Hoang mang vì trót nuôi động vật trong sách đỏ


Năm 2022, người phụ nữ 40 tuổi ở TP HCM chi gần 200 triệu đồng mua các loài vẹt giống Malucan Cockatoo, Amazon Naped, vẹt xám châu Phi qua mạng. Chị thấy trên mạng xã hội, nhiều người nuôi những giống vẹt này nên quyết định chi tiền.

“Tôi chỉ tìm hiểu cách nuôi, không hề nghĩ đến việc kiểm tra chúng có nằm trong sách đỏ hay không”, chị kể. Người bán cam kết đây là vẹt sinh sản tại trại, không săn bắt từ tự nhiên.

Những video về đàn vẹt đáng yêu của chị thu hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội. Nhưng không lâu sau, trung tâm bảo vệ động vật hoang dã gửi thông báo, cảnh báo chị Quyên đang nuôi nhốt trái phép loài nguy cấp, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

“Lúc đó tôi mới biết mình đang nuôi động vật cấm”, chị nói và chấp nhận nộp phạt, giao lại đàn vẹt cho cơ quan chức năng.


Bị cáo Thái Khắc Thành khi trở về nhà ở xã Đô Lương, chiều 13/8. Ảnh: Đức Hùng

Bị cáo Thái Khắc Thành khi trở về nhà ở xã Đô Lương, chiều 13/8. Ảnh: Đức Hùng

Câu chuyện của chị Quyên không cá biệt. Đầu tháng 8, anh Thái Khắc Thành, 45 tuổi, ở Nghệ An, bị TAND tỉnh Thái Bình cũ (nay là Hưng Yên) tuyên phạt 6 năm tù vì nuôi, buôn bán 13 con gà lôi trắng – loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm.

Anh Thành vốn có đam mê cây cảnh, chim, gà. Năm 2024, thấy gà lôi trắng đẹp, anh mua ba con về nuôi và nhân giống thành công. Trước khi bị bắt vào tháng 4/2025, anh không nghĩ sở thích của bản thân lại gây hậu quả nghiêm trọng.

Tại phiên phúc thẩm ngày 17/10, TAND tỉnh Hưng Yên đã tuyên miễn trách nhiệm hình sự cho anh Thành. Hội đồng xét xử nhận định, hành vi của anh Thành tại thời điểm bị khởi tố là “đúng người, đúng tội”. Nhưng do thay đổi của pháp luật, hành vi này không còn nguy hiểm cho xã hội.

Tìm hiểu của VnExpress cho thấy trên các nền tảng mạng xã hội hiện nay vẫn có hàng chục hội nhóm công khai buôn bán, trao đổi động vật hoang dã. Các mặt hàng đa dạng, từ chim, gà rừng, vẹt nhập khẩu đến rùa, tê tê.

Mức án 6 năm tù từ vụ việc của anh Thái Khắc Thành đã gây ra những cuộc tranh luận trên mạng xã hội. Một luồng ý kiến cho rằng cần xử phạt nghiêm khắc cả người mua và người bán để răn đe. Ngược lại, nhiều người cho rằng người dân mua về nuôi chơi vì thiếu hiểu biết thì không đáng bị phạt nặng.

“Hãy phạt những kẻ buôn bán chuyên nghiệp. Chúng tôi chỉ là người chơi, vô tình mua phải thì sao lại có tội?”, Quang Huy, một người nuôi chim cảnh ở Hà Nội, chia sẻ.


Gà lôi trắng được nhân nuôi thành công tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Ảnh: Võ Thạnh

Gà lôi trắng được nhân nuôi thành công tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Ảnh: Võ Thạnh

Bà Nguyễn Thị Phương Dung, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV), khẳng định việc thiếu hiểu biết không phải là lý do để hợp pháp hóa hành vi vi phạm pháp luật.

Theo bà Dung, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã đã được tăng cường. Người dân hoàn toàn có thể chủ động tìm hiểu thông tin qua Internet hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan chức năng như chi cục kiểm lâm.

“Nhiều đối tượng lợi dụng mạng xã hội để quảng cáo, buôn bán. Do đó, người mua cần có trách nhiệm tìm hiểu kỹ trước khi quyết định”, đại diện ENV nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, luật sư Trần Thị Thanh Lam, Đoàn luật sư thành phố Hà Nội, cho rằng thói quen tiêu dùng, niềm tin vào các sản phẩm từ động vật hoang dã như “thần dược” và sự thiếu nhận thức pháp luật là những nguyên nhân chính.

“Nhiều người xem nhẹ quy định vì lợi nhuận, trong khi mạng xã hội trở thành môi trường thuận lợi cho các giao dịch trái phép”, luật sư Lam phân tích.

Theo Báo cáo Công tác xử lý tội phạm về động vật hoang dã tại Việt Nam do ENV công bố, có 242 vụ án hình sự về động vật hoang dã được ghi nhận trong năm 2024, 156 bị cáo phải nhận án tù – tăng bốn lần so với năm 2018. Cũng trong báo cáo này, ENV ghi nhận hơn 3.100 vụ vi phạm trên cả nước, trong đó có 1.400 vụ quảng cáo trên Internet.

Trong báo cáo sơ kết 6 tháng đầu năm 2025, ENV cho biết đã tiếp nhận 1.072 tin báo từ cộng đồng, giúp thu giữ hoặc tiếp nhận 1.371 cá thể động vật hoang dã.


Kiểm lâm TP HCM bắt 11 cá thể núi vàng - loài cực kỳ nguy cấp cùng nhiều rùa quý hiếm - tại chùa Ngọc Hoàng để đưa về trạm cứu hộ, trước khi thả về tự nhiên, tháng 10/2022. Ảnh:Đình Văn

Kiểm lâm TP HCM bắt 11 cá thể rùa núi vàng – loài cực kỳ nguy cấp cùng nhiều rùa quý hiếm – tại chùa Ngọc Hoàng để đưa về trạm cứu hộ, trước khi thả về tự nhiên, tháng 10/2022. Ảnh: Đình Văn

Để tránh vướng vòng lao lý, luật sư Trần Thị Thanh Lam khuyên người dân cần chủ động tìm hiểu pháp luật, “nói không” với các sản phẩm từ động vật hoang dã và kịp thời báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện vi phạm.

Về phía cơ quan quản lý, bà Phương Dung đề xuất cần ban hành “Danh mục động vật hoang dã được phép nuôi thương mại” một cách rõ ràng. Danh mục này nên ưu tiên các loài sinh sản tốt trong môi trường nuôi nhốt, có giá trị kinh tế, không bị đe dọa ngoài tự nhiên và ít có nguy cơ lây bệnh cho người.

“Điều này vừa giúp bảo vệ các loài nguy cấp, vừa giúp người dân biết rõ loài nào được phép đầu tư”, bà Dung nói.

Hàng chục năm chơi chim, gà cảnh, anh Nguyễn Viết, 50 tuổi ở Nghệ An, từng có ý định nuôi gà lôi trắng vì thấy bán phổ biến trong các hội nhóm. “Họ nhân giống rồi bán công khai, giá chỉ vài trăm nghìn đồng một con, ai cũng mua được”, anh Viết kể.

Tuy nhiên, thông tin “đi tù vì nuôi gà lôi trắng” khiến anh Viết thay đổi ý định. Anh nhận ra sự thiếu hiểu biết của bản thân khi chỉ quan tâm đến ngoại hình, tiếng hót của con vật thay vì để ý đến tình trạng bảo tồn.

“Cũng may có vụ việc đó mà tôi biết để dừng lại. Giờ muốn nuôi con gì đều phải tra cứu sách đỏ để không vi phạm pháp luật”, anh Viết nói.

Nga Thanh – Quỳnh Nguyễn

Ngày xuất bản:

19 THÁNG 10, 2025

Tin cập nhật 24H

Than nghèo kể khổ để cầm cố 22 xe máy đi thuê

Đà NẵngGiang Thị Quỳnh Anh thuê 22 xe máy tự lái, sau đó nói dối đây là tài sản của gia đình, viện hoàn cảnh khó khăn để mang đi cầm cố lấy tiền trả nợ.

21 THÁNG 11, 2026

Thu thuế 0,2% với đất bỏ hoang từ 1/7/2027

Đất bỏ hoang sẽ bị thu thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, gấp gần 7 lần đất ở trong hạn mức.

21 THÁNG 11, 2026

Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng trở xuống

Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị, có thể thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt.

21 THÁNG 11, 2026

Người dân giao nộp gấu ngựa nuôi 26 năm

Nghệ AnÔng Hoàng Văn Phụng ở xã Vạn An bàn giao con gấu ngựa nặng hơn 100 kg cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, sau 26 năm nuôi tại nhà.

21 THÁNG 11, 2026

Hơn 45.000 tỷ đồng phòng chống ma túy và tội phạm đến 2030

Việt Nam sẽ huy động 45.300 tỷ đồng để phòng chống ma túy và tội phạm trong 5 năm, hướng tới mục tiêu ít nhất 50% xã và 20% tỉnh thành không có ma túy vào năm 2030.

21 THÁNG 11, 2026

Từ thầy trò thành đồng đội ở giải chạy danh giá Nhật Bản

Nhật BảnTạm nghỉ dạy, trở lại đại học để theo đuổi giấc mơ chạy Hakone Ekiden, Takao Imai không ngờ có ngày được trao dải băng tiếp sức cho chính học trò cũ.

21 THÁNG 11, 2026

Đề xuất luật việt vị mới của Wenger trước nguy cơ bị bác bỏ

Ngay cả cựu HLV Arsene Wenger cũng không cảm thấy bị thuyết phục sau đợt thử nghiệm luật việt vị mới ở giải đấu của Canada, trong khi các nhà làm luật của bóng đá giờ đây được kỳ vọng sẽ bác bỏ nó.

21 THÁNG 11, 2026

Messi săn chức vô địch MLS Cup thứ hai liên tiếp

Sau khi giành Chiếc Giày Vàng mùa thứ hai liên tiếp, Lionel Messi cùng Inter Miami hướng đến mục tiêu trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch MLS Cup kể từ LA Galaxy năm 2012.

21 THÁNG 11, 2026

Bàn thắng đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử World Cup 11 người

QatarPha đánh gót đẹp mắt của Lê Sỹ Bách vào lưới Bỉ ở giải U17 World Cup tối nay giúp Việt Nam có bàn đầu tiên ở sân chơi 11 người cấp độ thế giới.

21 THÁNG 11, 2026

Chuyên cơ ông Trump lập kỷ lục khi trở về từ Trung Quốc

Chuyên cơ đưa ông Trump từ Trung Quốc về Mỹ sau APEC đã thực hiện hành trình liên tục dài nhất trong lịch sử đội bay Không lực Một.

21 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Chôn thân máy bay Boeing làm hầm trú ẩn

AnhKỹ sư Dave Billings chi 5.400 USD mua thân máy bay Boeing 737 chôn trong vườn nhà, mở rộng hầm trú ẩn ngầm đã xây suốt 11 năm.

21 THÁNG 11, 2026

‘Cơn sốt’ tự chế robot AI giá rẻ

Từ dây đồng, bo mạch và con chip AI giá vài trăm nghìn đồng, nhiều người Việt tự lắp robot biết di chuyển, trò chuyện, dạy ngoại ngữ, đọc tin tức…

21 THÁNG 11, 2026

Quà 20/11 bằng rau rừng của giáo viên cắm bản

Không hoa tươi hay lễ kỷ niệm, ngày 20/11 của nhiều giáo viên cắm bản ở Cao Bằng, Lâm Đồng là những nắm rau cải, củ sắn và bó hoa rừng học trò hái dọc đường.

21 THÁNG 11, 2026

6 thứ trong nhà mua về dễ bỏ xó

Máy chạy bộ, đồ gia dụng nhỏ, hộp đựng hay mỹ phẩm thường được mua theo cảm hứng, sau đó ít sử dụng, chiếm diện tích và gây lãng phí.

21 THÁNG 11, 2026

Mục đích chung giúp Abbott vào ‘100 nơi làm việc tốt nhất Đông Nam Á’

Hơn 2.000 nhân viên gắn kết bởi mục đích chung vì cộng đồng, tạo thành nền tảng văn hóa doanh nghiệp, đưa Abbott Việt Nam vào danh sách “100 nơi làm việc xuất sắc nhất Đông Nam Á 2026”.

20 THÁNG 11, 2026