Lợi ích sức khỏe đằng sau dáng ‘ngồi xổm kiểu châu Á’


Tại Trung Quốc, Nhật Bản và phần lớn các quốc gia châu Á, ngồi xổm là một phần quen thuộc trong đời sống hàng ngày. Người dân có thể dễ dàng ngồi xổm khi chờ xe buýt, trò chuyện hay lúc ăn uống. Những đoạn video ghi lại cảnh khách du lịch phương Tây cố gắng bắt chước tư thế này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội. Tuy nhiên, phần lớn họ bị ngã ngửa ra sau, nghiêng sang hai bên hoặc phải bám vào tường để giữ thăng bằng.

Các chuyên gia về chuyển động học cho biết sự chú ý của cộng đồng dành cho tư thế này thực chất đang phản ánh một vấn đề lớn hơn: tầm quan trọng của việc duy trì khả năng vận động linh hoạt của cơ thể khi chúng ta già đi. Vậy tại sao một số người có thể ngồi xổm rất dễ dàng, trong khi những người khác lại gặp khó khăn ngay cả khi đứng? Liệu tư thế “ngồi xổm kiểu châu Á” có thực sự mang lại nhiều lợi ích sức khỏe?

Ngồi xổm được coi là một trong những vận động cơ bản nhất của con người. Giáo sư Christopher Powers, chuyên gia về chuyển động tại Đại học Nam California (Mỹ), khẳng định: “Nếu không ngồi xổm, bạn hầu như không thể làm được gì. Từ việc ngồi vào ghế, bước ra khỏi ôtô, đi vệ sinh đến cúi người nhặt đồ vật, tất cả đều liên quan đến động tác này”.

Nhiều người đã quen với bài tập ngồi xổm cơ bản (squat) tại các phòng tập thể hình, nơi người tập hạ thấp trọng tâm như thể đang ngồi ghế cho đến khi đùi song song với mặt đất. Tuy nhiên, tư thế “ngồi xổm kiểu châu Á”, hay còn gọi là ngồi xổm sâu, lại có sự khác biệt rất lớn. Tư thế này đòi hỏi người thực hiện phải gập hoàn toàn khớp gối và đẩy gối ra ngoài, hai bàn chân mở rộng tách rời, giữ ngực thẳng và áp sát phần đùi sau vào bắp chân.

Matt Hsu, một huấn luyện viên người Mỹ gốc Á chuyên về cải thiện sức mạnh và khả năng vận động, thu hút hàng triệu lượt xem khi chia sẻ các video về tư thế này. Anh cho rằng tên gọi “ngồi xổm kiểu châu Á” đôi khi dễ gây hiểu nhầm: “Bạn sẽ thấy người châu Phi nói đây là cách ngồi xổm của họ, người Đông Âu cũng sẽ bảo tương tự. Thực chất, đây là cách ngồi xổm của toàn nhân loại”.

Các bác sĩ vật lý trị liệu giải thích kiểu ngồi xổm sâu này đòi hỏi các khớp hông, khớp gối và cổ chân phải cực kỳ linh hoạt, đồng thời huy động nhiều nhóm cơ hơn so với động tác ngồi xổm thông thường. Các nghiên cứu cho thấy trạng thái kéo căng toàn bộ này giúp cải thiện độ dẻo dai, giảm đau lưng và duy trì khả năng tự chăm sóc bản thân về lâu dài.

Khi còn nhỏ, mọi người đều có thể thực hiện tư thế này nhờ các khớp xương có biên độ vận động lớn và tỷ lệ cơ thể đặc thù.

Tuy nhiên, việc mất đi khả năng này khi trưởng thành không đơn thuần là do biến đổi sinh lý, mà chủ yếu bắt nguồn từ lối sống phụ thuộc quá nhiều vào việc ngồi ghế và sử dụng bồn cầu bệt, khiến các cơ và khớp dần suy giảm khả năng vận động và sức mạnh.

Sự thay đổi trong lối sống hiện đại ít ảnh hưởng hơn tại một số khu vực ở châu Á như Nhật Bản, nơi người dân vẫn duy trì thói quen ngồi xổm khi ăn uống.

Huấn luyện viên Matt Hsu cho hay: “Nhiều người Nhật khi vào nhà hàng vẫn giữ nét văn hóa cởi giày, ngồi xổm trên chiếu tatami rồi mới hạ người xuống dùng bữa”.

Sức mạnh của cơ chân và vùng hông này cũng được rèn luyện qua các sinh hoạt cơ bản hàng ngày, ví dụ sử dụng nhà vệ sinh ngồi xổm vẫn còn phổ biến ở một số vùng thuộc châu Á.


Huấn luyện viên Matt Hsu từng mất khả năng ngồi xổm do chấn thương nhưng đã hồi phục hoàn toàn nhờ kiên trì tập luyện. Ảnh: Matt Hsu

Huấn luyện viên Matt Hsu từng mất khả năng ngồi xổm do chấn thương nhưng đã hồi phục hoàn toàn nhờ kiên trì tập luyện. Ảnh: Matt Hsu

Ngay cả khi trả lời phỏng vấn hãng BBC, anh vẫn có thể duy trì tư thế ngồi xổm trong một thời gian dài và chỉ thỉnh thoảng đứng dậy nghỉ ngắn. Matt Hsu chia sẻ biến cố từ chính gia đình đã khiến anh nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của khả năng này: “Cha tôi từng bị ngã và chúng tôi phải gọi xe cấp cứu vì ông không thể tự đứng dậy khỏi mặt sàn”.

Bản thân anh, dù là người gốc Á, cũng từng mất khả năng ngồi xổm ở độ tuổi 20 do chấn thương thể thao và thói quen ngồi quá lâu do tính chất công việc. Sau một thời gian kiên trì tập luyện, anh đã lấy lại được khả năng đó và khẳng định đây là một kỹ năng hoàn toàn có thể rèn luyện được.

Với những người muốn học cách ngồi xổm sâu, huấn luyện viên khuyến cáo không nên nóng vội để tránh chấn thương. Người tập nên bắt đầu bằng cách vịn tay vào ghế hoặc bàn để hỗ trợ, chỉ hạ người xuống mức cơ thể cảm thấy thoải mái, sau đó mới tăng dần độ sâu theo thời gian. Việc kiên trì thực hiện vài lần mỗi ngày sẽ giúp các cơ khớp thích nghi đáng kể sau vài tuần.

Tuy nhiên, việc tập luyện này sẽ trở nên phức tạp hơn khi tuổi tác ngày một cao. Giáo sư Powers lưu ý: “Càng lớn tuổi, biên độ vận động của các khớp, cột sống, hông và cổ chân sẽ càng giảm, gây cản trở khả năng ngồi xổm”.

Mặc dù các nghiên cứu chứng minh ngồi xổm ở bất kỳ mức độ nào cũng mang lại lợi ích, đối với những người có tiền sử mắc các bệnh lý về khớp gối, khớp hông hoặc cột sống, việc cố gắng ngồi xổm sâu không phải là giải pháp tối ưu cho họ.

Trong y học lâm sàng, bài tập ngồi xổm luôn được điều chỉnh linh hoạt dựa trên vóc dáng, tiền sử chấn thương và mục tiêu riêng của từng cá nhân. Những ai có xương đùi dài, cổ chân cứng hoặc cấu trúc khớp hông đặc biệt sẽ gặp nhiều khó khăn khi ngồi xổm sâu, dù cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh.

Do đó, các chuyên gia vật lý trị liệu cho rằng điều quan trọng nhất khi bước vào tuổi già là duy trì được khả năng vận động độc lập, chứ không phải là việc có thể ngồi xổm thấp đến mức nào. Mục tiêu cốt lõi của việc rèn luyện là giúp mỗi người làm chủ được cơ thể, có thể tự đứng vững và chống lại tác động của trọng lực để nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bình Minh (Theo BBC)

Ngày xuất bản:

14 THÁNG 06, 2026

Tin cập nhật 24H

Tổng thống Azerbaijan đến Hà Nội, bắt đầu thăm Việt Nam

Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và phu nhân đến Hà Nội tối nay, bắt đầu chuyến thăm chính thức Việt Nam.

20 THÁNG 11, 2026

Bộ Nội vụ muốn giữ cách hoán đổi ngày nghỉ lễ, Tết linh hoạt

Trước đề xuất luật hóa nguyên tắc hoán đổi ngày nghỉ lễ, Tết để áp dụng hàng năm, Bộ Nội vụ cho rằng cách này khó phù hợp với doanh nghiệp làm việc theo ca, kíp, sản xuất liên tục.

20 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng: Giảm áp lực để việc học mang lại cả niềm vui và tri thức

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh cần chung tay khắc phục bệnh thành tích, giảm áp lực để việc học thực sự mang lại niềm vui, tri thức và giá trị tốt đẹp.

20 THÁNG 11, 2026

Đà Nẵng hủy quy hoạch khu biệt thự 25,6 ha trên bán đảo Sơn Trà

Đà Nẵng hủy hai quyết định quy hoạch khu biệt thự rộng hơn 25,6 ha trên bán đảo Sơn Trà, từng được ông Văn Hữu Chiến ký phê duyệt vào năm 2011 và 2014.

20 THÁNG 11, 2026

Việt Nam có thể gặp Indonesia ở vòng loại hai World Cup 2030

Việt Nam nằm ở nhóm hai, còn Indonesia ở nhóm ba trước lễ bốc thăm chia bảng vòng loại hai World Cup 2030 – khu vực châu Á.

20 THÁNG 11, 2026

Việt Nam trong nhóm thấp nhất U17 World Cup 2026

Với chiều cao trung bình 1,7505 m, Việt Nam đứng thứ 45 trong 48 đội tuyển dự U17 World Cup 2026, và thấp nhất bảng G.

20 THÁNG 11, 2026

Cầu thủ bị cấm 8 năm vì ném đá vào trọng tài

LĐBĐ Ecuador cấm John Michel Perlaza Salas tham gia mọi hoạt động liên quan đến bóng đá trong 8 năm, vì ném đá gây thương tích cho trọng tài biên Lenin Giovanni Ojeda Núñez.

20 THÁNG 11, 2026

Thầy dạy cờ vua trên YouTube nổi tiếng hơn cả Carlsen

Từng bị bạn bè bắt nạt vì đam mê cờ vua, Levy Rozman đang có hơn 8,6 triệu người đăng ký YouTube, nổi tiếng hơn nhiều kỳ thủ hàng đầu thế giới và được chơi cờ với những ngôi sao bóng đá như Harry Kane.

20 THÁNG 11, 2026

Công an Hà Nội thua ngược CLB mạnh nhất Malaysia

Hà NộiCông an Hà Nội sớm mở tỷ số, nhưng thua ngược Johor Darul Tazim 1-3 ở lượt hai bảng B Cup CLB Đông Nam Á 2026-2027.

20 THÁNG 11, 2026

Mỹ truy tố người phá hủy vận tải cơ 60 triệu USD

O’Corrain bị cáo buộc thực hiện cuộc tấn công được lên kế hoạch kỹ lưỡng nhằm vào chiếc C-130H Mỹ tại Ireland, khiến vận tải cơ này bị phá hủy.

20 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Thức lướt điện thoại đến 5h, nam sinh 20 tuổi tử vong do thiếu oxy cơ tim

Trung QuốcNam sinh viên 20 tuổi tại Đài Loan tử vong trong ký túc xá do thiếu oxy cơ tim, sau thời gian dài đảo lộn giờ giấc sinh hoạt và thường xuyên thức khuya.

20 THÁNG 11, 2026

Nữ sinh ung thư máu dự tiết học cuối cùng trong phòng bệnh

Trung QuốcSuốt 5 năm chống chọi ung thư máu tái phát, nữ sinh 18 tuổi được thầy cô và bạn bè toại nguyện ước muốn cuối cùng: học thêm một tiết tiếng Anh ngay tại giường bệnh.

20 THÁNG 11, 2026

Đột tử tuổi 31 bởi thói quen ăn sáng bằng gà rán và bánh mì kẹp thịt

Nhập viện cấp cứu trong tình trạng đường huyết tăng cao gấp nhiều lần mức bình thường, nam nhân viên văn phòng ở Trung Quốc không qua khỏi do biến chứng hôn mê tăng áp lực thẩm thấu từ bệnh đái tháo đường.

20 THÁNG 11, 2026

Hơn 70 học sinh Đồng Nai nghi ngộ độc sau ăn cơm bán trú ở trường

Hàng chục học sinh Trường Tiểu học – THCS – THPT Liên kết Quốc tế ở Đồng Nai được đưa vào viện cấp cứu do nôn ói, đau bụng, tiêu chảy… sau khi ăn cơm bán trú.

20 THÁNG 11, 2026

Ăn trứng mỗi ngày có làm tăng mỡ máu?

Nhà tôi cả nhà đều thích ăn trứng, vậy mỗi ngày ăn một quả có tốt và có làm tăng mỡ máu? (Hiền, 38 tuổi, Hà Nội)

20 THÁNG 11, 2026