Iran nêu cách để tàu bè đi qua eo biển Hormuz

Đại diện của Iran tại Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Ali Mousavi hôm nay cho biết nước này sẵn sàng hợp tác với IMO để cải thiện an ninh hàng hải và bảo vệ thủy thủ ở vịnh Ba Tư.

Theo ông Mousavi, eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho tất cả tàu thuyền, ngoại trừ tàu có liên hệ với “kẻ thù của Iran”. Các tàu có thể di chuyển qua tuyến đường biển hẹp này nếu phối hợp với Tehran về các biện pháp an ninh và an toàn.

Ông Mousavi nhấn mạnh Iran sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quốc tế khi tạo điều kiện để tàu bè đi qua eo biển, đổi lại các nước phải tôn trọng “toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền” của Tehran.

“Ngoại giao vẫn là ưu tiên của Iran. Tuy nhiên, quan trọng hơn cả là chấm dứt hoàn toàn hành động gây hấn cũng như xây dựng lòng tin, sự tín nhiệm lẫn nhau”, ông Mousavi nói, thêm rằng các cuộc tấn công của Israel và Mỹ nhằm vào Iran là “nguyên nhân gốc rễ của tình hình hiện nay tại eo biển Hormuz”.

Ông Mousavi hôm 20/3 cũng nói rằng Iran sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho tàu bè đi qua eo biển Hormuz, nhưng phải được phối hợp với giới chức an ninh của Tehran.

“Mọi việc đều cần được thông báo cho cơ quan chức năng liên quan của Iran”, ông nói, lưu ý rằng sự an toàn của tàu thuyền và thủy thủ sẽ là một phần của cơ chế phối hợp này. “Iran hoan nghênh bất kỳ sáng kiến, đề xuất nào nhằm đảm bảo an toàn hơn cho vận tải biển quốc tế”.

Sau khi Mỹ, Israel phát động cuộc tấn công vào Iran ngày 28/2, Tehran đã gần như đóng cửa eo biển Hormuz để đáp trả, buộc các quốc gia phụ thuộc vào tuyến vận tải này phải gấp rút tìm tuyến thay thế và sử dụng nguồn dự trữ. Sự gián đoạn nguồn cung từ vùng Vịnh khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt, dẫn đến nguy cơ lạm phát trên diện rộng nếu chiến sự kéo dài.

IMO ước tính gần 20.000 thủy thủ và khoảng 3.200 tàu đang mắc kẹt do eo biển Hormuz đóng cửa. Ít nhất 7 thủy thủ đã thiệt mạng và một số người bị thương nặng trong các vụ tấn công vào tàu thương mại ở eo biển Hormuz.

Mỹ gần đây tăng cường lực lượng, khí tài và kêu gọi đồng minh hỗ trợ để mở lại eo biển Hormuz, trong khi Iran đã “đặc cách” cho tàu thuyền một số nước đi qua, nhưng đe dọa sẽ tấn công bất cứ tàu nào của Mỹ, Israel hoặc đồng minh tại khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/3 ra tối hậu thư cho Tehran, yêu cầu nước này phải mở lại eo biển và chấm dứt hành động đe dọa trong vòng 48 giờ, nếu không Mỹ sẽ tấn công và xóa sổ các nhà máy điện của Iran, bắt đầu từ cơ sở lớn nhất. Đây là lần đầu tiên ông Trump ra tối hậu thư đe dọa nhắm vào hạ tầng điện của Iran.

Đáp trả bài đăng của ông Trump, lực lượng vũ trang Iran tuyên bố nếu nhà máy điện của họ bị tấn công, tất cả cơ sở hạ tầng năng lượng, công nghệ thông tin và khử muối khắp Trung Đông đều sẽ bị nhắm mục tiêu.

Huyền Lê (Theo Reuters, Xinhua, Al Jazeera)