Mẹo để chấm dứt tật hay quên

Mùa đông với lỉnh kỉnh khăn, mũ, găng tay khiến việc thất lạc đồ đạc dễ xảy ra hơn. Theo các chuyên gia tâm lý học, đây là vấn đề phổ biến và có thể khắc phục bằng những chiến thuật đơn giản.

Daniel L. Schacter, giáo sư tâm lý học tại Đại học Harvard, cho rằng việc làm mất đồ không hẳn là dấu hiệu của một trí nhớ tồi. Đó thực chất là “sự cố tại giao điểm giữa trí nhớ và sự chú ý”.

Quá trình ghi nhớ của não bộ gồm 3 giai đoạn: Mã hóa, lưu trữ và truy xuất. Khi bạn vứt chìa khóa lên bàn nhưng tâm trí đang nghĩ về bữa tối, não bộ sẽ không “mã hóa” hành động đó. Nó giống như việc bạn lái xe về nhà an toàn nhưng không nhớ mình đã đi qua những ngã tư nào vì mải suy nghĩ. Ký ức không được hình thành ngay từ đầu, nên bạn không thể “truy xuất” lại vị trí món đồ sau đó.

“Bạn cần thực hiện một chút bài tập nhận thức: Tại thời điểm đặt đồ xuống, hãy buộc bản thân phải tập trung”, giáo sư Schacter nói.

Dưới đây là các chiến thuật để ngừng tật hay quên:

Với đồ dùng thường xuyên: Tạo ‘bến đỗ’ cố định

Chiến thuật tốt nhất là không bắt não phải nhớ những thứ lặt vặt. Giáo sư Schacter gợi ý hãy tạo ra một quy tắc tự động cho các vật dụng “bất ly thân” như chìa khóa, ví, điện thoại.

Hãy quy định một vị trí độc tôn cho chúng. Ví dụ, chìa khóa xe luôn nằm treo móc treo ở tủ giày; điện thoại luôn ở túi bên phải của ba lô. Khi hành động này lặp lại đủ nhiều, nó trở thành phản xạ vô điều kiện và bạn không tốn năng lượng não bộ để ghi nhớ nữa.

Với đồ dùng không thường xuyên: Nói to thành lời

Mark McDaniel, giáo sư danh dự về khoa học não bộ tại Đại học Washington (Mỹ), người có 50 năm nghiên cứu về trí nhớ, thừa nhận chính ông cũng vừa bỏ quên một chiếc mũ ở nhà hàng. Lý do là ông ít khi đội mũ nên không có thói quen kiểm tra nó.

Để khắc phục điều này, các nhà nghiên cứu gợi ý phương pháp “diễn giải chi tiết” (elaboration). Khi đặt một món đồ lạ xuống, hãy nói to hành động đó. Ví dụ: “Tôi đang để chiếc mũ dưới gầm ghế”.

“Nói to giúp bạn mã hóa thông tin tốt hơn vì nó buộc bạn phải chú ý. Âm thanh từ giọng nói cũng tạo ra một ký ức phong phú hơn để não bộ dễ truy vết sau này”, giáo sư McDaniel giải thích.

Tuyệt chiêu ‘Cung điện ký ức’

Đây là phương pháp nâng cao thường được các vận động viên trí nhớ sử dụng. Hãy gắn vị trí món đồ với một câu chuyện hoặc lý do cụ thể.

Thay vì chỉ ném cái mũ xuống ghế, hãy nghĩ trong đầu: “Tôi để mũ dưới gầm ghế để tránh dầu mỡ trên bàn làm bẩn, nhưng lần trước tôi đã quên nó ở đây”. Sự liên kết giữa hình ảnh, lý do và hậu quả sẽ tạo ra nhiều móc nối thần kinh, giúp bạn dễ dàng nhớ ra vị trí món đồ khi đứng dậy ra về.

Việc hay quên vặt là bình thường. Tuy nhiên, giáo sư Schacter lưu ý nếu tình trạng làm mất đồ gia tăng đột biến so với trước đây, kèm theo các vấn đề trí nhớ khác gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày, bạn nên đi khám để được tư vấn y tế.

Bảo Nhiên (Theo AP)