Lạm dụng dầu gió, cao dán khi đau đầu dễ bỏ lỡ ‘thời gian vàng’ cấp cứu

Nhiều người có thói quen thoa dầu gió hoặc dán cao ngay khi bị đau đầu, song chuyên gia cảnh báo đây chỉ là giải pháp tạm thời, tiềm ẩn nguy cơ che lấp các bệnh lý nguy hiểm.

BS.CK1 Âu Văn Khê, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM – Cơ sở 3, cho biết thói quen tự xử trí bằng dầu gió hay cao dán rất phổ biến trong cộng đồng. Dù mang lại cảm giác dịu đau nhanh chóng, các sản phẩm này hoàn toàn không có tác dụng điều trị tận gốc nguyên nhân gây bệnh.

Vì sao thoa dầu, dán cao giúp giảm đau đầu?

Theo bác sĩ Khê, các loại dầu gió và cao dán thông thường chứa các thành phần như menthol, camphor, methyl salicylate hoặc một số hoạt chất giảm đau ngoài da. Khi tiếp xúc với da, những chất này kích thích các đầu mút thần kinh cảm giác, tạo cảm giác mát, nóng hoặc châm chích tại chỗ.

Hiệu ứng này giúp người bệnh tạm thời phân tán sự chú ý, làm bớt cảm giác đau chứ không điều trị được căn nguyên. Dầu gió hay cao dán không thể chẩn đoán hay chữa trị các nguyên nhân sâu xa dẫn đến đau đầu như bệnh lý về não, mạch máu, mắt, tai mũi họng hoặc các bệnh lý toàn thân.

Ngoài ra, nhiều loại cao dán vốn chỉ được sản xuất nhằm mục đích giảm đau cơ, khớp, bong gân, đau lưng hoặc viêm khớp, hoàn toàn không phải là thuốc điều trị đau đầu. Người dân tuyệt đối không nên tự ý dán cao lên trán, thái dương, da đầu, mặt hoặc vùng gần mắt nếu nhãn hàng và hướng dẫn sử dụng không cho phép.

Nguy cơ che lấp bệnh lý nguy hiểm

Việc cảm thấy cơn đau dịu đi sau khi thoa dầu hoặc dán cao không đồng nghĩa với việc bệnh đã khỏi. Nếu tiếp tục kéo dài tình trạng tự xử trí tại nhà, người bệnh rất dễ chậm trễ trong việc đi khám, từ đó bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm các bệnh lý cấp tính hoặc nguy hiểm đến tính mạng.

Đặc biệt, ở người trên 50 tuổi, nếu đột ngột xuất hiện cơn đau đầu mới, đau ngày càng tăng hoặc có tính chất khác hẳn so với những lần đau trước đây, tuyệt đối không được chủ quan.

Tương tự, thói quen gán cho mọi trường hợp đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi là “trúng gió” rồi chỉ miệt mài thoa dầu, dán cao là một sai lầm phổ biến. Việc này vô tình làm che lấp các triệu chứng lâm sàng quan trọng, gây khó khăn cho việc chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại sau này.

Nhìn nhận dưới góc độ Y học cổ truyền

Dưới góc độ Đông y, đau đầu thuộc chứng “đầu thống” và có thể xuất phát từ nhiều căn nguyên khác nhau như: ngoại tà xâm nhập, khí huyết không điều hòa, đàm thấp, huyết ứ hoặc do rối loạn chức năng tạng phủ.

Mỗi thể bệnh lại có những đặc điểm riêng biệt về vị trí, tính chất đau, thời điểm xuất hiện, các yếu tố làm tăng/giảm đau cũng như các triệu chứng đi kèm. Cảm giác dễ chịu sau khi làm ấm bằng dầu gió không đồng nghĩa với việc cơn đau đó thuộc thể “phong hàn”, đây chỉ là một dấu hiệu tham khảo và không đủ căn cứ để xác định thể bệnh.

Do đó, việc điều trị trong Y học cổ truyền bắt buộc phải dựa trên quá trình thăm khám toàn diện và “biện chứng luận trị”, không thể chỉ dựa vào cảm giác ấm lên hay dễ chịu tạm thời tại chỗ.

Lời khuyên từ chuyên gia

Khi xuất hiện triệu chứng đau đầu, đặc biệt là ở nhóm người trên 50 tuổi hoặc có cơn đau tính chất bất thường, ưu tiên hàng đầu là đến các cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám, đánh giá nhằm loại trừ các nguyên nhân thứ phát nguy hiểm.

Sau khi có kết quả chẩn đoán chính xác, bác sĩ mới đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất cho từng bệnh nhân. Tùy từng trường hợp, phác đồ có thể kết hợp giữa dùng thuốc, châm cứu, xoa bóp bấm huyệt hoặc các phương pháp chuyên khoa khác, thay vì chỉ trông đợi vào thói quen thoa dầu hay dán cao tại nhà.

Mỹ Ý