Mỹ nói thời kỳ đồng minh ‘ăn theo’ đã chấm dứt

Trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc ngày 24/4, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho rằng châu Âu và châu Á luôn là những bên hưởng lợi chính từ “sự bảo trợ” của Mỹ. “Thời kỳ hưởng lợi mà không đóng góp đã chấm dứt. Mỹ xứng đáng có những đồng minh đủ năng lực, trung thành và hiểu rõ rằng đây không phải mối quan hệ một chiều”, ông nói.

Bộ trưởng Hegseth khẳng định Washington không trông chờ vào châu Âu, nhấn mạnh các nước tại châu lục này cần eo biển Hormuz và phụ thuộc vào nguồn năng lượng từ vùng Vịnh nhiều hơn là Mỹ. “Có lẽ họ nên bớt nói suông, bớt tổ chức những hội nghị hào nhoáng ở châu Âu và bắt tay hành động. Đây là cuộc chiến của họ nhiều hơn là của chúng tôi”, ông cho hay.

Lãnh đạo Lầu Năm Góc tuyên bố lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển Iran “đang ngày càng được siết chặt”.

Ông Hegseth nói Iran sẽ không trở thành “một Iraq khác”, phủ nhận quan điểm cho rằng Mỹ đang rơi vào tình thế khó có lối thoát rõ ràng ở Trung Đông. “Cuối cùng, Iran sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông cho hay, đồng thời gọi sứ mệnh này là “món quà cho thế giới”.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nói rằng đã có 34 tàu bị hải quân Mỹ buộc quay đầu ở eo biển Hormuz. “Lệnh phong tỏa của chúng tôi đang mở rộng và mang tính toàn cầu. Không tàu nào có thể rời eo biển Hormuz mà không có sự cho phép của hải quân Mỹ”, ông phát biểu.

Những bình luận được Bộ trưởng Hegseth đưa ra giữa lúc xuất hiện thông tin cho rằng Lầu Năm Góc đã nghiên cứu các phương án trừng phạt những đồng minh NATO bị coi là “thiếu hợp tác với Mỹ” trong chiến dịch tấn công Iran.

Email nội bộ bị rò rỉ của cơ quan này cho thấy sự thất vọng khi một số đồng minh từ chối cho Mỹ quyền tiếp cận, sử dụng căn cứ và bay qua không phận, vốn được coi là mức hợp tác tối thiểu trong NATO. Email cũng liệt kê các phương án đáp trả của Mỹ, trong đó đình chỉ tư cách thành viên NATO của những quốc gia “thiếu hợp tác”, trong đó có Tây Ban Nha.

Giới chức NATO sau đó bác bỏ khả năng đình chỉ tư cách thành viên hoặc khai trừ Tây Ban Nha.

Quan hệ trong NATO trở nên căng thẳng sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sáp nhập đảo Greenland của Đan Mạch, liên tục chỉ trích các lãnh đạo châu Âu, cắt giảm hỗ trợ quân sự và áp đặt thuế quan thương mại.

Các lãnh đạo Liên minh châu Âu được cho là đã yêu cầu giới chức chuẩn bị kế hoạch chi tiết về cách thức triển khai điều khoản tương trợ lẫn nhau trong khối, vốn trước đây ít được chú ý, giữa lúc dấy lên nghi ngờ về cam kết của Mỹ đối với NATO.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk hôm 24/4 nói rằng “câu hỏi lớn nhất và quan trọng nhất” của châu Âu là liệu Mỹ có phải một đối tác NATO đáng tin cậy trong trường hợp xảy ra tấn công hay không.

Huyền Lê (Theo CNN, Independent)