Khủng hoảng lạm phát bào mòn ví tiền người dân Iran


Biểu tình nổ ra tại nhiều khu chợ tại trung tâm thủ đô Tehran ngày 29/12. Người biểu tình yêu cầu chính phủ can thiệp ngay lập tức để kiểm soát biến động tỷ giá hối đoái và đưa ra chiến lược kinh tế rõ ràng.

Hình ảnh do hãng tin Fars công bố cho thấy đám đông biểu tình chiếm giữ một đại lộ ở trung tâm thủ đô, nơi có nhiều cửa hàng buôn bán nhộn nhịp. Cảnh sát đã sử dụng hơi cay để giải tán đám đông ở Tehran và hai thành phố khác.


Người dân Iran biểu tình trên đường phố Tehran ngày 29/12. Ảnh: AFP

Người dân Iran biểu tình trên đường phố Tehran ngày 29/12. Ảnh: AFP

Đồng nội tệ rial của Iran liên tục mất giá trên thị trường tự do, với tỷ giá 1,39 triệu rial đổi 1 USD và 1,64 triệu rial đổi 1 euro. Tỷ giá biến động mạnh làm tê liệt hoạt động mua bán một số mặt hàng nhập khẩu, khi cả người bán lẫn người mua đều muốn trì hoãn giao dịch tới khi giá cả ổn định hơn. Tỷ lệ lạm phát đã tăng lên 42,2% trong tháng 12 này.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran, ông Mohammad Reza Farzin, ngày 29/12 nộp đơn từ chức và đang chờ Tổng thống chấp thuận. Cựu bộ trưởng Kinh tế Abdolnaser Hemmati được dự đoán thay thế vị trí này.

Tổng thống Masoud Pezeshkian trước đó thừa nhận mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng khi phát biểu trước Quốc hội ngày 28/12 về dự thảo ngân sách năm 2026 của quốc gia.

“Họ nói rằng hãy tăng lương đi”, ông nói. “Nhưng chúng ta lấy tiền ở đâu ra?”.

Ông cho rằng các quyết định của chính phủ, quốc hội và quan chức tiền nhiệm đã dẫn đến tình trạng hiện nay.

Khủng hoảng kinh tế đặt ra thách thức mới cho các lãnh đạo Iran tại đất nước 92 triệu dân, trong bối cảnh đất nước đang nỗ lực khôi phục sau chiến dịch tập kích vào cơ sở hạt nhân hồi tháng 6 của Israel và Mỹ, cũng như chiến dịch gây áp lực mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thực thi nhằm đạt được thỏa thuận mới về chương trình hạt nhân của Iran.

Các chuyên gia cho rằng cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng nghiêm trọng ở Iran bắt nguồn từ nhiều yếu tố, trong đó có quản trị yếu kém và chính sách duy trì nền kinh tế khép kín. Các chính sách gây sức ép của Mỹ nhằm hạn chế Iran xuất khẩu dầu và cuộc xung đột với Israel hồi tháng 6 cũng đẩy nền kinh tế Iran vào tình trạng khó khăn hơn.

Amir Hossein Mahdavi, nghiên cứu sinh tiến sĩ khoa học chính trị tại Đại học Connecticut, người chuyên nghiên cứu về kinh tế Iran, cho rằng Tehran không có nhiều lựa chọn để giải quyết khủng hoảng nhanh chóng.

Ông cho rằng Iran có thể thay đổi quan hệ với Mỹ và đổi lại, Mỹ sẽ nới lỏng lệnh trừng phạt; hoặc Tehran có thể mạnh tay cắt giảm chi tiêu chính phủ; nhưng cả hai biện pháp này đều khó xảy ra.

Khủng hoảng lạm phát đẩy người dân Iran xuống đường biểu tình

 
 
Khủng hoảng lạm phát đẩy người dân Iran xuống đường biểu tình

Cảnh sát và người biểu tình đụng độ tại thành phố Hamadan, miền tây Iran, ngày 29/12. Video: X/Iran International English

Dự thảo ngân sách năm 2026 cho thấy tình thế tiến thoái lưỡng nan của chính phủ khi doanh thu từ dầu mỏ giảm mạnh và phải tăng cường phụ thuộc vào nguồn thu từ thuế. Truyền thông Iran ngày 29/12 đưa tin quốc hội đã bác bỏ dự thảo này. Bộ Kinh tế và Bộ Ngoại giao Iran chưa phản hồi yêu cầu bình luận.

Đồng tiền mất giá ảnh hưởng tới đời sống của người dân Iran, khi giá hàng hóa và dịch vụ tăng vọt, còn tiền lương và tiền tiết kiệm vơi đi.

Omid, 42 tuổi, quản lý bán hàng tại Tehran, cho biết thu nhập hàng tháng của anh tính ra USD đã giảm từ tương đương 300 USD xuống còn 200 USD chỉ trong hai tháng, khiến anh luôn bất an. Omid lo không đủ khả năng chi trả hóa đơn y tế cho cha mẹ già, xe bị hỏng mà không có tiền sửa.

“Dạo này, tôi cũng hạn chế đi chơi với bạn bè, vì mỗi lần phải nhẩm tính xem có gánh nổi chi phí một ly cà phê hay không”, anh nói.

Mariam, nhân viên ngân hàng 41 tuổi tại Tehran, cho biết ai cũng nghĩ cô thuộc tầng lớp trung lưu nhưng thực tế, lương chỉ đủ trang trải 2/3 chi phí sinh hoạt một tháng. Cô hiếm khi đi ăn nhà hàng, mua thịt bò hay mời khách đến nhà dùng bữa.

“Mọi thứ đắt đỏ đến mức trong vài ngày qua khi có khách, tôi phải liên tục tính toán để đảm bảo mình không hết tiền trước khi hết tháng”, cô nói.

Hồng Hạnh (Theo AFP)

Ngày xuất bản:

2 THÁNG 01, 2026

Tin cập nhật 24H

Đề xuất con nuôi được biết thông tin về cha mẹ đẻ

Bộ Tư pháp dự kiến bổ sung quy định lưu trữ vĩnh viễn hồ sơ nuôi con nuôi, tạo điều kiện để người được nhận nuôi tìm hiểu thông tin về cha mẹ đẻ.

19 THÁNG 11, 2026

Bộ Y tế lý giải việc chưa đề xuất cấm thuốc lá theo thế hệ

Bộ Y tế cho rằng chưa đủ bằng chứng về hiệu quả và điều kiện thực thi để cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở đi mua, sử dụng thuốc lá.

19 THÁNG 11, 2026

Bị phạt từ 5 triệu đồng trở xuống có thể thay bằng lao động công ích

Chính phủ dự kiến bổ sung quy định người bị phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống có thể làm công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp phạt nếu nhận lỗi và tự nguyện đề nghị.

19 THÁNG 11, 2026

Nhà hàng tiệc cưới đang xây ở TP HCM bốc cháy

Nhà hàng tiệc cưới đang xây ở xã Long Hải bốc cháy khi công nhân đang thi công hệ thống phòng cháy chữa cháy, chiều 18/11.

19 THÁNG 11, 2026

Đội tuyển Việt Nam quá phụ thuộc Đình Bắc?

Ghi 12 bàn sau 28 trận, có khả năng tạo đột biến và hỗ trợ phòng ngự, tiền đạo Nguyễn Đình Bắc ngày càng quan trọng với ĐTQG, nhưng cũng đặt ra bài toán về sự phụ thuộc vào một cá nhân.

19 THÁNG 11, 2026

Pochettino: ‘Cầu thủ Man Utd phải chạy hiệu quả’

Theo HLV Mauricio Pochettino, cầu thủ Man Utd cần chạy có mục đích, phối hợp với đồng đội và phát huy tài năng, thay vì chỉ chú trọng quãng đường di chuyển.

19 THÁNG 11, 2026

Ronaldo vắng mặt trong đề cử ‘Quả Bóng Vàng Dubai’

Lionel Messi góp mặt trong danh sách 26 ứng viên Cầu thủ nam hay nhất năm của Globe Soccer Awards 2026, trong khi Cristiano Ronaldo chỉ được đề cử ở hạng mục Cầu thủ hay nhất Trung Đông.

19 THÁNG 11, 2026

Công an TP HCM hạ CLB mạnh nhất Thái Lan

TP HCMCA TP HCM thắng Buriram United 1-0 nhờ màn tỏa sáng của những tuyển thủ Việt Nam, ở lượt hai bảng A Cup CLB Đông Nam Á 2026-2027 tối 18/11.

19 THÁNG 11, 2026

Đình Bắc nghỉ thi đấu hết năm 2026

Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc cần ít nhất sáu tuần điều trị chấn thương đầu gối, khiến Công an Hà Nội mất một phương án tấn công trong giai đoạn lịch đấu dày đặc.

19 THÁNG 11, 2026

ASEAN – Trung Quốc kỳ vọng đàm phán xong COC năm 2027

ASEAN và Trung Quốc kỳ vọng kết thúc đàm phán gần 20% còn lại của Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) trong năm 2027.

19 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

ASEAN – Trung Quốc kỳ vọng đàm phán xong COC năm 2027

ASEAN và Trung Quốc kỳ vọng kết thúc đàm phán gần 20% còn lại của Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) trong năm 2027.

19 THÁNG 11, 2026

Cuộc tấn công của Ukraine vào cầu Crimea gây ảnh hưởng thế nào

Cuộc tập kích cầu Crimea làm gián đoạn tuyến giao thông chiến lược của Nga, tạo thách thức hậu cần với bán đảo gần hai triệu dân.

19 THÁNG 11, 2026

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu 3 ưu tiên tại AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội phát biểu tại phiên toàn thể AIPA-47, nêu 3 ưu tiên cần tập trung để phát huy thế mạnh của kênh nghị viện.

19 THÁNG 11, 2026

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga bên lề APEC tại Thâm Quyến, nhất trí phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương.

19 THÁNG 11, 2026

Việt Nam sẵn sàng cung ứng gạo ổn định, tin cậy cho Philippines

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp Chủ tịch Thượng viện Philippines, đề nghị chú trọng hợp tác về thương mại, đầu tư, bảo đảm an ninh lương thực.

18 THÁNG 11, 2026