Máy gia tốc hạt lớn nhất thế giới dừng hoạt động trong bốn năm


Máy gia tốc hạt lớn nhất thế giới dừng hoạt động trong bốn năm

Máy gia tốc hạt lớn (LHC) sẽ dừng hoạt động ngày 29/6 để nâng cấp trong 4 năm, giúp tăng cường khả năng va chạm hạt.

Theo AFP, máy gia tốc hạt lớn (LHC), đường hầm hình tròn dài 27 km nằm ở độ sâu khoảng 100 m dưới biên giới Pháp – Thụy Sĩ, là máy gia tốc hạt lớn và mạnh nhất thế giới. Trong hầm, nam châm siêu dẫn và các cấu trúc gia tốc đẩy các hạt proton lên mức năng lượng cực cao, sau đó cho chúng va chạm ở tốc độ phi thường. Cỗ máy do Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN) vận hành, nổi tiếng với việc chứng minh sự tồn tại của hạt Higgs boson, hay “hạt của Chúa”.

“Từ 29/6, chúng ta sẽ bước vào giai đoạn mới”, Markus Zerlauth, trưởng dự án nâng cấp LHC, nhận xét. Mục tiêu là tăng “độ sáng”, tức tổng số vụ va chạm xảy ra trong một khoảng thời gian nhất định. Sau khi cải tiến, cỗ máy mang tên mới là Máy gia tốc hạt lớn độ sáng cao (HL-LHC), dự kiến bắt đầu vận hành vào tháng 6/2030 và tiếp tục hoạt động khoảng một thập kỷ.

Tổng chi phí nâng cấp dự kiến lên tới 1,5 tỷ USD, trích từ phí thành viên của CERN cùng đóng góp hiện vật từ những nước như Mỹ, Nhật Bản, Canada, Trung Quốc.

Quá trình nâng cấp đòi hỏi phải thay thế hoàn toàn thiết bị trong một đoạn hầm dài 1,2 km. Các nam châm siêu dẫn mới, có khả năng tập trung chùm hạt tốt hơn, sẽ được lắp đặt để tăng số vụ va chạm. Cuối cùng, khoảng 140-200 vụ va chạm sẽ xảy ra mỗi khi hai nhóm hạt gặp nhau, tăng mạnh so với 60 vụ hiện nay. Zerlauth cho biết, số vụ va chạm tăng lên, có thể tới vài tỷ vụ mỗi giây, sẽ cho phép họ thu thập lượng dữ liệu nhiều gấp 100 lần.


Máy gia tốc hạt lớn (LHC) khu vực biên giới Pháp - Thụy Sĩ ngày 22/4/2022. Ảnh: CERN

Máy gia tốc hạt lớn (LHC) khu vực biên giới Pháp – Thụy Sĩ ngày 22/4/2022. Ảnh: CERN

Việc phát hiện hạt Higgs boson năm 2012 đã mở rộng sự hiểu biết của con người về cách các hạt nhận khối lượng, đồng thời mang lại cho nhà vật lý Peter Higgs và Francois Englert giải Nobel Vật lý năm 2013. Kể từ khi vận hành, LHC đã tìm thấy 55 triệu hạt. Cỗ máy nâng cấp dự kiến tạo ra khoảng 380 triệu hạt Higgs boson trong suốt thời gian hoạt động, giúp giới khoa học hiểu thêm về loại hạt này.

Thêm vào đó, CERN hy vọng có thể lần đầu tiên tạo ra đồng thời hai hạt Higgs boson và quan sát chúng tương tác. Theo Nedaa-Alexandra Asbah, nhà vật lý tại CERN, điều này có thể cung cấp manh mối về cách vũ trụ tiến hóa ngay sau vụ nổ Big Bang.

Thu Thảo

Ngày xuất bản:

29 THÁNG 06, 2026

Tin cập nhật 24H

Hơn 162.000 tỷ đồng xây ba tuyến cao tốc

Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư ba tuyến cao tốc dài hơn 430 km, tổng vốn gần 162.400 tỷ đồng, kết nối các khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên.

22 THÁNG 11, 2026

Xóa nợ lệ phí môn bài cho hơn 2,5 triệu người nộp thuế

Từ 21/11, hơn 2,5 triệu người nộp thuế được xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp phát sinh để hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động.

22 THÁNG 11, 2026

Người đàn ông tử vong khi cứu phụ nữ đuối nước ở biển Nha Trang

Khánh HòaNgười đàn ông bơi ra cứu phụ nữ gặp nạn giữa sóng lớn ở biển Nha Trang, nhưng bị đuối sức, tử vong; một nhân viên cứu hộ cũng phải nhập viện.

22 THÁNG 11, 2026

Đồng bào dân tộc ít người nhất Việt Nam diễu hành trên phố

Lai ChâuNgười Mảng, La Hủ, Si La… những dân tộc có dân số ít nhất Việt Nam, cùng xuống đường nhảy múa trong ngày hội văn hóa tại xã Bum Tở.

22 THÁNG 11, 2026

Alcaraz toàn thắng vòng bảng ATP Finals 2026

ItalyCarlos Alcaraz thắng Flavio Cobolli 6-4, 6-1 trong 65 phút ngày 20/11, nối dài mạch thắng lên 12 trận và hẹn Ben Shelton ở bán kết ATP Finals.

22 THÁNG 11, 2026

‘Nghệ thuật’ thắng 1-0 của Arsenal

AnhArsenal thắng cả 16 trận Ngoại hạng Anh gần nhất khi ghi bàn trước nhờ cách Mikel Arteta điều chỉnh thế trận để giữ lợi thế.

22 THÁNG 11, 2026

Quang Liêm trở lại top 15 thế giới

HungaryLê Quang Liêm đánh bại Ian Nepomniachtchi ở ván tiêu chuẩn nhanh cuối cùng tại giải cờ vua toàn năng thế giới 2026, trở lại top 15 thế giới và nuôi hy vọng dự chuỗi giải năm sau.

22 THÁNG 11, 2026

Haaland bị khước từ bàn tranh cãi trong trận hòa của Man City

AnhTiền đạo Erling Haaland không được công nhận bàn do lỗi đá bóng trong tay thủ môn, khi Man City hòa Fulham 1-1 ở vòng 11 Ngoại hạng Anh.

22 THÁNG 11, 2026

Đại hội Thể thao toàn quốc 2026 khai mạc bên sông Sài Gòn

TP HCMĐại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X chính thức bắt đầu bằng lễ khai mạc giàu màu sắc hiện đại kết hợp những câu chuyện về vùng đất, con người TP HCM tối 21/11.

22 THÁNG 11, 2026

Thâm Quyến – ‘thiên đường điện thoại cũ’ của Trung Quốc

Người Trung Quốc thải loại hơn 400 triệu điện thoại mỗi năm, phần lớn đổ về chợ Hoa Cường Bắc ở Thâm Quyến, nơi các thương nhân đưa chúng tới Nam Á, châu Phi.

22 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Hơn 100 triệu cua đỏ trên đảo Giáng Sinh lũ lượt di cư

Số lượng cua đỏ khổng lồ tham gia cuộc di cư tập thể trên hòn đảo xa xôi của Australia, phủ kín mọi nẻo đường ra biển.

22 THÁNG 11, 2026

Tàu Voyager 1 gặp sự cố khi bay cách Trái Đất một ngày ánh sáng

Tàu vũ trụ Voyager 1 của NASA đạt khoảng cách một ngày ánh sáng tính từ Trái Đất, nhưng lỗi máy tính mới phát sinh khiến tàu không thể truyền dữ liệu khoa học.

21 THÁNG 11, 2026

iPhone thành ‘điện thoại Pro Max’ rẻ nhất tại Việt Nam

Với tầm giá 50 triệu đồng, ba smartphone mới bán là Oppo Find X10 Pro Max, Vivo X500 Pro Max, Xiaomi 18 Pro Max đều đắt hơn iPhone 18 Pro Max.

20 THÁNG 11, 2026

Vật liệu đặc biệt phủ quanh tàu vũ trụ của Elon Musk

Tàu vũ trụ của Elon Musk được bao phủ bởi các tấm gạch gốm hình lục giác, giúp bảo vệ phương tiện trước nhiệt độ cực cao khi trở về khí quyển.

17 THÁNG 11, 2026

TP HCM đề xuất cho doanh nghiệp dùng miễn phí dữ liệu mở để huấn luyện AI

TP HCMDự thảo Nghị quyết đề xuất doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu hoạt động trong khu đô thị khoa học TP HCM có thể được khai thác miễn phí dữ liệu mở để huấn luyện AI, phát triển ứng dụng số.

16 THÁNG 11, 2026