Hà Nội sẽ có thêm 6 tuyến đường sắt mới

Theo điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, khu vực Hà Nội sẽ có thêm 4 tuyến đường sắt quốc gia và 2 tuyến tốc độ cao.

Bộ Xây dựng vừa điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung liên quan đến hệ thống đường sắt quốc gia và đường sắt địa phương trên địa bàn Hà Nội.

Mạng lưới đường sắt quốc gia qua Hà Nội sẽ có thêm 4 tuyến mới là Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đang xây dựng; Hà Nội – Đồng Đăng (Lạng Sơn) được xây dựng trước và sau năm 2030; vành đai phía Đông đoạn Kim Sơn – Ngọc Hồi được xây dựng trước và sau năm 2030; vành đai phía Tây đoạn Ngọc Hồi – Thạch Lỗi xây dựng sau năm 2030. Toàn bộ các tuyến, đoạn tuyến này được quy hoạch là đường đôi, khổ tiêu chuẩn 1.435 mm.

Cùng với đó Hà Nội được quy hoạch có hai tuyến đường sắt tốc độ cao là dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam triển khai trước và sau năm 2030 và Hà Nội – Quảng Ninh trước 2030.

Hiện nay Hà Nội có 5 tuyến đường sắt quốc gia đi TP HCM, Lào Cai, Hải Phòng, Thái Nguyên và Lạng Sơn.

Quy hoạch hai ga hành khách đầu mối

Quy hoạch xác định Hà Nội sẽ có hai ga hành khách chính là Ngọc Hồi và Gia Lâm. Trong đó, tổ hợp ga Ngọc Hồi được định hướng trở thành ga đầu mối hành khách phía Nam, đồng thời đảm nhiệm chức năng ga lập tàu của đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị. Khu vực này cũng bố trí các depot phục vụ đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia và đường sắt tốc độ cao trong tương lai.

Ở phía Bắc, ga Gia Lâm được quy hoạch là ga đầu mối hành khách kết hợp giữa đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị, khai thác đồng thời cả hai khổ đường 1.435 mm và 1.000 mm.

Hai ga đầu mối hàng hóa mới của khu vực Hà Nội là Thường Tín và Yên Thường.

Không gián đoạn hoạt động vận tải qua trung tâm Hà Nội

Theo quy hoạch, đoạn Ngọc Hồi – Gia Lâm hiện nay là đường sắt quốc gia sẽ được chuyển thành đường sắt địa phương và bàn giao cho UBND TP Hà Nội tổ chức đầu tư khi đủ điều kiện. Tuy nhiên, quy hoạch yêu cầu việc chuyển đổi phải bảo đảm kết nối thuận lợi, hiệu quả giữa tổ hợp ga Ngọc Hồi, ga Gia Lâm với khu vực trung tâm thành phố, đồng thời không làm gián đoạn hoạt động vận tải đường sắt trên tuyến này.

Trên tuyến này, đoạn Gia Lâm – Yên Viên được quy hoạch là đường đôi khổ 1.435 mm, bố trí chung hành lang nhưng tách biệt hạ tầng với tuyến đường sắt đô thị. Trong khi đó, đoạn Gia Lâm – Lạc Đạo tiếp tục là đường đơn khổ 1.000 mm, cũng sử dụng chung hành lang nhưng có hạ tầng độc lập với đường sắt đô thị.

Quy hoạch cũng đặt yêu cầu duy trì liên tục hoạt động của các tuyến đường sắt khổ 1.000 mm ở cả phía Bắc và phía Nam sông Hồng đi qua Hà Nội. Việc khai thác các tuyến hiện hữu sẽ chỉ kết thúc sau khi hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành tuyến đường sắt vành đai phía Đông Hà Nội cùng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng.

Hiện nay các tàu khách tuyến đường sắt Bắc Nam đón/trả khách từ ga Hà Nội đến các tỉnh miền Trung, miền Nam đi trên đoạn đường sắt Ngọc Hồi – Gia Lâm, song song với quốc lộ 1. Đoạn ga Hà Nội – ga Ngọc Hồi nằm trong khu vực dự án mở rộng quốc lộ 1 lên 16 làn xe.

Trong văn bản mới gửi Chính phủ vào tháng 5, Tập đoàn Vingroup kiến nghị Thủ tướng xem xét chỉ đạo cơ quan chức năng di dời đoạn đường sắt và hạ tầng ga Hà Nội đến ga Ngọc Hồi hoặc vị trí phù hợp do Bộ Xây dựng và UBND TP Hà Nội xác định, nhằm bàn giao mặt bằng thi công dự án mở rộng quốc lộ 1 trong năm 2026. Vingroup cũng đề xuất xây dựng ga hàng hóa và ga hành khách tạm tại Ngọc Hồi để phục vụ hành khách, thay thế ga Hà Nội.

Sau khi thực hiện các dự án, hành khách đi tuyến đường sắt phía Nam sẽ khởi hành từ ga Ngọc Hồi, tàu hàng hoạt động ga Thường Tín, Ngọc Hồi đi theo tuyến vành đai phía đông Ngọc Hồi – Kim Sơn. Ga Hà Nội theo quy hoạch sẽ trở thành ga đường sắt đô thị trung tâm thành phố.

Đoàn Loan