Hà Nội dự kiến thu hẹp diện hỗ trợ đổi xe máy điện

Ngày mai 12/6, HĐND TP Hà Nội bắt đầu kỳ họp thứ 4 xem xét nhiều nội dung, trong đó có Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng.

Theo dự thảo, thành phố sẽ hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo khi chuyển đổi phương tiện giao thông xanh. Mỗi cá nhân được hỗ trợ một lần tương ứng với một xe môtô, xe gắn máy, tối đa không quá 20 triệu đồng.

Để được nhận hỗ trợ, cá nhân thuộc hộ nghèo phải là chủ sở hữu xe môtô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch đã đăng ký trước thời điểm nghị quyết này có hiệu lực; chuyển đổi phương tiện giao thông xanh từ ngày nghị quyết này có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2027; hoàn thành chuyển nhượng, chuyển giao, đưa phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch cũ ra khỏi vùng phát thải thấp hoặc áp dụng biện pháp xử lý khác và hoàn thành đăng ký phương tiện giao thông xanh mới.

Các đơn vị, tổ chức thực hiện dịch vụ công ích, kinh doanh vận tải đường bộ có trụ sở trên địa bàn Hà Nội có đăng ký kinh doanh tại TP Hà Nội trước thời điểm nghị quyết này có hiệu lực khi chuyển đổi phương tiện giao thông xanh sẽ được xem xét hỗ trợ vốn và lãi suất.

Cùng với hỗ trợ chuyển đổi phương tiện xanh, dự thảo đưa ra chính sách khuyến khích sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt và đường sắt đô thị. Thành phố sẽ miễn tiền vé sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt (không bao gồm xe buýt phục vụ kinh doanh du lịch) cho người di chuyển trong vành đai 1 kể từ ngày 1/1/2027 đến hết ngày 31/12/2027.

Thành phố miễn tiền vé đến hết ngày 31/12/2030 cho người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt (không bao gồm xe buýt phục vụ kinh doanh du lịch) hoặc đường sắt đô thị trên toàn địa bàn thành phố trong các dịp lễ, Tết, sự kiện chính trị xã hội đặc biệt của đất nước và của thành phố. UBND thành phố căn cứ tình hình thực tế từng thời điểm quyết định cụ thể số lượng ngày miễn tiền vé.

Trước đó thành phố đã nhiều lần lấy ý kiến vào dự thảo hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông xanh, đưa ra mức hỗ trợ cho tất cả cá nhân chuyển đổi xe máy chạy xăng sang xe điện. Cụ thể dự thảo hồi tháng 5 quy định, cá nhân sử dụng xe máy xăng, thường trú hoặc đã tạm trú liên tục từ hai năm trở lên, nếu chuyển đổi sang xe máy điện được hỗ trợ 20% giá trị phương tiện, nhưng không quá 5 triệu đồng. Riêng cá nhân thuộc hộ nghèo được hỗ trợ 100% giá trị phương tiện chuyển đổi, nhưng không quá 20 triệu đồng; người thuộc hộ cận nghèo hỗ trợ 80% giá trị phương tiện chuyển đổi, nhưng không quá 15 triệu đồng.

Giải thích việc thay đổi chính sách hỗ trợ, Sở Xây dựng cho rằng quan điểm khi xây dựng chính sách cần hướng tới các tổ chức, cá nhân chịu tác động ảnh hưởng lớn, trong đó đặc biệt là các nhóm yếu thế, nhóm sử dụng xe máy, ôtô sử dụng nhiên liệu hóa thạch gắn với sinh kế hàng ngày. Vì vậy, trong dự thảo nghị quyết lần đầu, đối tượng, phạm vi được hưởng chính sách hỗ trợ cũng như các chính sách hỗ trợ đa dạng (người nghèo, cận nghèo, xe công nghệ, người dân cư trú, doanh nghiệp kinh doanh vận tải…).

Tuy nhiên, sau khi tiếp thu ý kiến của các cơ quan liên quan, thẩm tra của Ban Đô thị cho thấy việc có nhiều đối tượng được hưởng chính sách sẽ tác động lớn đến khả năng cân đối nguồn lực của thành phố, tiềm ẩn nguy cơ khó kiểm soát cũng như công bằng cho người dân và cần được xem xét, đánh giá kỹ lưỡng, thận trọng. Từ thực tế nêu trên, tiếp thu các ý kiến và để đảm bảo việc triển khai nghị quyết này được đồng bộ với Nghị quyết Đề án vùng phát thải thấp trong vành đai 1, trước mắt chính sách hỗ trợ thu gọn lại, ưu tiên cho cá nhân thuộc hộ nghèo.

Đề án vùng phát thải thấp của Hà Nội đã hai lần bị trì hoãn thông qua. Theo tờ trình mới nhất của UBND TP Hà Nội, lộ trình triển khai vùng phát thải thấp vẫn giữ nguyên như dự thảo trước. Giai đoạn thí điểm từ ngày 1/7 đến hết năm 2026 thực hiện tại phường Hoàn Kiếm; năm 2027 mở rộng sang phường Cửa Nam; từ năm 2028 đến hết năm 2029 triển khai trên toàn bộ khu vực bên trong vành đai 1.

Trong giai đoạn thí điểm, thành phố cấm toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ (bao gồm xe môtô, xe gắn máy, xe ôtô các loại) từ 19h đến 24h các ngày thứ sáu, thứ bảy, chủ nhật hàng tuần.

Xe môtô, xe gắn máy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải (xe ôm công nghệ) được khuyến khích hạn chế hoạt động. Xe môtô, xe gắn máy xăng không hoạt động kinh doanh trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải được khuyến khích chuyển đổi sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường, xe đáp ứng quy chuẩn khí thải theo lộ trình Chính phủ và thành phố ban hành.

Võ Hải