Kanye West – ngôi sao tai tiếng

Cuối tháng 3, trang web của lễ hội thông báo rapper Kanye West (hiện đổi tên thành Ye) là nghệ sĩ chính của sự kiện, có ba đêm diễn tại khu vực Finsbury Park, London, từ ngày 10 đến 12/7. Chương trình đánh dấu màn trở lại của rapper tại Anh sau 11 năm anh tham gia Glastonbury 2015, cũng là sân khấu đầu tiên của Ye tại Wireless kể từ năm 2014.

Trước thông tin này, ban tổ chức đang đối mặt làn sóng phản đối từ giới chức Anh và một số nhân vật trong ngành báo chí, nghệ thuật. Họ không đồng tình việc mời Kanye West diễn chính bởi anh có các hành vi phân biệt chủng tộc, thể hiện ý thù địch những năm qua.

Trò chuyện với The Sun ngày 4/4, Thủ tướng Anh Keir Starmer nói: “Việc Kanye West được mời đến Wireless bất chấp những phát ngôn bài Do Thái, ca ngợi chủ nghĩa phát xít trước đây của anh ta là điều vô cùng đáng lo ngại”. Ông cho rằng hình thức bài xích nào cũng “đáng ghê tởm”, kêu gọi mọi người đảm bảo nước Anh trở thành nơi người Do Thái cảm thấy an toàn, an ninh khi ở đây.

Theo Guardian, ông Ed Davey – lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do của Anh – yêu cầu chính phủ cấm Kanye West nhập cảnh, mô tả việc rapper dự kiến đến nước này là vấn đề “vô cùng nghiêm trọng”. Tuần trước, hội đồng Lãnh đạo Do Thái (The Jewish Leadership Council) chỉ trích kế hoạch của êkíp tổ chức, gọi đây là sự sắp xếp “vô cùng thiếu trách nhiệm” trong bối cảnh các cuộc tấn công nhắm vào cộng đồng này đang gia tăng. Phil Rosenberg – chủ tịch Hội đồng đại diện người Do Thái Anh – nhận xét quyết định cho phép West biểu diễn là “hoàn toàn sai lầm”.

Thị trưởng London – Sadiq Khan – cũng phản đối sự xuất hiện của rapper Mỹ. Trao đổi với Rolling Stone ngày 1/4, ông phê phán những hành động trong quá khứ của Kanye West mang tính xúc phạm, không phản ánh các giá trị của London. “Đây là quyết định của ban tổ chức, không phải Tòa thị chính”, ông Khan khẳng định.

Trong cuộc phỏng vấn với BBC Newsbeat, ca sĩ Anh Benjamin Haim-Isaac cho biết việc êkíp chương trình mời ngôi sao này khiến mọi người đặt câu hỏi: Liệu ban tổ chức có thực sự ủng hộ cộng đồng Do Thái? Trong một bài bình luận trên Guardian, nhà báo Dan Hancox nhận định các nhà sản xuất Wireless “ủng hộ Kanye West chỉ vì tiền”, mỉa mai họ đừng giả vờ chọn anh vì nghệ thuật. Trên X, nhiều khán giả bày tỏ bức xúc khi biết West biểu diễn, nói không ủng hộ anh.

Nối tiếp làn sóng phản đối Kanye West, một số thương hiệu đã rút tài trợ khỏi lễ hội năm nay. Theo Variety ngày 4/4, Pepsi tuyên bố ngừng hợp tác sau khoảng 10 năm làm đối tác chính của Wireless. Tuy không nhắc tên rapper trong thông báo, hãng đưa ra quyết định vài giờ sau khi Thủ tướng Anh lên tiếng. Diageo – tập đoàn hàng đầu về đồ uống có cồn – có lựa chọn tương tự, cho biết đã bày tỏ những quan ngại đến ban tổ chức.

Guardian cho biết hiện Kanye West chưa nộp đơn xin nhập cảnh, nhưng rapper có thể bị từ chối. Cơ quan chức năng có quyền cấm West đến Anh nếu đánh giá sự xuất hiện của anh không có ích cho cộng đồng.

Wireless là một trong những lễ hội âm nhạc thường niên lớn nhất châu Âu, bắt đầu từ năm 2005. Sự kiện thường diễn ra tại London vào mùa hè, thu hút nhiều ngôi sao hàng đầu thế giới cũng như các giọng ca có tên tuổi trong làng rap, Afrobeats và R&B của Anh. Một số nghệ sĩ đình đám từng đến biểu diễn là Drake, Rihanna, Jay-Z. Ban tổ chức chưa công bố dàn nghệ sĩ năm nay, trừ Kanye West. Họ cũng chưa phản hồi việc bị giới chức chỉ trích.

 

 

MV “Father” của Kanye West

Kanye West sinh năm 1977 tại Atlanta (Mỹ), bắt đầu sự nghiệp âm nhạc từ năm 1996. Sau đó, anh trở thành một trong những nghệ sĩ thành công nhất thế kỷ 21 khi bán được hơn 140 triệu bản thu và giành 24 giải Grammy. Năm 2022, anh kết hôn Bianca Censori – người từng là cấp dưới của anh, sau khi ly hôn tỷ phú Kim Kardashian.

Nhiều năm qua, rapper liên tục gây chú ý với những phát ngôn mang tính phân biệt chủng tộc trên trang cá nhân, kéo theo nhiều rắc rối. Trên X tháng 10/2022, anh viết muốn quân đội luôn sẵn sàng để đối phó và tấn công cộng đồng Do Thái. Bài đăng bị xóa khỏi mạng xã hội, đồng thời X khóa tài khoản của anh trong một tháng. Hàng loạt nhãn hàng như Adidas, Gap, Balenciaga chấm dứt hợp đồng làm anh mất danh hiệu tỷ phú. Thời điểm ấy, Forbes thống kê anh chỉ còn khoảng 400 triệu USD, giảm mạnh so với mức khoảng hai tỷ USD trước đó.

Tháng 2/2025, Kanye West quảng bá áo thun in hình biểu tượng của Đức quốc xã qua kênh truyền hình chiếu Super Bowl. Đây là sản phẩm từ Yeezy – hãng thời trang do anh thành lập, có giá 20 USD và được bán qua sàn thương mại Shopify. Vài ngày sau, nền tảng gỡ thương hiệu của anh do vi phạm điều khoản. Cùng lúc, anh bị công ty quản lý dừng hợp tác, chính phủ Australia tước visa và cấm rapper nhập cảnh vào nước này.

Đầu năm nay, nghệ sĩ thừa nhận mắc chứng rối loạn lưỡng cực dẫn tới các hành vi sai trái trong quá khứ. Anh đăng bài xin lỗi thông qua trang quảng cáo của tờ Wall Street Journal ngày 26/1. Trong thư, anh nhắc tới vụ ồn ào bài Do Thái, cho biết căn bệnh tâm thần khiến anh phán đoán kém. Kanye West phủ nhận theo chủ nghĩa phát xít, nói yêu người Do Thái.

Từ cuối tháng 3, rapper bắt đầu quay trở lại làng nhạc. Hôm 28/3, anh giới thiệu album thứ 12 tên Bully sau một năm phát hành ca khúc gây tranh cãi Heil Hitler. Đĩa nhạc ra mắt ở vị trí thứ hai trên bảng xếp hạng Billboard 200. Giới chuyên môn đánh giá phần lời trong các bài hát mới không gây khó chịu như những sáng tác cũ.

Kanye West tổ chức thành công hai buổi hòa nhạc tại sân vận động SoFi, Los Angeles ngày 1 và 3/4. Truyền thông đưa tin mỗi đêm diễn thu hút khoảng 80.000 khán giả, được cho mang về cho West khoảng 33 triệu USD doanh thu. Tại sự kiện, anh không nhắc những vấn đề gây tranh cãi gần đây, thi thoảng chỉ khiển trách đội kỹ thuật. Sau buổi diễn đầu, Los Angeles Times nhận xét Kanye West đang cố gắng tái xuất. Xét độ hưởng ứng của fan tại concert, trang tin cho rằng anh thành công.

 

 

Kanye West và con gái North West tại concert ở SoFi

Phương Thảo (theo Sky News, Guardian, Rolling Stone)