Nga – Trung không đạt đột phá về siêu dự án khí đốt

“Tổng thống cho biết trong các cuộc hội đàm rằng hai bên nhìn chung đã đạt được đồng thuận về các thông số chính cho dự án Sức mạnh Siberia 2”, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm nay nói với truyền thông Nga, đề cập tới chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Vladimir Putin.

“Đã thống nhất được về tuyến đường và cách thức xây dựng dự án. Một số chi tiết vẫn cần được hoàn thiện, nhưng nhìn chung nhận thức như vậy đã được thiết lập”, ông nói thêm. Tuy nhiên, ông Peskov cho biết hai bên “vẫn chưa có lộ trình cụ thể để triển khai” siêu dự án đường ống khí đốt này.

Nga và Trung Quốc đã đàm phán nhiều năm qua về tuyến đường ống từ vùng trung tâm khí đốt tự nhiên của Nga ở miền bắc Siberia đến Trung Quốc qua lãnh thổ Mông Cổ. Dù vậy, hai bên vẫn chưa thống nhất về giá khí đốt cùng một số vấn đề khác, khiến dự án chưa thể tiến hành.

Hiện chỉ có một đường ống dẫn khí từ Nga sang Trung Quốc là Sức mạnh Siberia, vận chuyển hơn 38 tỷ mét khối khí mỗi năm từ miền đông Siberia. Tuyến đường ống Sức mạnh Siberia 2 dự kiến dài 2.600 km sẽ vận chuyển 50 tỷ mét khối khí mỗi năm tới Trung Quốc.

Trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 9 năm ngoái, Tổng thống Putin cho biết giá khí đốt trên hệ thống sẽ được dựa theo công thức thị trường tương tự công thức áp dụng cho các lô hàng của Nga sang châu Âu. Tuy nhiên, Trung Quốc dường như chưa nhất trí với công thức này.

Dự án Sức mạnh Siberia 2 có tầm quan trọng đặc biệt đối với Nga khi phần lớn khách hàng châu Âu đã “đoạn tuyệt” với khí đốt Nga vì chiến dịch tại Ukraine.

Tổng thống Putin ngày 19/5 tới Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm hai ngày đến Trung Quốc với tiêu điểm là cuộc hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình. Đây là lần thứ hai ông Putin gặp ông Tập trong vòng một năm, sau chuyến công du 4 ngày của lãnh đạo Nga cuối tháng 8/2025.

Trong hội đàm hôm nay, hai lãnh đạo nhất trí cần phải có một giải pháp cho “nguyên nhân gốc rễ” của xung đột Ukraine, đồng thời ủng hộ “việc tìm kiếm một giải pháp thông qua đối thoại và đàm phán”.

Trung Quốc thường xuyên kêu gọi tổ chức các cuộc đàm phán để chấm dứt chiến sự Ukraine, nhưng chưa bao giờ chỉ trích Moskva, đồng thời tiếp tục nhập khẩu dầu Nga. Ông Tập đã duy trì lập trường này trong các cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đây và giờ là với ông Putin.

“Phía Nga đánh giá tích cực lập trường khách quan, không thiên vị của Trung Quốc đối về tình hình ở Ukraine, đồng thời hoan nghênh nguyện vọng của Trung Quốc trong việc đóng vai trò xây dựng nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine bằng các biện pháp chính trị và ngoại giao”, tuyên bố chung sau cuộc gặp có đoạn.

Về chiến sự Iran, ông Tập nói với ông Putin rằng Trung Đông đang ở “thời khắc quyết định” và kêu gọi các bên sớm chấm dứt xung đột, đặc biệt là nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng.

“Một lệnh ngừng bắn toàn diện là điều cấp bách nhất vào lúc này, việc nối lại các hành động thù địch lại càng là điều không nên và duy trì đàm phán là đặc biệt quan trọng”, Chủ tịch Trung Quốc nói

Theo tuyên bố chung do Điện Kremlin công bố, hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đối thoại và đàm phán trong chiến sự Iran.

Cuộc gặp diễn ra khi chiến sự Nga – Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc và xung đột Iran đã làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu. Các vấn đề này được cho là đang thúc đẩy Nga và Trung Quốc xích lại gần nhau hơn để tìm kiếm lợi ích chung.

Sau nhiều năm chịu sức ép từ phương Tây, Moskva ngày càng thúc đẩy quan hệ với Bắc Kinh về thương mại, công nghệ và năng lượng. Trong khi đó, Trung Quốc coi Nga là đối tác chiến lược quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và gia tăng ảnh hưởng trên trường quốc tế.

Vũ Hoàng (Theo Reuters, AFP, AP)