Hội chứng tủy bên

Triệu chứng

Triệu chứng phụ thuộc vào vị trí và mức độ tổn thương não nhưng thường bao gồm:

• Khó nuốt (dysphagia)
• Khàn giọng
• Chóng mặt
• Buồn nôn, nôn
• Rung giật nhãn cầu
• Mất thăng bằng, khó đi lại
• Rối loạn cảm giác nhiệt độ cơ thể
• Mất cảm giác đau, nhiệt ở một bên mặt và bên đối diện của cơ thể
• Chóng mặt quay cuồng
• Nấc cụt
• Hội chứng Horner (co đồng tử, sụp mi, giảm tiết mồ hôi một bên mặt)

Nguyên nhân

Nguyên nhân thường gặp nhất của hội chứng tủy bên là đột quỵ thân não, xảy ra ở động mạch đốt sống hoặc động mạch tiểu não sau dưới. Nguyên nhân ít gặp hơn là đột quỵ ở động mạch hành não.

Nguyên nhân khác gồm:

• Thuyên tắc não (cục máu đông di chuyển lên não)
• Bóc tách động mạch đốt sống (có thể do chấn thương cổ)
• Hội chứng Marfan
• Hội chứng Ehlers-Danlos
• Loạn sản sợi cơ thành mạch

Nguy cơ

Yếu tố nguy cơ bao gồm:

• Tăng huyết áp
• Hút thuốc
• Đái tháo đường

Chẩn đoán

• MRI có khuếch tán để xác định vị trí đột quỵ
• CT hoặc chụp mạch để tìm vị trí tắc nghẽn
• Điện tâm đồ (ECG) để loại trừ rung nhĩ
• Siêu âm tim
• Xét nghiệm máu

Thời gian bệnh

Triệu chứng có thể giảm sau vài tuần hoặc vài tháng, nhưng một số biến chứng có thể kéo dài nhiều năm.

Điều trị

Điều trị tập trung xử lý đột quỵ và kiểm soát triệu chứng.

Thuốc

Phục hồi chức năng

Người bệnh cần được phục hồi chức năng sớm, bao gồm đánh giá và điều trị rối loạn nuốt. Trong trường hợp nuốt kém hoặc có nguy cơ sặc có thể phải đặt ống nuôi ăn tạm thời. Trị liệu ngôn ngữ và nuốt đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục.

Phòng ngừa

• Kiểm soát huyết áp
• Giảm cholesterol và kiểm soát lượng tiêu thụ chất béo bão hòa
• Bỏ thuốc lá
• Kiểm soát đái tháo đường
• Duy trì cân nặng hợp lý
• Ăn nhiều rau quả như chế độ Địa Trung Hải
• Tập thể dục thường xuyên
• Uống rượu ở mức độ vừa phải
• Điều trị ngưng thở khi ngủ
• Dùng thuốc theo chỉ định nếu từng đột quỵ

Biến chứng

• Viêm phổi hít
• Huyết khối tĩnh mạch sâu
• Thuyên tắc phổi
• Nhồi máu cơ tim
• Nhiễm trùng phổi
• Tổn thương giác mạc

Bảo Bảo (Theo Everyday Health)