Hà Nội yêu cầu xã, phường không chờ chỉ đạo khi ngập

Đã chi khoảng 5.600 tỷ đồng cho 10 dự án nhưng nhiều nơi vẫn ngập cục bộ, Chủ tịch Hà Nội yêu cầu xã, phường chủ động xử lý, không chờ chỉ đạo.

Tại cuộc họp về công tác thoát nước và tiến độ các dự án chống ngập sáng 4/8, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu chấm dứt tình trạng bị động. Xã, phường phải xác định khu vực có nguy cơ, chuẩn bị máy bơm, thiết bị và lực lượng để xử lý ngay khi mưa lớn.

Theo ông Thắng, chống ngập là một trong 5 nhiệm vụ trọng tâm của thành phố. Nhiều dự án được triển khai, đưa vào vận hành trong khoảng 6 tháng, góp phần giảm thời gian, phạm vi và độ sâu ngập tại các điểm nóng. Tuy nhiên, một số khu vực, kể cả nội đô, vẫn ngập cục bộ do hệ thống thoát nước chưa đồng bộ. Quá trình đô thị hóa, các dự án xây dựng và thời tiết cực đoan cũng làm xuất hiện thêm điểm ngập mới.

Chủ tịch Hà Nội yêu cầu công khai hiệu quả từng dự án, nêu rõ khu vực đã khắc phục, nơi cần tiếp tục đầu tư và lộ trình hoàn thành để người dân, báo chí giám sát.

Đề án tổng thể xử lý úng ngập, gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, phải được trình thành phố trong tháng 9. Đề án cần xác định rõ phân vùng chống ngập, lộ trình đầu tư, mục tiêu, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan.

Sở Xây dựng được giao hoàn thiện quy hoạch thoát nước theo hướng tách nước mưa khỏi hệ thống thu gom, xử lý nước thải; đồng thời đẩy nhanh 12 dự án trọng điểm đã được bố trí vốn và hoàn tất thủ tục đầu tư.

Các dự án gồm trạm bơm Phương Trạch; hệ thống thoát nước, hồ điều hòa và trạm bơm Vĩnh Thanh; cụm công trình đầu mối trạm bơm Bộ Đầu; trạm bơm Văn Khê và hệ thống tiêu ra sông Hồng; hệ thống thoát nước mưa lưu vực Tả sông Nhuệ giai đoạn 1; cụm công trình đầu mối Liên Mạc giai đoạn 1; hệ thống thoát nước lưu vực Hữu Nhuệ tại Hà Đông; hệ thống tiêu nước phía Tây và trạm bơm Yên Nghĩa; các trạm bơm Đông Mỹ, Đào Nguyên, Yên Thái; trạm bơm Cự Khối cùng các tuyến mương xả ngoài đê Tả Hồng, Việt Hưng – Cầu Bây, Long Biên – Cự Khối và hồ điều hòa Cự Khối.

Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng đề nghị tổ chức chống ngập theo lưu vực thay vì xử lý từng điểm; hoàn thiện quy hoạch cao độ nền và phân rõ trách nhiệm quản lý từ hệ thống trục chính đến ngõ, xóm.

Các đơn vị phải sớm xử lý những điểm ngập tại Khai Sơn, Cổ Linh, Đàm Quang Trung, Văn Minh, Lương Thế Vinh. Thành phố cũng sẽ tăng máy bơm cơ động, xây dựng kịch bản ứng phó trong cao điểm mùa mưa và kết nối dữ liệu thoát nước với hệ thống giao thông, camera AI để phát hiện điểm ngập.

10 dự án tác động đến khoảng 120 điểm ngập

Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cho biết thành phố đã chi khoảng 5.600 tỷ đồng thực hiện 10 dự án chống ngập khẩn cấp, tác động trực tiếp đến khoảng 120 điểm ngập.

Các khu vực từng ngập sâu, kéo dài như Đại lộ Thăng Long, Ngoại Giao Đoàn, Resco Ecohome, Ciputra, Võ Chí Công, Mỹ Đình đến nay cơ bản hết ngập hoặc chỉ ngập cục bộ trong thời gian ngắn.

5 hồ điều hòa mới bổ sung khoảng 3,4 triệu m3 dung tích chứa nước. Cùng việc hạ mực nước tại các hồ hiện có trước mỗi trận mưa, tổng dung tích điều hòa tăng khoảng 4,8 triệu m3, giúp nâng năng lực điều tiết của hệ thống 15-20%.

10 dự án gồm 5 hồ điều hòa Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2, Thụy Phương; cải tạo hạ lưu sông Kim Ngưu; kênh Thụy Phương nối sông Tô Lịch; trạm bơm và hệ thống thoát nước dọc Đại lộ Thăng Long; xử lý ngập tại Ngoại Giao Đoàn, Resco Ecohome, Tây Hồ Tây; bổ sung trạm bơm điều tiết các hồ thuộc lưu vực Tô Lịch. Các công trình cơ bản hoàn thành, được đưa vào phục vụ mùa mưa năm nay.

Các dự án được triển khai sau những trận mưa lớn năm 2025. Do hoàn lưu bão số 10 và 11, một số nơi ghi nhận lượng mưa 500-600 mm, vượt gần 200% năng lực thiết kế của hệ thống. Hà Nội khi đó xuất hiện 220 điểm ngập cục bộ, gồm 160 điểm tại 35 phường và 60 điểm tại 24 xã.

Một số khu vực như Miêu Nha, hầm chui Đại lộ Thăng Long ngập sâu 50-70 cm trong 3-5 ngày. Nguyên nhân chính là hệ thống thoát nước chưa được đầu tư theo quy hoạch; thiếu công trình đầu mối, hồ điều hòa, kênh dẫn, trạm bơm và kết nối chưa đồng bộ.

Hiện công suất các công trình đầu mối mới đạt khoảng 20%, diện tích hồ điều hòa đạt 18,7% so với Quy hoạch thoát nước Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050. Vì vậy, theo ông Thường, 10 dự án khẩn cấp mới giải quyết được một phần tình trạng ngập.

Trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội dự kiến nâng tiêu chuẩn thiết kế hệ thống thoát nước theo các kịch bản biến đổi khí hậu, đồng thời nghiên cứu hồ ngầm, bể chứa nước và mô hình “thành phố bọt biển”.

Giám đốc Sở Xây dựng đề xuất đẩy nhanh các công trình đầu mối, đặc biệt là cụm Liên Mạc với trạm bơm công suất 170 m3 mỗi giây đưa nước ra sông Hồng.

Võ Hải