Lý do mì soba hay được ăn vào giao thừa ở Nhật Bản


Đêm 31/12, khi những hồi chuông chùa vang lên khắp Nhật Bản, các gia đình quây quần bên bát mì soba. Đây là phong tục tồn tại từ khoảng giữa thời kỳ Edo (1603-1867), không chỉ là bữa ăn đêm đơn thuần mà còn chứa đựng nhiều ý nghĩa tâm linh của người dân xứ sở mặt trời mọc.

Truyền thống ăn mì soba này được gọi là “toshikoshi soba”, nghĩa đen là: mì soba vượt qua năm cũ. Nhâm nhi bát mì kiều mạch vào đêm giao thừa là cách người Nhật cầu chúc sự trường thọ và rũ bỏ những điều không may của năm cũ.


Mì soba truyền thống của người Nhật. Ảnh: Tokyo Weekender

Mì soba truyền thống của người Nhật. Ảnh: Tokyo Weekender

Khác với các loại mì dai như udon hay ramen, mì soba làm từ hạt kiều mạch nên rất dễ đứt khi cắn. Vì thế, người Nhật tin rằng đặc tính này tượng trưng cho việc “cắt đứt” hoàn toàn những nợ nần, muộn phiền và vận rủi của năm vừa qua. Hình dáng mảnh và dài của sợi mì cũng được xem là biểu tượng của cuộc sống lâu dài và khỏe mạnh.

Theo trang web của Hiệp hội Soba, một lý do khác khiến người Nhật ăn mì soba vào đêm giao thừa là để cầu sự sung túc, thịnh vượng. Trước đây, các thợ kim hoàn thường dùng loại bột soba mịn để thu gom những hạt bụi vàng hoặc sơn mài vàng bị rơi vãi, vì bột soba rất dễ bám vàng. Từ đó, người ta tin rằng ăn soba sẽ mang vàng bạc, tài lộc đến cho gia đình trong năm mới.

Có thể ăn nóng hoặc lạnh tùy khẩu vị vùng miền, nhưng quy tắc quan trọng nhất là phải ăn hết bát mì trước khoảnh khắc giao thừa. “Nếu bạn để lại mì sang năm mới, điều đó được coi là điềm xấu về tài chính và bạn sẽ mang theo những gánh nặng của năm cũ sang năm sau”, một chuyên gia văn hóa Nhật Bản cho biết.

Soba có hai dạng chính: mì nóng (kake-soba) và mì lạnh (mori-soba).


Mì soba lạnh.

Mì soba lạnh. Ảnh: Tokyo Weekender

Mì soba nóng thường được phục vụ trong bát với sợi mì đã ở sẵn trong nước dùng soba nóng nấu từ katsuo dashi (cá ngừ bào). Trong bát có nhiều loại topping và hương vị khác nhau, tùy theo từng quán hoặc tại gia đình.

Soba lạnh, còn gọi là mì chấm, được phục vụ kèm một bát nước chấm riêng. Mì soba lạnh được xếp trên zaru, một chiếc khay tre nhỏ có khe thoáng. Bên cạnh là một đĩa nhỏ đựng wasabi và hành lá, đôi khi có thêm một quả trứng cút nhỏ. Người ăn cho hành lá vào bát nước chấm, thêm wasabi tùy khẩu vị, sau đó gắp mì chấm vào nước dùng và húp khi ăn.

Việc húp mì soba phát ra tiếng được xem là dấu hiệu thể hiện sự thưởng thức và còn giúp món ăn ngon hơn.

Tại Tokyo, nước dùng thường được nấu đậm đà từ nước tương, trong khi ở khu vực phía tây Osaka, người dân ưa chuộng vị thanh nhẹ từ nước dùng dashi. Topping phổ biến nhất là tôm chiên tempura (tượng trưng cho sự trường thọ vì hình dáng cong như lưng người già) hoặc hành lá (tượng trưng cho sự an lành).


Đầu bếp làm mì soba. Ảnh: Tokyo Weekender

Đầu bếp làm mì soba. Ảnh: Tokyo Weekender

Ngày nay, toshikoshi soba vẫn là nét văn hóa không thể thiếu với người Nhật. Ngoài những ý nghĩa kể trên, sự tiện lợi của món mì giúp các gia đình có thêm thời gian nghỉ ngơi sau những ngày bận rộn dọn dẹp nhà cửa đón Tết.

Ngày 31/12 là ngày bận rộn nhất trong năm đối với các quán mì soba. Vào ngày này, nhiều quán thường chỉ phục vụ một số loại soba giới hạn. Nếu bạn ở Nhật Bản vào dịp năm mới, hãy đón năm mới như người bản địa bằng cách ghé quán soba gần nhất. Các quán ăn này có ở khắp nơi, giá cả phải chăng, lại là một bữa ăn nóng và giàu dinh dưỡng.

Bếp trưởng Hideyuki Okamoto, người từng theo học ba năm tại một trường dạy soba chuyên nghiệp và điều hành một nhà hàng suốt 30 năm, cho biết nhà hàng của ông phục vụ mì soba phủ lá vàng vào ngày 31/12. Gia đình Okamoto giải thích: “Ở Nhật Bản, lá vàng được coi là biểu tượng của may mắn, vì vậy chúng tôi thêm nó vào món ăn trong những dịp đặc biệt. Với món soba này, chúng tôi mong muốn mang lại may mắn và thịnh vượng cho năm mới”.

Tâm Anh (theo Tokyo Weekender, livejapan, JNTO)

Ngày xuất bản:

1 THÁNG 01, 2026

Tin cập nhật 24H

Than nghèo kể khổ để cầm cố 22 xe máy đi thuê

Đà NẵngGiang Thị Quỳnh Anh thuê 22 xe máy tự lái, sau đó nói dối đây là tài sản của gia đình, viện hoàn cảnh khó khăn để mang đi cầm cố lấy tiền trả nợ.

21 THÁNG 11, 2026

Thu thuế 0,2% với đất bỏ hoang từ 1/7/2027

Đất bỏ hoang sẽ bị thu thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, gấp gần 7 lần đất ở trong hạn mức.

21 THÁNG 11, 2026

Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng trở xuống

Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị, có thể thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt.

21 THÁNG 11, 2026

Người dân giao nộp gấu ngựa nuôi 26 năm

Nghệ AnÔng Hoàng Văn Phụng ở xã Vạn An bàn giao con gấu ngựa nặng hơn 100 kg cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, sau 26 năm nuôi tại nhà.

21 THÁNG 11, 2026

Hơn 45.000 tỷ đồng phòng chống ma túy và tội phạm đến 2030

Việt Nam sẽ huy động 45.300 tỷ đồng để phòng chống ma túy và tội phạm trong 5 năm, hướng tới mục tiêu ít nhất 50% xã và 20% tỉnh thành không có ma túy vào năm 2030.

21 THÁNG 11, 2026

Từ thầy trò thành đồng đội ở giải chạy danh giá Nhật Bản

Nhật BảnTạm nghỉ dạy, trở lại đại học để theo đuổi giấc mơ chạy Hakone Ekiden, Takao Imai không ngờ có ngày được trao dải băng tiếp sức cho chính học trò cũ.

21 THÁNG 11, 2026

Đề xuất luật việt vị mới của Wenger trước nguy cơ bị bác bỏ

Ngay cả cựu HLV Arsene Wenger cũng không cảm thấy bị thuyết phục sau đợt thử nghiệm luật việt vị mới ở giải đấu của Canada, trong khi các nhà làm luật của bóng đá giờ đây được kỳ vọng sẽ bác bỏ nó.

21 THÁNG 11, 2026

Messi săn chức vô địch MLS Cup thứ hai liên tiếp

Sau khi giành Chiếc Giày Vàng mùa thứ hai liên tiếp, Lionel Messi cùng Inter Miami hướng đến mục tiêu trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch MLS Cup kể từ LA Galaxy năm 2012.

21 THÁNG 11, 2026

Bàn thắng đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử World Cup 11 người

QatarPha đánh gót đẹp mắt của Lê Sỹ Bách vào lưới Bỉ ở giải U17 World Cup tối nay giúp Việt Nam có bàn đầu tiên ở sân chơi 11 người cấp độ thế giới.

21 THÁNG 11, 2026

Chuyên cơ ông Trump lập kỷ lục khi trở về từ Trung Quốc

Chuyên cơ đưa ông Trump từ Trung Quốc về Mỹ sau APEC đã thực hiện hành trình liên tục dài nhất trong lịch sử đội bay Không lực Một.

21 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Bên trong sơn trang đón lãnh đạo Mỹ, Nga, Trung Quốc

Nằm bên hồ Tây Lệ ở Thâm Quyến, Kỳ Lân Sơn Trang có các biệt thự giữa vườn cây, phòng họp lớn và khu lưu trú, từng đón nhiều lãnh đạo cấp cao trước cuộc gặp Mỹ – Nga – Trung ngày 19/11.

21 THÁNG 11, 2026

Vợ chồng Nhật tái hiện quán vỉa hè Hà Nội ‘để cảm ơn người Việt’

Từng sống ở Hà Nội 5 năm, ông Ishiguro trở về Nhật mở quán vỉa hè kiểu Việt, mong tạo điểm hẹn cho người Việt xa quê, gửi gắm lòng biết ơn những người từng giúp đỡ ông.

21 THÁNG 11, 2026

Bánh sừng bò Pháp kẹp giò chả Việt gây sốt

Bánh croissant (sừng bò) Pháp kết hợp giò chả Việt Nam gây chú ý trên mạng xã hội, khiến tiệm bánh tại TP HCM liên tục cháy hàng.

21 THÁNG 11, 2026

Du khách đổ đến Thâm Quyến ‘xem Trung Quốc năm 2050’

Khách quốc tế đổ đến Thâm Quyến để xem “Trung Quốc năm 20250” với taxi không người lái, robot và drone giao hàng.

21 THÁNG 11, 2026

Vì sao du thuyền dù nhiều tai tiếng vẫn đắt tour?

Bất chấp những sự cố như bỏ rơi khách, dịch bệnh bùng phát hay người rơi khỏi tàu, tỷ lệ đặt tour du thuyền vẫn tăng trưởng mạnh.

21 THÁNG 11, 2026