Làm lại sự nghiệp ở tuổi 40

Sau 10 năm gắn bó với ngành truyền hình, từng sản xuất chương trình cho các đài lớn như BET và Warner Bros Discovery, Tiara Neal (Mỹ) bất ngờ muốn thay đổi. Bước ngoặt đến khi cô được chẩn đoán mắc ung thư vú giai đoạn một ở tuổi 34.

Trong quá trình điều trị, Neal biết đến Bexa – công ty công nghệ y tế chuyên hỗ trợ phụ nữ tầm soát sớm ung thư vú. “Dù có bảo hiểm tốt, nhu cầu của phụ nữ đôi khi vẫn bị xem nhẹ”, cô nhận định và nhanh chóng nhận ra đây mới là sứ mệnh của đời mình.

Năm 2023, ở tuổi 38, Neal rời bỏ ngành truyền hình để sáng lập Bexa Equity Alliance, một nhánh phi lợi nhuận giúp phụ nữ yếu thế tiếp cận y tế. Kinh nghiệm tổ chức hậu trường nhiều năm giúp cô dễ dàng kết nối và lan tỏa chiến dịch tại các sự kiện lớn. Với Neal, sự rẽ hướng ở tuổi tứ tuần không phải là khủng hoảng, mà là sự “tái định vị” bản thân.

Neal không phải trường hợp cá biệt. Với thế hệ Millennial, tuổi 40 mang một ý nghĩa hoàn toàn khác. Sau hai thập kỷ mải miết chạy theo những cột mốc truyền thống như lấy bằng cấp, thăng tiến, mua nhà và sinh con, nhiều người chợt nhận ra cuộc sống hiện tại không còn vừa vặn với bản ngã của họ.

Các số liệu mới nhất cho thấy một làn sóng dịch chuyển nghề nghiệp mạnh mẽ ở tuổi trung niên. Theo báo cáo Career Mobility 2024 của McKinsey & Company, 35% các quyết định chuyển nghề diễn ra sau tuổi 40. Đáng chú ý, nhóm này có mức độ hài lòng với công việc cao hơn 28% so với những người thay đổi ở độ tuổi đôi mươi.

Dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) cũng chỉ ra, khoảng 7% lao động quanh ngưỡng 45 tuổi vẫn thay đổi việc làm mỗi năm. Báo cáo của LinkedIn đồng tình khi cho biết gần 50% chuyên gia từ 40 đến 45 tuổi đang chủ động tìm kiếm các vai trò mới để có mức lương cao hơn và thời gian linh hoạt hơn.

Không ít trường hợp thành công muộn đã được lịch sử ghi nhận: Jan Koum đồng sáng lập WhatsApp ở tuổi 42, hay Vera Wang rời bỏ nghề biên tập để thiết kế thời trang ở tuổi 40. Nghiên cứu của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) nhấn mạnh, độ tuổi trung bình của các nhà sáng lập thuộc top 0,1% doanh nghiệp tăng trưởng cao nhất là 45 tuổi.

Dù hấp dẫn, việc đổi nghề ở “sườn dốc bên kia” cũng đi kèm nhiều rủi ro thực tế. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cảnh báo, lao động lớn tuổi gánh trên vai áp lực nợ mua nhà, chi phí nuôi con và phụng dưỡng cha mẹ già. Việc rẽ hướng thường dẫn đến sụt giảm thu nhập ngắn hạn hoặc gián đoạn kế hoạch nghỉ hưu. Một khảo sát cho thấy hơn 61% những người đổi nghề sau tuổi 40 từng trải qua giai đoạn thất nghiệp. Họ cũng phải đối mặt với định kiến tuổi tác từ các nhà tuyển dụng – những người thường e ngại nhân sự lớn tuổi khó bắt kịp công nghệ mới.

Bất chấp những rào cản đó, các chuyên gia tin rằng tuổi 40 có những “vũ khí” riêng. Chuyên gia huấn luyện nghề nghiệp Caroline Ceniza-Levine khẳng định, một bản CV dày dặn phản ánh sự ổn định và cam kết cao – phẩm chất mọi doanh nghiệp đều cần. Những kỹ năng mềm như tối ưu quy trình, đàm phán hay quản trị rủi ro hoàn toàn có thể mang từ ngành này sang ngành khác, giúp người lao động không phải bắt đầu lại từ vạch xuất phát.

Đồng quan điểm, Avivah Wittenberg-Cox, Giám đốc công ty tư vấn 20-first, cho biết những người chủ động chuyển nghề ở tuổi 40-50 thường gặt hái vị trí vững chắc khi bước sang tuổi 60. “Tuy nhiên, hãy cẩn trọng nếu bạn phải đổi nghề trong thế bị động như bị sa thải. Bí quyết sống còn là hãy làm nổi bật những giá trị cốt lõi và kỹ năng đa nhiệm của bạn, thay vì tự coi tuổi tác là một điểm trừ”, bà khuyên.

Ngọc Ngân (Theo Forbes, Business Insider)