Hoang mang vì trót nuôi động vật trong sách đỏ


Năm 2022, người phụ nữ 40 tuổi ở TP HCM chi gần 200 triệu đồng mua các loài vẹt giống Malucan Cockatoo, Amazon Naped, vẹt xám châu Phi qua mạng. Chị thấy trên mạng xã hội, nhiều người nuôi những giống vẹt này nên quyết định chi tiền.

“Tôi chỉ tìm hiểu cách nuôi, không hề nghĩ đến việc kiểm tra chúng có nằm trong sách đỏ hay không”, chị kể. Người bán cam kết đây là vẹt sinh sản tại trại, không săn bắt từ tự nhiên.

Những video về đàn vẹt đáng yêu của chị thu hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội. Nhưng không lâu sau, trung tâm bảo vệ động vật hoang dã gửi thông báo, cảnh báo chị Quyên đang nuôi nhốt trái phép loài nguy cấp, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

“Lúc đó tôi mới biết mình đang nuôi động vật cấm”, chị nói và chấp nhận nộp phạt, giao lại đàn vẹt cho cơ quan chức năng.


Bị cáo Thái Khắc Thành khi trở về nhà ở xã Đô Lương, chiều 13/8. Ảnh: Đức Hùng

Bị cáo Thái Khắc Thành khi trở về nhà ở xã Đô Lương, chiều 13/8. Ảnh: Đức Hùng

Câu chuyện của chị Quyên không cá biệt. Đầu tháng 8, anh Thái Khắc Thành, 45 tuổi, ở Nghệ An, bị TAND tỉnh Thái Bình cũ (nay là Hưng Yên) tuyên phạt 6 năm tù vì nuôi, buôn bán 13 con gà lôi trắng – loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm.

Anh Thành vốn có đam mê cây cảnh, chim, gà. Năm 2024, thấy gà lôi trắng đẹp, anh mua ba con về nuôi và nhân giống thành công. Trước khi bị bắt vào tháng 4/2025, anh không nghĩ sở thích của bản thân lại gây hậu quả nghiêm trọng.

Tại phiên phúc thẩm ngày 17/10, TAND tỉnh Hưng Yên đã tuyên miễn trách nhiệm hình sự cho anh Thành. Hội đồng xét xử nhận định, hành vi của anh Thành tại thời điểm bị khởi tố là “đúng người, đúng tội”. Nhưng do thay đổi của pháp luật, hành vi này không còn nguy hiểm cho xã hội.

Tìm hiểu của VnExpress cho thấy trên các nền tảng mạng xã hội hiện nay vẫn có hàng chục hội nhóm công khai buôn bán, trao đổi động vật hoang dã. Các mặt hàng đa dạng, từ chim, gà rừng, vẹt nhập khẩu đến rùa, tê tê.

Mức án 6 năm tù từ vụ việc của anh Thái Khắc Thành đã gây ra những cuộc tranh luận trên mạng xã hội. Một luồng ý kiến cho rằng cần xử phạt nghiêm khắc cả người mua và người bán để răn đe. Ngược lại, nhiều người cho rằng người dân mua về nuôi chơi vì thiếu hiểu biết thì không đáng bị phạt nặng.

“Hãy phạt những kẻ buôn bán chuyên nghiệp. Chúng tôi chỉ là người chơi, vô tình mua phải thì sao lại có tội?”, Quang Huy, một người nuôi chim cảnh ở Hà Nội, chia sẻ.


Gà lôi trắng được nhân nuôi thành công tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Ảnh: Võ Thạnh

Gà lôi trắng được nhân nuôi thành công tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Ảnh: Võ Thạnh

Bà Nguyễn Thị Phương Dung, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV), khẳng định việc thiếu hiểu biết không phải là lý do để hợp pháp hóa hành vi vi phạm pháp luật.

Theo bà Dung, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã đã được tăng cường. Người dân hoàn toàn có thể chủ động tìm hiểu thông tin qua Internet hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan chức năng như chi cục kiểm lâm.

“Nhiều đối tượng lợi dụng mạng xã hội để quảng cáo, buôn bán. Do đó, người mua cần có trách nhiệm tìm hiểu kỹ trước khi quyết định”, đại diện ENV nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, luật sư Trần Thị Thanh Lam, Đoàn luật sư thành phố Hà Nội, cho rằng thói quen tiêu dùng, niềm tin vào các sản phẩm từ động vật hoang dã như “thần dược” và sự thiếu nhận thức pháp luật là những nguyên nhân chính.

“Nhiều người xem nhẹ quy định vì lợi nhuận, trong khi mạng xã hội trở thành môi trường thuận lợi cho các giao dịch trái phép”, luật sư Lam phân tích.

Theo Báo cáo Công tác xử lý tội phạm về động vật hoang dã tại Việt Nam do ENV công bố, có 242 vụ án hình sự về động vật hoang dã được ghi nhận trong năm 2024, 156 bị cáo phải nhận án tù – tăng bốn lần so với năm 2018. Cũng trong báo cáo này, ENV ghi nhận hơn 3.100 vụ vi phạm trên cả nước, trong đó có 1.400 vụ quảng cáo trên Internet.

Trong báo cáo sơ kết 6 tháng đầu năm 2025, ENV cho biết đã tiếp nhận 1.072 tin báo từ cộng đồng, giúp thu giữ hoặc tiếp nhận 1.371 cá thể động vật hoang dã.


Kiểm lâm TP HCM bắt 11 cá thể núi vàng - loài cực kỳ nguy cấp cùng nhiều rùa quý hiếm - tại chùa Ngọc Hoàng để đưa về trạm cứu hộ, trước khi thả về tự nhiên, tháng 10/2022. Ảnh:Đình Văn

Kiểm lâm TP HCM bắt 11 cá thể rùa núi vàng – loài cực kỳ nguy cấp cùng nhiều rùa quý hiếm – tại chùa Ngọc Hoàng để đưa về trạm cứu hộ, trước khi thả về tự nhiên, tháng 10/2022. Ảnh: Đình Văn

Để tránh vướng vòng lao lý, luật sư Trần Thị Thanh Lam khuyên người dân cần chủ động tìm hiểu pháp luật, “nói không” với các sản phẩm từ động vật hoang dã và kịp thời báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện vi phạm.

Về phía cơ quan quản lý, bà Phương Dung đề xuất cần ban hành “Danh mục động vật hoang dã được phép nuôi thương mại” một cách rõ ràng. Danh mục này nên ưu tiên các loài sinh sản tốt trong môi trường nuôi nhốt, có giá trị kinh tế, không bị đe dọa ngoài tự nhiên và ít có nguy cơ lây bệnh cho người.

“Điều này vừa giúp bảo vệ các loài nguy cấp, vừa giúp người dân biết rõ loài nào được phép đầu tư”, bà Dung nói.

Hàng chục năm chơi chim, gà cảnh, anh Nguyễn Viết, 50 tuổi ở Nghệ An, từng có ý định nuôi gà lôi trắng vì thấy bán phổ biến trong các hội nhóm. “Họ nhân giống rồi bán công khai, giá chỉ vài trăm nghìn đồng một con, ai cũng mua được”, anh Viết kể.

Tuy nhiên, thông tin “đi tù vì nuôi gà lôi trắng” khiến anh Viết thay đổi ý định. Anh nhận ra sự thiếu hiểu biết của bản thân khi chỉ quan tâm đến ngoại hình, tiếng hót của con vật thay vì để ý đến tình trạng bảo tồn.

“Cũng may có vụ việc đó mà tôi biết để dừng lại. Giờ muốn nuôi con gì đều phải tra cứu sách đỏ để không vi phạm pháp luật”, anh Viết nói.

Nga Thanh – Quỳnh Nguyễn

Ngày xuất bản:

19 THÁNG 10, 2025

Tin cập nhật 24H

Hơn 162.000 tỷ đồng xây ba tuyến cao tốc

Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư ba tuyến cao tốc dài hơn 430 km, tổng vốn gần 162.400 tỷ đồng, kết nối các khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên.

22 THÁNG 11, 2026

Xóa nợ lệ phí môn bài cho hơn 2,5 triệu người nộp thuế

Từ 21/11, hơn 2,5 triệu người nộp thuế được xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp phát sinh để hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động.

22 THÁNG 11, 2026

Người đàn ông tử vong khi cứu phụ nữ đuối nước ở biển Nha Trang

Khánh HòaNgười đàn ông bơi ra cứu phụ nữ gặp nạn giữa sóng lớn ở biển Nha Trang, nhưng bị đuối sức, tử vong; một nhân viên cứu hộ cũng phải nhập viện.

22 THÁNG 11, 2026

Đồng bào dân tộc ít người nhất Việt Nam diễu hành trên phố

Lai ChâuNgười Mảng, La Hủ, Si La… những dân tộc có dân số ít nhất Việt Nam, cùng xuống đường nhảy múa trong ngày hội văn hóa tại xã Bum Tở.

22 THÁNG 11, 2026

Alcaraz toàn thắng vòng bảng ATP Finals 2026

ItalyCarlos Alcaraz thắng Flavio Cobolli 6-4, 6-1 trong 65 phút ngày 20/11, nối dài mạch thắng lên 12 trận và hẹn Ben Shelton ở bán kết ATP Finals.

22 THÁNG 11, 2026

‘Nghệ thuật’ thắng 1-0 của Arsenal

AnhArsenal thắng cả 16 trận Ngoại hạng Anh gần nhất khi ghi bàn trước nhờ cách Mikel Arteta điều chỉnh thế trận để giữ lợi thế.

22 THÁNG 11, 2026

Quang Liêm trở lại top 15 thế giới

HungaryLê Quang Liêm đánh bại Ian Nepomniachtchi ở ván tiêu chuẩn nhanh cuối cùng tại giải cờ vua toàn năng thế giới 2026, trở lại top 15 thế giới và nuôi hy vọng dự chuỗi giải năm sau.

22 THÁNG 11, 2026

Haaland bị khước từ bàn tranh cãi trong trận hòa của Man City

AnhTiền đạo Erling Haaland không được công nhận bàn do lỗi đá bóng trong tay thủ môn, khi Man City hòa Fulham 1-1 ở vòng 11 Ngoại hạng Anh.

22 THÁNG 11, 2026

Đại hội Thể thao toàn quốc 2026 khai mạc bên sông Sài Gòn

TP HCMĐại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X chính thức bắt đầu bằng lễ khai mạc giàu màu sắc hiện đại kết hợp những câu chuyện về vùng đất, con người TP HCM tối 21/11.

22 THÁNG 11, 2026

Thâm Quyến – ‘thiên đường điện thoại cũ’ của Trung Quốc

Người Trung Quốc thải loại hơn 400 triệu điện thoại mỗi năm, phần lớn đổ về chợ Hoa Cường Bắc ở Thâm Quyến, nơi các thương nhân đưa chúng tới Nam Á, châu Phi.

22 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Xin nhãn hàng tài trợ để giảm chi phí đám cưới

Đối mặt chi phí hôn lễ lên tới hàng trăm nghìn tệ, nhiều cặp vợ chồng Trung Quốc chủ động liên hệ nhãn hàng xin tài trợ đồ ăn, quà tặng để giảm gánh nặng tài chính.

22 THÁNG 11, 2026

Thuê hay mua nhà giúp người ở hạnh phúc hơn?

Nhiều nghiên cứu cho thấy mua nhà không giúp người ở hạnh phúc hơn, bởi gánh nặng trả góp và sự ổn định chỗ ở mới là yếu tố chi phối tâm lý.

22 THÁNG 11, 2026

Khán giả kín ba tầng trung tâm thương mại tại ngày hội bóng rổ

Hà NộiHàng nghìn khán giả tập trung quanh sân bóng rổ và đứng kín các tầng sảnh Aeon Mall Hà Đông để theo dõi Wren Evans biểu diễn, giao lưu tại VYB 3×3 Festival, chiều 21/11.

22 THÁNG 11, 2026

Nhân viên văn phòng thành triệu phú nhờ làn sóng AI

Cơn sốt AI giúp một số nhân viên văn phòng Mỹ và Hàn Quốc nắm giữ khối tài sản hàng triệu USD nhờ cổ phiếu và tiền thưởng.

22 THÁNG 11, 2026

Chôn thân máy bay Boeing làm hầm trú ẩn

AnhKỹ sư Dave Billings chi 5.400 USD mua thân máy bay Boeing 737 chôn trong vườn nhà, mở rộng hầm trú ẩn ngầm đã xây suốt 11 năm.

21 THÁNG 11, 2026