Khi nào dị ứng có thể đe dọa tính mạng?

Dị ứng có thể chỉ gây ngứa, nổi mề đay nhưng cũng có thể diễn tiến nhanh thành sốc phản vệ hoặc phản ứng thuốc nặng, đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

ThS.BS Đặng Thị Hồng Phượng, Phó trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Da liễu TP HCM, cho biết dị ứng là phản ứng quá mức của hệ miễn dịch với những chất cơ thể nhận diện nhầm là có hại, dù chúng thường không gây hại cho người bình thường.

Dị ứng có thể liên quan đến nhiều tác nhân như thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm, côn trùng, mạt nhà, lông thú, phấn hoa hoặc các chất tẩy rửa, xà phòng. Số ca dị ứng tại bệnh viện thường tăng vào thời điểm giao mùa, khi nhiệt độ và độ ẩm thay đổi, tạo điều kiện cho nấm mốc, phấn hoa phát triển. Thời tiết quá nóng, lạnh hoặc khô hanh cũng có thể khiến da dễ kích ứng, nứt nẻ và làm nặng thêm các bệnh da liễu.

Từ nổi mề đay đến sốc phản vệ

Biểu hiện dị ứng rất đa dạng, tùy tác nhân và mức độ phản ứng. Người bệnh có thể ngứa, nổi mề đay, phát ban, sưng môi, mắt, mặt hoặc lưỡi. Một số trường hợp có triệu chứng ở đường tiêu hóa như đau quặn bụng, buồn nôn, tiêu chảy.

Đáng lưu ý là khi người bệnh xuất hiện khó thở, thở khò khè hoặc thở rít, chóng mặt, đánh trống ngực, tụt huyết áp, tím tái, ngất… Đây có thể là dấu hiệu của phản ứng dị ứng nghiêm trọng, trong đó có sốc phản vệ. Sốc phản vệ có thể diễn tiến nhanh và gây tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Dị ứng thuốc còn có thể gây những phản ứng nặng như hội chứng Stevens-Johnson hoặc hoại tử thượng bì nhiễm độc (Lyell). Người bệnh có thể xuất hiện phát ban, bọng nước, bong tróc da, loét miệng hoặc các vùng niêm mạc khác, cần được điều trị tại bệnh viện.

Mới đây, Bệnh viện Da liễu TP HCM điều trị một người đàn ông 51 tuổi mắc hội chứng Lyell sau khi dùng thuốc nhỏ mắt. Người bệnh từng dị ứng với loại thuốc này 6 năm trước nhưng vẫn sử dụng lại. Sau đó, ông xuất hiện phồng rộp, loét niêm mạc, tổn thương da lan rộng và khó thở.

Những sai lầm khiến dị ứng nặng hơn

Theo bác sĩ Phượng, một sai lầm thường gặp là người bệnh cho rằng dị ứng chỉ gây nổi mẩn ngứa và có thể tự khỏi nên chậm đi khám. Một số người tự mua thuốc uống, thuốc bôi hoặc áp dụng các phương pháp dân gian như đắp lá, dùng thuốc nam không rõ loại. Những cách này có thể khiến tổn thương da nặng hơn, tăng nguy cơ nhiễm trùng, hoại tử và để lại sẹo.

Người bệnh cũng cần ngừng tiếp xúc với tác nhân nghi ngờ gây dị ứng. Nếu tiếp tục dùng thuốc, mỹ phẩm hoặc tiếp xúc với chất gây dị ứng, phản ứng có thể trở nên nghiêm trọng hơn.

Bác sĩ khuyến cáo khi xuất hiện bất thường sau khi dùng thuốc, ăn thực phẩm, bị côn trùng đốt hoặc tiếp xúc với mỹ phẩm, người dân không nên chủ quan. Đặc biệt, nếu khó thở, sưng mặt, môi hoặc lưỡi, chóng mặt, ngất, tím tái…, cần được đưa đến cơ sở y tế cấp cứu ngay.

Dị ứng có thể xảy ra ở bất kỳ ai, kể cả người chưa từng có tiền sử dị ứng. Người có cơ địa dị ứng có nguy cơ mắc một số bệnh như viêm da cơ địa, hen hoặc viêm mũi dị ứng cao hơn, nhưng không có nghĩa chỉ nhóm này mới bị dị ứng.

Để phòng ngừa, người dân nên hạn chế tiếp xúc với các tác nhân từng gây phản ứng, giữ môi trường sống sạch và không tự ý sử dụng thuốc khi chưa được bác sĩ hướng dẫn.

Lê Phương