GS Lê Anh Vinh: Dạy STEM không khéo sẽ thành học thủ công


Tại hội thảo về giáo dục STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học) ngày 21/3, ông Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Giáo dục Việt Nam, chỉ ra 4 hạn chế phổ biến của việc dạy STEM trong trường phổ thông.

Đầu tiên là học thuộc và lặp lại thao tác. Theo ông, giáo dục STEM là để tăng trải nghiệm, kỹ năng cho học sinh, nhưng ở nhiều trường học, các em chỉ đơn thuần lặp lại một quy trình đã được giáo viên hướng dẫn để làm ra sản phẩm.

“Như vậy, chúng ta đang học lý thuyết để ra kết quả, thay vì thực hành để có sản phẩm khoa học, công nghệ”, ông Vinh nói. “Nhiều khi nói một tiết học STEM, không khéo lại thành học thủ công”.

Hai là thiếu tư duy bậc cao. Ông Vinh cho rằng một quy trình đầy đủ để học STEM là đặt vấn đề, nghiên cứu, đề xuất giải pháp, xây dựng lời giải, cải tiến lời giải. Nhưng do thời lượng chương trình hoặc lớp học quá đông, giáo viên không làm đủ bước, chưa thực sự khuyến khích được kỹ năng phân tích, giải quyết vấn đề phức tạp, sáng tạo và tư duy phản biện.

“Điều này vô tình ảnh hưởng đến việc rèn các tư duy bậc cao cho học sinh”, ông nói.


GS Lê Anh Vinh tại hội thảo về giáo dục STEM, sáng 21/3. Ảnh: Thanh Hằng

GS Lê Anh Vinh tại hội thảo về giáo dục STEM, sáng 21/3. Ảnh: Thanh Hằng

Hạn chế thứ ba là thiếu kết nối thực tiễn. Ông Vinh thấy học sinh có thể làm ra sản phẩm, đạt điểm cao nhưng lại khó áp dụng kiến thức vào thực tế, hoặc giải quyết vấn đề mới.

Cuối cùng là việc phân mảnh kiến thức. Thay vì sự giao thoa liên ngành, các môn STEM hiện vẫn được dạy tách biệt, thiếu kết nối về khái niệm và ứng dụng.

Ông Vinh coi đây là những điểm nghẽn, khiến hoạt động giáo dục STEM không toàn diện, nặng tính hình thức. Trong bối cảnh đổi mới khoa học công nghệ, chuyển đổi số, học sinh cần kiến thức nền tảng về STEM, dù có theo hướng này hay không.

Dẫn lại khảo sát sinh viên ngành STEM của Microsoft, PGS. TS Chu Cẩm Thơ, Phó Giám đốc Đại học Phenikaa, cho biết 57% sinh viên quyết định học STEM từ bậc phổ thông, và nếu được tiếp cận sớm, khả năng chọn các ngành này ở bậc đại học sẽ cao gấp 2-3 lần.

Vì vậy, chuyên gia cho rằng các trường phổ thông cần đổi mới phương pháp tiếp cận và giảng dạy STEM.

Chia sẻ kinh nghiệm thực tế, thầy Lưu Văn Thông, hiệu trưởng trường THCS Cầu Giấy, Hà Nội, cho biết trường được Tổng Bí thư Tô Lâm tặng phòng STEM vào tháng 5/2025. Phòng được trang bị nhiều công nghệ tiên tiến như hệ thống robot VEX, máy cắt laser, máy in 3D, kính hiển vi điện tử, kính thực tế ảo…

Để vận hành hiệu quả, trường đưa giáo viên các môn Khoa học tự nhiên, Toán, Công nghệ đi tập huấn trong dịp hè. “Đề bài” là làm sao biết dùng thiết bị trong phòng, biết lắp robot và hiểu được các công nghệ cơ bản.

Trường cũng hướng dẫn một nhóm học sinh nòng cốt để hỗ trợ cho các bạn khác, khuyến khích các em trải nghiệm phòng STEM. Việc này vừa giảm áp lực cho giáo viên, vừa tạo hứng thú cho học sinh.

Ngoài ra, trường tổ chức nhiều cuộc thi, hoạt động khoa học thực tế, trong đó chế tạo robot được yêu thích nhất.

“Nếu như năm đầu, chúng tôi phải tìm học sinh và thuyết phục phụ huynh cho con tham gia, thì bây giờ, trường phải lựa chọn trong rất nhiều em đăng ký”, thầy Thông nói.

Bà Chu Cẩm Thơ cho rằng các đại học cũng có trách nhiệm hỗ trợ trường phổ thông, bằng cách lập các chương trình ươm mầm, mở cửa phòng thí nghiệm để “đón” học sinh.

Khi đó, những tài năng STEM sẽ được nuôi dưỡng tinh thần khoa học, có không gian để nghiên cứu và tạo ra sản phẩm thực tế. Thậm chí, với mạng lưới liên kết của các trường, sản phẩm có thể có bệ đỡ từ doanh nghiệp.

“Chúng tôi mong làm sao hội tụ được nguồn lực từ các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp để phát triển các tài năng STEM”, bà Thơ nói.


PGS Chu Cẩm Thơ tại hội thảo về giáo dục STEM, sáng 21/3. Ảnh: Thanh Hằng

PGS Chu Cẩm Thơ tại hội thảo về giáo dục STEM, sáng 21/3. Ảnh: Thanh Hằng

Thanh Hằng

Ngày xuất bản:

23 THÁNG 03, 2026

Tin cập nhật 24H

Hơn 162.000 tỷ đồng xây ba tuyến cao tốc

Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư ba tuyến cao tốc dài hơn 430 km, tổng vốn gần 162.400 tỷ đồng, kết nối các khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên.

22 THÁNG 11, 2026

Xóa nợ lệ phí môn bài cho hơn 2,5 triệu người nộp thuế

Từ 21/11, hơn 2,5 triệu người nộp thuế được xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp phát sinh để hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động.

22 THÁNG 11, 2026

Người đàn ông tử vong khi cứu phụ nữ đuối nước ở biển Nha Trang

Khánh HòaNgười đàn ông bơi ra cứu phụ nữ gặp nạn giữa sóng lớn ở biển Nha Trang, nhưng bị đuối sức, tử vong; một nhân viên cứu hộ cũng phải nhập viện.

22 THÁNG 11, 2026

Đồng bào dân tộc ít người nhất Việt Nam diễu hành trên phố

Lai ChâuNgười Mảng, La Hủ, Si La… những dân tộc có dân số ít nhất Việt Nam, cùng xuống đường nhảy múa trong ngày hội văn hóa tại xã Bum Tở.

22 THÁNG 11, 2026

Alcaraz toàn thắng vòng bảng ATP Finals 2026

ItalyCarlos Alcaraz thắng Flavio Cobolli 6-4, 6-1 trong 65 phút ngày 20/11, nối dài mạch thắng lên 12 trận và hẹn Ben Shelton ở bán kết ATP Finals.

22 THÁNG 11, 2026

‘Nghệ thuật’ thắng 1-0 của Arsenal

AnhArsenal thắng cả 16 trận Ngoại hạng Anh gần nhất khi ghi bàn trước nhờ cách Mikel Arteta điều chỉnh thế trận để giữ lợi thế.

22 THÁNG 11, 2026

Quang Liêm trở lại top 15 thế giới

HungaryLê Quang Liêm đánh bại Ian Nepomniachtchi ở ván tiêu chuẩn nhanh cuối cùng tại giải cờ vua toàn năng thế giới 2026, trở lại top 15 thế giới và nuôi hy vọng dự chuỗi giải năm sau.

22 THÁNG 11, 2026

Haaland bị khước từ bàn tranh cãi trong trận hòa của Man City

AnhTiền đạo Erling Haaland không được công nhận bàn do lỗi đá bóng trong tay thủ môn, khi Man City hòa Fulham 1-1 ở vòng 11 Ngoại hạng Anh.

22 THÁNG 11, 2026

Đại hội Thể thao toàn quốc 2026 khai mạc bên sông Sài Gòn

TP HCMĐại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X chính thức bắt đầu bằng lễ khai mạc giàu màu sắc hiện đại kết hợp những câu chuyện về vùng đất, con người TP HCM tối 21/11.

22 THÁNG 11, 2026

Thâm Quyến – ‘thiên đường điện thoại cũ’ của Trung Quốc

Người Trung Quốc thải loại hơn 400 triệu điện thoại mỗi năm, phần lớn đổ về chợ Hoa Cường Bắc ở Thâm Quyến, nơi các thương nhân đưa chúng tới Nam Á, châu Phi.

22 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Sinh viên đề xuất loạt sáng kiến thích ứng biến đổi khí hậu

Tận dụng nhiệt thải để tạo điện, làm nhà nổi thích ứng ngập lụt ở ĐBSCL là những dự án hạng mục môi trường thí sinh gửi đến cuộc thi online “Sinh viên Thế hệ mới 2026”.

22 THÁNG 11, 2026

‘Học sinh Việt Nam cần được hỗ trợ về trí tuệ cảm xúc’

Học sinh Việt Nam có thói quen học tập tốt, được nhà trường, gia đình hỗ trợ mạnh mẽ về học thuật, nhưng cần được giúp đỡ về trí tuệ cảm xúc để học tốt hơn.

22 THÁNG 11, 2026

Học vấn của 7 tỷ phú sáng lập Anthropic

Phần lớn trong 7 tỷ phú sáng lập Anthropic xuất thân từ các đại học hàng đầu như Stanford, Harvard, MIT với chuyên ngành Toán, Vật lý, Khoa học máy tính, Kỹ thuật.

22 THÁNG 11, 2026

Nước châu Á nào có tỷ lệ dân nhập cư cao nhất thế giới?

Gần 77% trong tổng dân số nước này là người nhập cư – tỷ lệ cao nhất thế giới. Bạn có biết đó là nước nào?

22 THÁNG 11, 2026

Những cô giáo vượt núi ngày ba lần đưa cơm nóng cho học trò

Quảng TrịDù tự bỏ tiền xăng, không có thù lao, các giáo viên Mầm non Lâm Hóa đều đặn ba lần mỗi ngày vượt đường núi, cầu treo mang cơm nóng về điểm trường lẻ cho trẻ.

21 THÁNG 11, 2026