Liên đoàn Cờ Việt Nam cấm dùng nhóm chat để tuyển kỳ thủ

Động thái được đưa ra chưa đầy một tháng sau những tranh cãi liên quan đến quá trình lựa chọn đội tuyển Việt Nam dự Olympiad cờ vua 2026. Khi đó, nhiều kỳ thủ hàng đầu bày tỏ sự không hài lòng về cách thức lấy ý kiến và xác nhận danh sách thông qua nhóm chat.

Các văn bản mới của VCF gồm quyết định số 123, thông báo số 103, 104 và 105, do Chủ tịch Phạm Văn Tiền ký. Theo đó, mọi quyết định liên quan đến việc lựa chọn, thay thế hoặc loại VĐV khỏi danh sách đề xuất tham dự Olympiad đều phải được thực hiện trên cơ sở hồ sơ, tài liệu hoặc hình thức có thể kiểm chứng. Liên đoàn quy định rõ không sử dụng tin nhắn cá nhân, trao đổi miệng hay nội dung trong các nhóm Zalo làm căn cứ duy nhất cho những quyết định mang tính chuyên môn và hành chính.

Thay vào đó, các ý kiến chuyên môn phải được tổng hợp, xác nhận và lưu trữ bằng văn bản hoặc các hình thức có giá trị đối chiếu. Mục tiêu là bảo đảm tính minh bạch, tránh phát sinh tranh cãi về sau, đồng thời tạo cơ sở để giải trình khi cần thiết.

VCF cũng xây dựng quy trình tuyển chọn nhân sự gồm tám bước dành cho Olympiad 2026. Quy trình bắt đầu từ việc xác định tiêu chí chuyên môn, rà soát lực lượng, ghi nhận nguyện vọng tham dự của VĐV bằng văn bản, sau đó trải qua các cấp thẩm định trước khi trình cơ quan quản lý nhà nước xem xét.

Theo cơ chế này, Liên đoàn chịu trách nhiệm rà soát và đề xuất chuyên môn, còn việc triệu tập đội tuyển quốc gia thuộc thẩm quyền của Cục Thể dục Thể thao. Sự phân định được làm rõ nhằm tránh những hiểu nhầm rằng các trao đổi sơ bộ hoặc danh sách dự kiến đồng nghĩa với quyết định triệu tập chính thức.

VCF xây dựng hệ thống tiêu chí ưu tiên cụ thể đối với VĐV. Các kỳ thủ có hệ số Elo cờ tiêu chuẩn của FIDE cao nhất Việt Nam tại thời điểm chốt danh sách được xếp vào nhóm ưu tiên hàng đầu. Những VĐV có thành tích nổi bật tại giải vô địch quốc gia hoặc các giải quốc tế chính thức như World Cup, Grand Swiss hay giải vô địch châu Á cũng được xem xét theo thứ tự ưu tiên rõ ràng.

Liên đoàn đồng thời áp dụng cơ chế giải trình bắt buộc. Trong trường hợp một kỳ thủ thuộc nhóm ưu tiên cao nhưng không được đề xuất vào đội tuyển, bộ phận chuyên môn phải nêu rõ lý do bằng văn bản. Những lý do này có thể liên quan đến phong độ, tình trạng sức khỏe hoặc các yếu tố khách quan khác ảnh hưởng đến khả năng thi đấu.

Quy định tương tự cũng được áp dụng với ban huấn luyện và trưởng đoàn. Theo VCF, việc lựa chọn huấn luyện viên không chỉ dựa trên danh tiếng hay thâm niên công tác, mà phải gắn với năng lực chuyên môn, kinh nghiệm làm việc với VĐV đỉnh cao và khả năng điều hành tại các giải đồng đội quốc tế. Hồ sơ đề xuất phải thể hiện rõ căn cứ chuyên môn thay vì các đánh giá mang tính định tính.

Trao đổi với VnExpress, Chủ tịch Phạm Văn Tiền cho biết thời gian tới VCF còn tiếp tục thay đổi theo hướng tích cực và chuyên nghiệp hơn. Vì thế, sẽ có thêm nhiều văn bản quy định để chuẩn hóa quy trình làm việc tại Liên đoàn.

Những thay đổi kể trên xuất hiện sau vụ việc gây tranh cãi hồi tháng 5. Khi đó, Kiện tướng Quốc tế Phạm Lê Thảo Nguyên và Đại kiện tướng Nữ Lương Phương Hạnh công khai phản ứng về quy trình tuyển chọn đội tuyển nữ Việt Nam dự Olympiad 2026.

Theo phản ánh của Thảo Nguyên, các kỳ thủ được Phó Chủ tịch VCF, ông Nguyễn Minh Thắng yêu cầu xác nhận khả năng tham dự trong thời gian ngắn, chỉ hơn một ngày, thông qua nhóm Zalo. Do Olympiad tại Uzbekistan không được hỗ trợ toàn bộ kinh phí, VĐV phải cân nhắc khả năng tự túc hoặc tìm nguồn tài trợ vé máy bay trước khi đưa ra quyết định. Tuy nhiên, thời gian cần phản hồi quá gấp, trong khi thông báo được gửi vào cuối tuần.

Kết quả, Thảo Nguyên cùng Phương Hạnh không có tên trong danh sách sơ bộ sau khi phản hồi muộn vài giờ so với thời hạn được đưa ra, dù họ là hai kỳ thủ hàng đầu Việt Nam hiện tại. Ông Minh Thắng sau đó nói rằng sẽ thuyết phục hai kỳ thủ có trong danh sách rút lui, để Thảo Nguyên và Phương Hạnh có thể tham dự. Đến hôm 3/6, VCF xác nhận ông Minh Thắng đã từ chức.

Không chỉ áp dụng với đội tuyển dự Olympiad, VCF cho biết sẽ mở rộng việc chuẩn hóa quy trình tuyển chọn sang các đội tuyển trẻ quốc gia. Liên đoàn dự kiến xây dựng bộ tiêu chí đánh giá dài hạn, kết hợp giữa thành tích thi đấu, sự tiến bộ chuyên môn và tiềm năng phát triển, thay vì chỉ dựa vào hệ số Elo.

Theo định hướng mới, các VĐV trẻ có năng lực nổi bật nhưng chưa tích lũy đủ Elo vẫn có cơ hội được xem xét nếu đáp ứng những tiêu chí chuyên môn khác. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp cờ vua Việt Nam phát hiện và bồi dưỡng thêm nhiều tài năng trong tương lai.

Xuân Bình