GS Lê Anh Vinh: Dạy STEM không khéo sẽ thành học thủ công


Tại hội thảo về giáo dục STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học) ngày 21/3, ông Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Giáo dục Việt Nam, chỉ ra 4 hạn chế phổ biến của việc dạy STEM trong trường phổ thông.

Đầu tiên là học thuộc và lặp lại thao tác. Theo ông, giáo dục STEM là để tăng trải nghiệm, kỹ năng cho học sinh, nhưng ở nhiều trường học, các em chỉ đơn thuần lặp lại một quy trình đã được giáo viên hướng dẫn để làm ra sản phẩm.

“Như vậy, chúng ta đang học lý thuyết để ra kết quả, thay vì thực hành để có sản phẩm khoa học, công nghệ”, ông Vinh nói. “Nhiều khi nói một tiết học STEM, không khéo lại thành học thủ công”.

Hai là thiếu tư duy bậc cao. Ông Vinh cho rằng một quy trình đầy đủ để học STEM là đặt vấn đề, nghiên cứu, đề xuất giải pháp, xây dựng lời giải, cải tiến lời giải. Nhưng do thời lượng chương trình hoặc lớp học quá đông, giáo viên không làm đủ bước, chưa thực sự khuyến khích được kỹ năng phân tích, giải quyết vấn đề phức tạp, sáng tạo và tư duy phản biện.

“Điều này vô tình ảnh hưởng đến việc rèn các tư duy bậc cao cho học sinh”, ông nói.


GS Lê Anh Vinh tại hội thảo về giáo dục STEM, sáng 21/3. Ảnh: Thanh Hằng

GS Lê Anh Vinh tại hội thảo về giáo dục STEM, sáng 21/3. Ảnh: Thanh Hằng

Hạn chế thứ ba là thiếu kết nối thực tiễn. Ông Vinh thấy học sinh có thể làm ra sản phẩm, đạt điểm cao nhưng lại khó áp dụng kiến thức vào thực tế, hoặc giải quyết vấn đề mới.

Cuối cùng là việc phân mảnh kiến thức. Thay vì sự giao thoa liên ngành, các môn STEM hiện vẫn được dạy tách biệt, thiếu kết nối về khái niệm và ứng dụng.

Ông Vinh coi đây là những điểm nghẽn, khiến hoạt động giáo dục STEM không toàn diện, nặng tính hình thức. Trong bối cảnh đổi mới khoa học công nghệ, chuyển đổi số, học sinh cần kiến thức nền tảng về STEM, dù có theo hướng này hay không.

Dẫn lại khảo sát sinh viên ngành STEM của Microsoft, PGS. TS Chu Cẩm Thơ, Phó Giám đốc Đại học Phenikaa, cho biết 57% sinh viên quyết định học STEM từ bậc phổ thông, và nếu được tiếp cận sớm, khả năng chọn các ngành này ở bậc đại học sẽ cao gấp 2-3 lần.

Vì vậy, chuyên gia cho rằng các trường phổ thông cần đổi mới phương pháp tiếp cận và giảng dạy STEM.

Chia sẻ kinh nghiệm thực tế, thầy Lưu Văn Thông, hiệu trưởng trường THCS Cầu Giấy, Hà Nội, cho biết trường được Tổng Bí thư Tô Lâm tặng phòng STEM vào tháng 5/2025. Phòng được trang bị nhiều công nghệ tiên tiến như hệ thống robot VEX, máy cắt laser, máy in 3D, kính hiển vi điện tử, kính thực tế ảo…

Để vận hành hiệu quả, trường đưa giáo viên các môn Khoa học tự nhiên, Toán, Công nghệ đi tập huấn trong dịp hè. “Đề bài” là làm sao biết dùng thiết bị trong phòng, biết lắp robot và hiểu được các công nghệ cơ bản.

Trường cũng hướng dẫn một nhóm học sinh nòng cốt để hỗ trợ cho các bạn khác, khuyến khích các em trải nghiệm phòng STEM. Việc này vừa giảm áp lực cho giáo viên, vừa tạo hứng thú cho học sinh.

Ngoài ra, trường tổ chức nhiều cuộc thi, hoạt động khoa học thực tế, trong đó chế tạo robot được yêu thích nhất.

“Nếu như năm đầu, chúng tôi phải tìm học sinh và thuyết phục phụ huynh cho con tham gia, thì bây giờ, trường phải lựa chọn trong rất nhiều em đăng ký”, thầy Thông nói.

Bà Chu Cẩm Thơ cho rằng các đại học cũng có trách nhiệm hỗ trợ trường phổ thông, bằng cách lập các chương trình ươm mầm, mở cửa phòng thí nghiệm để “đón” học sinh.

Khi đó, những tài năng STEM sẽ được nuôi dưỡng tinh thần khoa học, có không gian để nghiên cứu và tạo ra sản phẩm thực tế. Thậm chí, với mạng lưới liên kết của các trường, sản phẩm có thể có bệ đỡ từ doanh nghiệp.

“Chúng tôi mong làm sao hội tụ được nguồn lực từ các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp để phát triển các tài năng STEM”, bà Thơ nói.


PGS Chu Cẩm Thơ tại hội thảo về giáo dục STEM, sáng 21/3. Ảnh: Thanh Hằng

PGS Chu Cẩm Thơ tại hội thảo về giáo dục STEM, sáng 21/3. Ảnh: Thanh Hằng

Thanh Hằng

Ngày xuất bản:

23 THÁNG 03, 2026

Tin cập nhật 24H

Than nghèo kể khổ để cầm cố 22 xe máy đi thuê

Đà NẵngGiang Thị Quỳnh Anh thuê 22 xe máy tự lái, sau đó nói dối đây là tài sản của gia đình, viện hoàn cảnh khó khăn để mang đi cầm cố lấy tiền trả nợ.

21 THÁNG 11, 2026

Thu thuế 0,2% với đất bỏ hoang từ 1/7/2027

Đất bỏ hoang sẽ bị thu thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, gấp gần 7 lần đất ở trong hạn mức.

21 THÁNG 11, 2026

Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng trở xuống

Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị, có thể thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt.

21 THÁNG 11, 2026

Người dân giao nộp gấu ngựa nuôi 26 năm

Nghệ AnÔng Hoàng Văn Phụng ở xã Vạn An bàn giao con gấu ngựa nặng hơn 100 kg cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, sau 26 năm nuôi tại nhà.

21 THÁNG 11, 2026

Hơn 45.000 tỷ đồng phòng chống ma túy và tội phạm đến 2030

Việt Nam sẽ huy động 45.300 tỷ đồng để phòng chống ma túy và tội phạm trong 5 năm, hướng tới mục tiêu ít nhất 50% xã và 20% tỉnh thành không có ma túy vào năm 2030.

21 THÁNG 11, 2026

Từ thầy trò thành đồng đội ở giải chạy danh giá Nhật Bản

Nhật BảnTạm nghỉ dạy, trở lại đại học để theo đuổi giấc mơ chạy Hakone Ekiden, Takao Imai không ngờ có ngày được trao dải băng tiếp sức cho chính học trò cũ.

21 THÁNG 11, 2026

Đề xuất luật việt vị mới của Wenger trước nguy cơ bị bác bỏ

Ngay cả cựu HLV Arsene Wenger cũng không cảm thấy bị thuyết phục sau đợt thử nghiệm luật việt vị mới ở giải đấu của Canada, trong khi các nhà làm luật của bóng đá giờ đây được kỳ vọng sẽ bác bỏ nó.

21 THÁNG 11, 2026

Messi săn chức vô địch MLS Cup thứ hai liên tiếp

Sau khi giành Chiếc Giày Vàng mùa thứ hai liên tiếp, Lionel Messi cùng Inter Miami hướng đến mục tiêu trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch MLS Cup kể từ LA Galaxy năm 2012.

21 THÁNG 11, 2026

Bàn thắng đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử World Cup 11 người

QatarPha đánh gót đẹp mắt của Lê Sỹ Bách vào lưới Bỉ ở giải U17 World Cup tối nay giúp Việt Nam có bàn đầu tiên ở sân chơi 11 người cấp độ thế giới.

21 THÁNG 11, 2026

Chuyên cơ ông Trump lập kỷ lục khi trở về từ Trung Quốc

Chuyên cơ đưa ông Trump từ Trung Quốc về Mỹ sau APEC đã thực hiện hành trình liên tục dài nhất trong lịch sử đội bay Không lực Một.

21 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Những cô giáo vượt núi ngày ba lần đưa cơm nóng cho học trò

Quảng TrịDù tự bỏ tiền xăng, không có thù lao, các giáo viên Mầm non Lâm Hóa đều đặn ba lần mỗi ngày vượt đường núi, cầu treo mang cơm nóng về điểm trường lẻ cho trẻ.

21 THÁNG 11, 2026

GS Lê Anh Vinh: Thi học sinh giỏi không nên ‘chi phối’ trường chuyên

Trường chuyên cần phân biệt giữa giáo dục tài năng với đào tạo thi học sinh giỏi, vì vậy không nên “đóng khung” phần lớn học trò vào một môn chuyên từ tuổi 14-15, theo GS Lê Anh Vinh

21 THÁNG 11, 2026

Thầy cô ‘dấn thân’ vào làn sóng dạy bằng tiếng Anh

Đăng video dạy Địa lý bằng tiếng Anh lên mạng, thầy Chinh nhận về nhiều lời công kích, chê bai phát âm, bị cho rằng “đu trend” nhưng đều bỏ ngoài tai.

21 THÁNG 11, 2026

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Không đặt toàn bộ đổi mới lên vai thầy cô

Muốn người thầy đổi mới, hệ thống giáo dục cũng phải tự đổi mới sâu sắc thay vì dồn mọi áp lực lên vai họ, theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn.

21 THÁNG 11, 2026

Dòng họ nào ở Hàn Quốc có nguồn gốc từ một hoàng tử Việt Nam?

Năm 1226, một hoàng tử của Việt Nam lưu lạc tới Cao Ly, được phong tước, là nguồn gốc một dòng họ còn tồn tại đến ngày nay.

21 THÁNG 11, 2026