phần trước cũng chưa được khai thác tương xứng, khiến mạch cảm xúc gia đình thiếu liền mạch. Cách giải quyết xung đột cuối phim chưa tạo được cảm giác thỏa đáng sau loạt biến cố.

Dù còn hạn chế trong cách phát triển nhân vật và kết nối các tuyến truyện, tác phẩm mở rộng thế giới của phần trước bằng những suy tư về chiến tranh, ký ức. Qua hình tượng Godzilla, đạo diễn Takashi Yamazaki để khán giả nhìn lại về những thảm họa do con người tạo ra và cái giá của việc đánh thức những sức mạnh vượt ngoài tầm hiểu biết.

Cát Tiên