‘Lãi suất vay tăng nhưng chưa đáng lo ngại’


Hai tháng trở lại đây, đà tăng lãi suất tiết kiệm lan rộng tại hệ thống ngân hàng, đặc biệt rõ nét ở nhóm quy mô nhỏ. Lần đầu tiên sau gần một năm giữ nguyên, cả 4 ngân hàng quốc doanh cũng đồng loạt tăng lãi suất, với mức tăng khoảng 0,5% tại nhiều kỳ hạn.

Ở các kỳ hạn ngắn dưới 6 tháng, một số đơn vị áp dụng mức kịch trần được phép 4,75%. Với kỳ hạn 12 tháng, ngày càng nhiều nhà băng sẵn sàng trả lãi trên 6% một năm. Một số đơn vị như PVComBank, NCB… cộng thêm lãi suất, đưa mức lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng lên trên 8% mỗi năm, áp dụng với khoản tiền gửi chỉ vài trăm triệu đồng.

Sau đợt điều chỉnh này, mặt bằng lãi suất tiết kiệm được nâng lên hấp dẫn hơn so với cách đây vài tháng. Tuy nhiên, lãi suất đầu vào tăng cũng khiến lãi suất cho vay rục rịch tăng, có thể tạo áp lực chi phí vốn với người đi vay. Thời gian qua, một số ngân hàng cũng đã dừng gói cho vay mua nhà giá rẻ. Lãi suất thả nổi tại một số nhà băng cũng rục rịch tăng 0,5-1%.

Không chỉ là yếu tố mùa vụ hằng năm

Chia sẻ với VnExpress về đà tăng lãi suất tiết kiệm gần đây, ông Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Nghiên cứu Chính sách Trường Đại học VinUni, cho rằng trước hết đây là hiện tượng mang tính mùa vụ hằng năm.

Cấu trúc tiền gửi trong hệ thống ngân hàng gồm tiền gửi của tổ chức kinh tế và dân cư. Cuối năm, các tổ chức kinh tế thường có nhu cầu tiền mặt rất cao để chi trả, nên rút tiền, khiến tiền gửi của khu vực này giảm trong khi nhu cầu vay lại tăng. Do đó, các ngân hàng thường phải tăng lãi suất để hút tiền gửi từ khu vực dân cư. Đây là hiện tượng được quan sát khá đều đặn trong nhiều năm.

Tuy nhiên, theo ông Tú Anh, đợt tăng lãi suất lần này không chỉ mang tính mùa vụ, mà còn phản ánh xu hướng nội tại của nền kinh tế.

Thứ nhất, nhu cầu tín dụng được dự báo ở mức rất cao do xu hướng tăng tốc đầu tư, nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong những năm tới, đặc biệt từ 2026. Khi đầu tư tăng mạnh, nhu cầu vốn sẽ lớn.

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào hệ thống ngân hàng, còn thị trường vốn đóng vai trò hỗ trợ. Các ngân hàng, đặc biệt là ngân hàng lớn, đều nhìn thấy nhu cầu phải tham gia tài trợ các dự án đầu tư quy mô lớn, bao gồm các dự án theo mô hình đối tác công tư (PPP). Điều này khiến nhu cầu vốn toàn hệ thống tăng lên và sớm xuất hiện cạnh tranh huy động, tạo áp lực khiến lãi suất khó giảm.

Thứ hai, kỳ vọng lạm phát và xu hướng nắm giữ tài sản cũng góp phần khiến lãi suất tăng trên diện rộng. Khi thị trường kỳ vọng đầu tư tăng mạnh, lượng tiền được bơm ra nhiều hơn, kỳ vọng lạm phát sẽ gia tăng. Người dân, theo đó, có xu hướng nắm giữ tài sản như bất động sản, vàng, ngoại tệ… thay vì giữ tiền mặt.

“Khi dòng tiền có dấu hiệu chuyển dịch từ tiền gửi sang tài sản, các nhà băng phải tăng lãi suất để giữ tiền trong hệ thống”, ông Tú Anh chia sẻ.


Giao dịch tại một ngân hàng thương mại. Ảnh: Giang Huy

Giao dịch tại một ngân hàng thương mại. Ảnh: Giang Huy

Lãi suất vay tăng nhưng chưa có tác động xấu

“Đợt tăng vừa rồi có thể khiến lãi suất cho vay tăng nhẹ. Tuy nhiên, mức điều chỉnh này vẫn nằm trong biên độ rủi ro mà doanh nghiệp có thể tính toán và điều chỉnh được”, ông Tú Anh nói. Theo ông, đợt tăng lãi suất tiết kiệm này chưa gây tác động xấu đến các kế hoạch tài chính của doanh nghiệp.

Các chuyên gia của chứng khoán Vietcap cũng cho rằng lãi suất huy động hiện tại vẫn trong tầm kiểm soát và mặt bằng lãi suất tuyệt đối vẫn mang tính hỗ trợ. “Chúng tôi kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì lập trường chính sách tiền tệ nới lỏng nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026 của Chính phủ”, báo cáo nêu.

Theo Vietcap, thanh khoản đang được Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ tích cực. Dựa trên diễn biến lịch sử, tình trạng căng thẳng thanh khoản thường bắt đầu hạ nhiệt từ tháng 3, sau kỳ nghỉ Tết.

Tác động đáng kể trước mắt, nếu có, theo chuyên gia của VinUni, là căng thẳng thanh khoản có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng trong hai tuần cuối năm, nhất là với những doanh nghiệp gặp khó về dòng tiền.

Cuối năm các ngân hàng thường đã sử dụng gần hết room tín dụng, nhưng sang đầu năm sẽ có hạn mức mới. Các ngân hàng cũng có xu hướng đẩy mạnh cho vay ngay từ đầu năm, vì vậy, theo ông Tú Anh, doanh nghiệp trong quý I và quý II nhiều khả năng sẽ không gặp khó khăn lớn về tiếp cận vốn, nếu lãi suất không có biến động ngược chiều mạnh.

Ông Nguyễn Hữu Huân, Đại học kinh tế TP HCM, cũng cho rằng mặt bằng lãi suất cho vay sẽ buộc phải duy trì ở mức hợp lý nhằm đảm bảo mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8-10%.

Về phía các ngân hàng, khi lãi suất huy động tăng, lãi suất cho vay buộc phải điều chỉnh, khiến biên lãi ròng (NIM) thu hẹp. Để thích ứng, nhiều ngân hàng cắt giảm chi phí hoạt động thông qua ứng dụng công nghệ, tinh giản nhân sự, đóng bớt phòng giao dịch hoặc chi nhánh. Nhờ đó, các ngân hàng có thể chấp nhận NIM mỏng hơn nhưng vẫn đảm bảo lợi nhuận, ông Huân đánh giá.

Nhận định về năm tới, ông Tú Anh nhấn mạnh vai trò của điều hành chính sách tiền tệ. Nếu chính sách tài khóa và tiền tệ được phối hợp nhịp nhàng, đặc biệt là giữa giải ngân đầu tư công và dòng tiền trong hệ thống ngân hàng, áp lực tăng lãi suất đột biến trong những giai đoạn căng thẳng cục bộ sẽ được giảm bớt.

Giám đốc Nghiên cứu Chính sách Trường Đại học VinUni dự báo lãi suất quý I năm sau sẽ ổn định, dao động quanh mặt bằng của quý IV năm nay. Nếu các điều kiện thuận lợi xuất hiện, như Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục hạ lãi suất, dòng vốn ngoại cải thiện, lạm phát trong nước được kiểm soát và không có cú sốc bất ngờ, lãi suất có thể có dư địa giảm nhẹ từ quý II năm sau.

Tuy nhiên, triển vọng này, theo ông, vẫn phụ thuộc vào việc giá tài sản không tăng quá nóng và kỳ vọng lạm phát không bị kích hoạt trở lại. Trong bối cảnh vừa theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao, vừa đảm bảo ổn định vĩ mô, định hướng điều hành nhiều khả năng sẽ là kiềm chế lãi suất tăng mạnh, nhằm giữ cân bằng cho nền kinh tế.

Quỳnh Trang

Ngày xuất bản:

22 THÁNG 12, 2025

Tin cập nhật 24H

Than nghèo kể khổ để cầm cố 22 xe máy đi thuê

Đà NẵngGiang Thị Quỳnh Anh thuê 22 xe máy tự lái, sau đó nói dối đây là tài sản của gia đình, viện hoàn cảnh khó khăn để mang đi cầm cố lấy tiền trả nợ.

21 THÁNG 11, 2026

Thu thuế 0,2% với đất bỏ hoang từ 1/7/2027

Đất bỏ hoang sẽ bị thu thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, gấp gần 7 lần đất ở trong hạn mức.

21 THÁNG 11, 2026

Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng trở xuống

Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị, có thể thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt.

21 THÁNG 11, 2026

Người dân giao nộp gấu ngựa nuôi 26 năm

Nghệ AnÔng Hoàng Văn Phụng ở xã Vạn An bàn giao con gấu ngựa nặng hơn 100 kg cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, sau 26 năm nuôi tại nhà.

21 THÁNG 11, 2026

Hơn 45.000 tỷ đồng phòng chống ma túy và tội phạm đến 2030

Việt Nam sẽ huy động 45.300 tỷ đồng để phòng chống ma túy và tội phạm trong 5 năm, hướng tới mục tiêu ít nhất 50% xã và 20% tỉnh thành không có ma túy vào năm 2030.

21 THÁNG 11, 2026

Từ thầy trò thành đồng đội ở giải chạy danh giá Nhật Bản

Nhật BảnTạm nghỉ dạy, trở lại đại học để theo đuổi giấc mơ chạy Hakone Ekiden, Takao Imai không ngờ có ngày được trao dải băng tiếp sức cho chính học trò cũ.

21 THÁNG 11, 2026

Đề xuất luật việt vị mới của Wenger trước nguy cơ bị bác bỏ

Ngay cả cựu HLV Arsene Wenger cũng không cảm thấy bị thuyết phục sau đợt thử nghiệm luật việt vị mới ở giải đấu của Canada, trong khi các nhà làm luật của bóng đá giờ đây được kỳ vọng sẽ bác bỏ nó.

21 THÁNG 11, 2026

Messi săn chức vô địch MLS Cup thứ hai liên tiếp

Sau khi giành Chiếc Giày Vàng mùa thứ hai liên tiếp, Lionel Messi cùng Inter Miami hướng đến mục tiêu trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch MLS Cup kể từ LA Galaxy năm 2012.

21 THÁNG 11, 2026

Bàn thắng đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử World Cup 11 người

QatarPha đánh gót đẹp mắt của Lê Sỹ Bách vào lưới Bỉ ở giải U17 World Cup tối nay giúp Việt Nam có bàn đầu tiên ở sân chơi 11 người cấp độ thế giới.

21 THÁNG 11, 2026

Chuyên cơ ông Trump lập kỷ lục khi trở về từ Trung Quốc

Chuyên cơ đưa ông Trump từ Trung Quốc về Mỹ sau APEC đã thực hiện hành trình liên tục dài nhất trong lịch sử đội bay Không lực Một.

21 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

COP31 có thể bỏ mục tiêu cam kết hạn chế than, dầu, khí đốt

Dự thảo thỏa thuận của gần 200 nước đã bỏ điều khoản liên quan nhiên liệu hóa thạch, giữa bất đồng từ các bên đàm phán.

21 THÁNG 11, 2026

Mỗi lượng vàng miếng giảm tới 4 triệu đồng

SJC sáng nay hạ mạnh giá vàng miếng 4 triệu đồng chiều mua vào từ người dân trong khi bán ra giảm 2 triệu, xuống 134 triệu mỗi lượng.

21 THÁNG 11, 2026

Tăng kết nối đường sắt, cửa khẩu, cảng biển với các tỉnh Tây Nam Trung Quốc

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc có thể kết nối đường sắt, cửa khẩu với cảng biển Việt Nam để mở rộng giao thương, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

21 THÁNG 11, 2026

Chứng khoán giảm 4 phiên liên tiếp

Đóng cửa phiên hôm nay ở 1.689 điểm, chứng khoán đã có 4 phiên điều chỉnh liên tiếp, đưa chỉ số VN-Index về vùng thấp nhất từ cuối tháng 7.

21 THÁNG 11, 2026

Ông Trần Bá Dương thôi chức chủ tịch công ty nông nghiệp

Ông Trần Bá Dương, người đứng đầu Tập đoàn Trường Hải (Thaco), vừa thôi kiêm nhiệm chức Chủ tịch HĐQT Công ty Nông nghiệp Trường Hải (Thaco Agri).

21 THÁNG 11, 2026