NASA công bố phi hành đoàn Artemis 3

Theo Space, tại lễ công bố hôm 9/6 ở Trung tâm Vũ trụ Johnson, NASA tiết lộ 4 thành viên phi hành đoàn của nhiệm vụ Artemis 3 gồm chỉ huy Randy Bresnik của NASA, phi công Luca Parmitano của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), và các chuyên gia nhiệm vụ Andre Douglas và Frank Rubio của NASA, cùng với thành viên dự bị Robert Hines.

Dự kiến năm 2027, nhiệm vụ Artemis 3 sẽ đưa các phi hành gia bay lên quỹ đạo thấp của Trái Đất để thử nghiệm một hoặc cả hai tàu đổ bộ Mặt Trăng thương mại do SpaceX và Blue Origin phát triển. Nếu thử nghiệm trên quỹ đạo thành công, nó sẽ mở đường cho nhiệm vụ Artemis 4 vào năm 2028, đưa người Mỹ đặt chân lên bề mặt Mặt Trăng lần đầu tiên sau 54 năm.

Mỗi phi hành gia Artemis 3 đều có nhiều kinh nghiệm trong kỹ thuật hàng không, lái máy bay, hoạt động ngoài không gian và phát triển tàu vũ trụ, góp phần vào thành công của nhiệm vụ. Phi hành đoàn được lựa chọn từ một loạt ứng cử viên tiềm năng, gồm đội phi hành gia Artemis năm 2020 và các lớp phi hành gia gần đây.

Chỉ huy nhiệm vụ Artemis 3 là Randy Bresnik gia nhập lớp phi hành gia của NASA năm 2004 sau khi phục vụ trong Thủy quân Lục chiến Mỹ với vai trò phi công. Năm 2009, Bresnik trải qua gần 11 ngày trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), giữ vị trí chuyên gia trong nhiệm vụ STS-129 của NASA trên tàu con thoi Atlantis. Gần đây, Bresnik là trợ lý Trưởng Văn phòng Phi hành gia, quản lý thử nghiệm phần cứng của chương trình Artemis.

Phi hành gia Luca Parmitano của ESA sẽ đảm nhiệm vai trò phi công của nhiệm vụ Artemis 3. Trước khi trở thành phi hành gia ESA năm 2009, Parmitano là phi công thử nghiệm trong Không quân Italy, tích lũy hơn 2.000 giờ bay trên hơn 40 loại máy bay.

Phi hành gia Andre Douglas được NASA chọn làm chuyên gia trong nhiệm vụ Artemis 3 và từng là phi hành gia dự bị của Artemis 2. Douglas gia nhập lớp phi hành gia năm 2021 của NASA sau khi nhận bằng tiến sĩ kỹ thuật hệ thống từ Đại học George Washington và phục vụ trong Lực lượng tuần duyên Mỹ. Artemis 3 sẽ là nhiệm vụ bay vào không gian đầu tiên của Douglas.

Phi hành gia Frank Rubio cũng được chọn làm chuyên gia trong nhiệm vụ Artemis 3. Rubio trở nên nổi tiếng khi trải qua hơn một năm trên trạm ISS sau khi tàu Soyuz gặp sự cố rò rỉ chất làm mát nghiêm trọng, đưa ông trở thành phi hành gia NASA lập kỷ lục bay vào không gian lâu nhất với 371 ngày. Trước đó, Rubio là phi công trực thăng của quân đội Mỹ với hơn 1.100 giờ bay.

Bob Hines, phi hành gia dự bị của Artemis 3, gia nhập lớp phi hành gia NASA năm 2017 sau khi phục vụ 23 năm trong Không quân Mỹ với vai trò phi công chiến đấu và giảng viên. Hines từng bay vào không gian trong nhiệm vụ Crew-4 của SpaceX lên trạm ISS năm 2022 và ở đó 170 ngày.

NASA hướng tới tiến hành nhiệm vụ Artemis trong khoảng nửa cuối năm 2027. Artemis 3 đánh dấu bước tiến quan trọng hướng tới mục tiêu đưa phi hành gia trở lại Mặt Trăng và thiết lập căn cứ thường trực của NASA. Nếu mọi việc theo kế hoạch, 4 phi hành gia Artemis 3 sẽ gặp gỡ và kết nối tàu vũ trụ Orion với một hoặc cả hai tàu đổ bộ đang phát triển. Nhiệm vụ này cũng sẽ cho phép NASA thử nghiệm nhiều phần cứng tiên tiến nhất trong lĩnh vực du hành vũ trụ.

Khoang tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis 3 sẽ phóng trên tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) của NASA lên quỹ đạo thấp, gặp gỡ tàu đổ bộ Blue Moon của Blue Origin và Starship của SpaceX. Mục tiêu là thực hành thao tác và hoạt động kết nối giữa các phương tiện. Cả SpaceX và Blue Origin đều được NASA ký hợp đồng phát triển tàu đổ bộ Mặt Trăng, nhưng gặp một số trục trặc làm chậm quá trình chế tạo và thử nghiệm.

Nếu Blue Origin có thể kịp thời khắc phục thiệt hại về cơ sở hạ tầng phóng sau vụ nổ hôm 28/5, công ty sẽ phóng tàu Blue Moon bằng tên lửa New Glenn. Khi Blue Moon bay tới quỹ đạo thấp của Trái Đất, phi hành đoàn Artemis 3 sẽ kết nối tàu Orion với tàu đổ bộ này trong hai ngày. Trong thời gian kết nối, họ sẽ mở cửa vào tàu đổ bộ và kiểm tra các hệ thống hỗ trợ sự sống. Tiếp đó, các phi hành gia sẽ tách khỏi Blue Moon và bắt đầu thao tác tương tự với tàu Starship của SpaceX. Orion sẽ gặp gỡ tàu Starship trong một ngày để kiểm tra quy trình kết nối.

Một mục tiêu khác của Artemis 3 là để phi hành gia mặc thử bộ đồ không gian mới dành cho hoạt động ngoài không gian (EVA) trên bề mặt Mặt Trăng. Công ty Axiom Space ở Houston đang thiết kế các bộ đồ EVA của chương trình Artemis.

Theo Live Science, ban đầu, Artemis 3 được lên kế hoạch như nhiệm vụ đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên từ thời Apollo. Tuy nhiên, đầu năm nay, NASA thay đổi Artemis 3 thành chuyến bay thử nghiệm quay quanh Trái Đất. Các phi hành gia sẽ hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng trong nhiệm vụ Artemis 4 và Artemis 5 trong năm 2028.

NASA dự định đưa phi hành gia trên tàu Orion bay quanh Trái Đất để lấy đà tiến vào quỹ đạo Mặt Trăng. Đồng thời, một tên lửa New Glenn hoặc Starship riêng biệt sẽ được phóng, mang theo tàu đổ bộ để kết nối với Orion, cho phép 2 trong số 4 phi hành gia chuyển sang. Tàu đổ bộ thương mại sau đó sẽ chở phi hành gia hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng và đưa họ trở lại tàu Orion cho chuyến trở về Trái Đất.

An Khang tổng hợp