Hà Nội đề xuất tăng mức phạt với 47 hành vi vi phạm

UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm trong an ninh, trật tự, an toàn xã hội và một số lĩnh vực khác có liên quan trên địa bàn. Đây là bước cụ thể hóa các cơ chế đặc thù được quy định tại Luật Thủ đô năm 2026.

Theo dự thảo, có 47 hành vi vi phạm thuộc lĩnh vực an ninh, trật tự và an toàn xã hội; giao thông đường bộ và trật tự đô thị sẽ phải chịu mức phạt tiền cao hơn so với quy định chung, nhưng không vượt 2 lần mức phạt do Chính phủ ban hành.

Ở lĩnh vực an ninh, trật tự và an toàn xã hội, tập trung vào các hành vi vi phạm về cư trú, quản lý căn cước và kinh doanh có điều kiện, với mức tăng từ 1,2 đến 2 lần so với Nghị định số 282/2025.

Trong đó, vi phạm về cư trú, gồm các hành vi như tẩy xóa, sửa chữa, mua bán, thuê/cho thuê hoặc mượn/cho mượn giấy tờ cư trú trái pháp luật; cơ sở lưu trú không thông báo lưu trú từ 1 đến 3 người; chiếm đoạt, sử dụng trái phép hoặc tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung thẻ căn cước, căn cước điện tử của người khác đều bị áp dụng mức tăng 2 lần, đẩy khung phạt từ 3 lên 6 triệu đồng.

Hoạt động ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự khi chưa được cấp hoặc đang bị tước Giấy chứng nhận đủ điều kiện sẽ bị phạt từ 15 đến 30 triệu đồng, tăng 2 lần.

Người nước ngoài đi lại trên lãnh thổ Việt Nam không mang theo hộ chiếu; cá nhân khai không đúng sự thật để được cấp, gia hạn hộ chiếu; không xuất trình hộ chiếu, giấy thông hành, giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế sẽ bị áp dụng mức tăng gấp 2 lần.

Lĩnh vực giao thông đường bộ và trật tự đô thị được đề xuất tăng mạnh chế tài, áp dụng mức phạt gấp 2 lần so với mức phạt chung quy định tại Nghị định số 168/2024 nhằm xử lý dứt điểm các lỗi dừng đỗ xe sai quy định, lấn chiếm lòng lề đường và chở hàng quá tải.

Hành vi dừng xe, đỗ xe trên dải phân cách; đỗ xe trên dốc không chèn bánh; dừng đỗ xe không sát vỉa hè phía bên phải (hoặc bánh xe cách vỉa hè quá 0,25 m); dừng đỗ xe tại đường dành riêng cho xe buýt, trên miệng cống thoát nước… bị phạt từ 1,2 đến 1,6 triệu đồng. Khung phạt sẽ tăng lên từ 1,6 đến 2 triệu đồng nếu vi phạm tại vị trí đường giao nhau, điểm đón trả khách hoặc trước cổng cơ quan.

Hành vi đổ trái phép rác, đất, cát, đá, vật liệu, chất phế thải ra đường phố sẽ bị xử phạt nghiêm khắc từ 20 đến 30 triệu đồng.

Hành vi dùng xe đẩy làm quầy hàng lưu động bị phạt từ 200.000 đến 400.000 đồng; bán hàng rong, hàng hóa nhỏ lẻ trên vỉa hè, lòng đường phố có quy định cấm bị phạt từ 400.000 đến 500.000 đồng.

Đặc biệt, việc sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè để họp chợ, kinh doanh dịch vụ ăn uống, bày bán hàng hóa, sửa chữa xe, đặt biển quảng cáo… bị phạt rất nặng từ 4 đến 6 triệu đồng.

Nghị quyết dự kiến có hiệu lực trong năm 2026. Các hành vi vi phạm xảy ra trước ngày văn bản có hiệu lực vẫn áp dụng mức tiền phạt chung theo quy định của Chính phủ nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp và tính liên tục của pháp luật.

Riêng các hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả hoặc trừ điểm giấy phép lái xe vẫn tuân thủ đồng bộ theo các nghị định của Chính phủ.

Lý giải về đề xuất tăng phạt, UBND thành phố cho biết ngoài cụ thể hóa Luật Thủ đô, Hà Nội đang tập trung tháo gỡ 5 điểm nghẽn lớn cản trở sự phát triển bền vững và làm giảm chất lượng sống của người dân, gồm: Ùn tắc giao thông; ngập úng; ô nhiễm môi trường; trật tự đô thị và an toàn thực phẩm.

Trong số 5 điểm nghẽn thì trọng tâm là vấn đề trật tự đô thị, ùn tắc giao thông. Các hành vi được đề xuất tăng mức phạt đều có tính chất phổ biến, tác động trực tiếp làm sai lệch đến dữ liệu dân cư quốc gia hay gây ra tình trạng ùn tắc, tai nạn giao thông, gây mất mỹ quan đô thị. Việc tăng mức xử phạt cũng không làm phát sinh thủ tục hành chính cho cơ quan quản lý, người dân, tổ chức, doanh nghiệp.

UBND thành phố cho rằng về cơ bản Nghị định 282/2025 đã nâng mức phạt các hành vi vi phạm trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, đặc thù của Thủ đô tốc độ đô thị hóa nhanh, số lượng dân cư đông, biến động dân cư phức tạp và trình độ dân trí cao cần đòi hỏi tính thực thi pháp luật tiên phong nhất, tính răn đe pháp luật và tuyên truyền pháp luật cao nhất.

Việt An