‘Ngày thảm họa’ của không quân Mỹ ở Iran


Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 3/4 thông báo bắn rơi một tiêm kích tàng hình F-35 ở miền trung nước này bằng “hệ thống phòng không tiên tiến”. Tuy nhiên, dựa vào hình ảnh các mảnh vỡ do Tehran công bố, giới quan sát xác định máy bay bị hạ là tiêm kích F-15E Mỹ đồn trú tại căn cứ không quân Lakenheath ở Anh, không phải F-35.

Truyền thông Mỹ sau đó dẫn lời các quan chức giấu tên nước này xác nhận một tiêm kích F-15E đã bị Iran bắn rơi, hai phi công phải nhảy dù trên lãnh thổ đối phương. Quân đội Mỹ đã mở chiến dịch tìm kiếm và giải cứu thành công một phi công, song chưa tìm thấy người còn lại.


Mảnh vỡ được cho là của tiêm kích F-15E rơi tại Iran hôm 3/4. Ảnh: PressTV

Mảnh vỡ được cho là của tiêm kích F-15E rơi tại Iran hôm 3/4. Ảnh: PressTV

IRGC cho biết đang lùng sục ở khu vực gần nơi tiêm kích Mỹ rơi xuống ở tây nam Iran. Thống đốc vùng này cam kết khen thưởng cho ai bắt hoặc hạ được “lực lượng của kẻ thù”. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf mỉa mai rằng chiến dịch của Mỹ – Israel đã bị hạ cấp từ nhằm mục đích “thay đổi chế độ” xuống thành tìm kiếm phi công.

Adam Smith, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, cho rằng cục diện trên bàn đàm phán sẽ thay đổi hoàn toàn nếu Iran tìm thấy phi công F-15E đang mất tích. Nếu bắt được tù binh là phi công, Iran hoàn toàn có thể đưa ra những điều kiện đàm phán bất lợi với phía Mỹ.

Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn tiếp tục khiến Mỹ hứng chịu tổn thất về khí tài.

Trong quá trình bay thấp để sẵn sàng yểm trợ hỏa lực cho lực lượng tìm kiếm phi công chiếc F-15E, một cường kích A-10 Mỹ đã bị trúng đạn ở vùng trời phía nam Iran, NBC News dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết. Phi công đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran, bay về phía nam qua eo biển Hormuz để vào vùng trời Kuwait trước khi phóng ghế thoát hiểm và hiện an toàn.

Hai quan chức Mỹ còn nói với Reuters ­rằng hai trực thăng thuộc đội tìm kiếm đã trúng hỏa lực Iran, song đã rời khỏi không phận nước này thành công. Một quan chức cho biết những người có mặt trên hai máy bay vẫn an toàn, nhưng ít nhất một quân nhân đã bị thương.

Theo dữ liệu từ trang theo dõi hàng không FlightRadar24, một tiêm kích F-16CJ Mỹ đã bật mã phát đáp “7700”, được dùng trong trường hợp khẩn nguy trên không, khi rời không phận Iran và Iraq.


Máy bay F-16CJ Mỹ bật mã 7700 hôm 3/4. Đồ họa: FlightRadar24

Máy bay F-16CJ Mỹ bật mã “7700” hôm 3/4. Đồ họa: FlightRadar24

Một máy bay tiếp dầu KC-135R Mỹ cũng phát tín hiệu khẩn nguy không lâu sau khi cất cánh khỏi thành phố Tel Aviv ở Israel. Chưa rõ nguyên nhân đến hai tình huống trên và tình trạng hiện tại của hai máy bay.

IRGC cùng ngày 3/4 còn tuyên bố bắn rơi thêm hai máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper trên bầu trời tỉnh Isfahan. Mỗi chiếc MQ-9 có giá xuất xưởng khoảng 30 triệu USD. Đài CBS tuần trước cho biết Mỹ đã mất ít nhất 16 phi cơ này kể từ đầu xung đột.

Những tổn thất này hoàn toàn trái ngược với tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng năng lực quân sự của Iran gần như đã bị xóa sổ và Mỹ sắp hoàn thành các mục tiêu chiến lược của cuộc chiến.

“Đây là ngày đen tối với không quân Mỹ”, Press TV, kênh truyền thông bằng tiếng Anh của truyền hình nhà nước Iran, tuyên bố.

Không quân Mỹ trước đó từng mất 3 tiêm kích F-15E trong một ngày, song là vì bị đồng minh Kuwait bắn nhầm chứ không phải do Iran hạ. Sự việc hôm 3/4 được cho là lần đầu tiên máy bay có người lái của Mỹ bị bắn rơi trên vùng trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.

Theo thống kê của CNN, Mỹ đã mất ít nhất 7 máy bay có người lái kể từ đầu xung đột. Ngoài số phi cơ nêu trên, một máy bay tiếp dầu KC-135 đã bị rơi tại Iraq và một phi cơ cảnh báo sớm E-3 Sentry bị phá hủy tại căn cứ không quân ở Arab Saudi.

Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận.

Giới quan sát trước đó nhận định không quân Mỹ sẽ gặp nhiều nguy hiểm hơn sau khi bắt đầu thâm nhập sâu vào miền đông Iran, nơi tập trung nhiều hệ thống phòng không di động vốn “thoắt ẩn, thoắt hiện” và khó bị tiêu diệt.

“Các tổ hợp phòng không di động sở hữu khả năng xuất hiện ở gần như mọi nơi và khiến tổ bay có rất ít thời gian phản ứng. Những hệ thống này có thể ẩn mình rất kỹ và sẽ tiếp tục hiện diện trên chiến trường rất lâu sau khi những trận địa phòng không cố định bị phá hủy hoàn toàn”, bình luận viên Tyler Rogoway của chuyên trang quân sự War Zone cho hay.

Khoảnh khắc trực thăng Mỹ bị nhắm bắn khi bay thấp ở Iran

 
 
Khoảnh khắc trực thăng Mỹ bị nhắm bắn khi bay thấp ở Iran

Khoảnh khắc trực thăng Mỹ bị nhắm bắn khi tìm kiếm phi công F-15E ở Iran hôm 3/4. Video: X/Clash Report

Trước khi tiêm kích F-15E và cường kích A-10 bị bắn rơi, một tiêm kích F-35A Mỹ cũng đã phải hạ cánh khẩn cấp sau khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên bầu trời Iran, nghi do trúng hỏa lực của đối phương. Video do IRGC công bố cho thấy cảm biến hồng ngoại bám bắt chiếc F-35A, trước khi tên lửa phòng không phát nổ ở khoảng cách gần và khiến nó bị hư hại.

Theo Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD), chiến đấu cơ Mỹ hiện làm nhiệm vụ ở độ cao thấp hơn nên dễ bị tên lửa Iran nhắm mục tiêu. Taleblu cho rằng tiêm kích F-15E có thể đã bị xe phòng không của Iran nhắm bắn, song khả năng lớn hơn là Tehran đã sử dụng tên lửa phòng không vác vai.

Vũ khí này khó bị phát hiện hơn và là minh chứng cho thấy phòng không Iran vẫn “rất nguy hiểm”, dù đã suy yếu nhiều sau các cuộc tập kích liên tục của Mỹ – Israel. “Đây là chính quyền đang phải chiến đấu để tồn tại”, Taleblu cho hay.

Tướng Alireza Elhami, chỉ huy Căn cứ Phòng không Liên quân Iran, cho hay lực lượng nước này đang “săn lùng” máy bay Mỹ bằng “khí tài và phương pháp mới”, nhưng không nêu cụ thể. “Điều này đã khiến kẻ thù bối rối và hoang mang”, tướng Elhami nói.

Tuy nhiên, Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng chiến dịch của không quân Mỹ tới nay vẫn có thể coi là thành công về mặt quân sự, bất chấp những tổn thất trong ngày 3/4.

Ông cho biết tỷ lệ máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Đức trong Thế chiến II từng có thời điểm là 3%, tương đương khoảng 350 phi cơ trong cuộc chiến hiện nay tại Trung Đông. Tỷ lệ này được coi là “chấp nhận được” trong các cuộc giao tranh khốc liệt.

“Nhưng vẫn còn yếu tố chính trị, do người dân Mỹ đã quen với những cuộc chiến hầu như không có thương vong, chưa kể một bộ phận lớn dư luận không ủng hộ chiến dịch. Đối với họ, bất kỳ tổn thất nào cũng đều là không thể chấp nhận”, Cancian cho hay.

Phạm Giang (Theo PressTV, Reuters, AP)

Ngày xuất bản:

5 THÁNG 04, 2026

Tin cập nhật 24H

Bộ Công an huấn luyện truy vết, thu hồi tài sản mã hóa

Bộ Công an cho biết, đã có hơn 27.300 cán bộ được tập huấn kỹ năng phân tích dữ liệu blockchain, truy tìm dòng tiền và xác định nơi tài sản mã hóa được chuyển đến.

16 THÁNG 11, 2026

Đồng Nai khởi công nhà máy điện rác hơn 2.600 tỷ đồng

Nhà máy điện rác Định Quán được đầu tư hơn 2.600 tỷ đồng, có khả năng xử lý 950 tấn chất thải mỗi ngày, công suất phát điện 18,5 MW.

16 THÁNG 11, 2026

Ôtô lao xuống hồ Trị An, hai vợ chồng thoát nạn

Đồng NaiÔtô 5 chỗ mất kiểm soát lao xuống hồ Trị An trong đêm, hai vợ chồng tự thoát ra ngoài, đến sáng hôm sau xe mới được phát hiện.

16 THÁNG 11, 2026

ATP Finals khởi tranh hôm nay

Italy8 tay vợt hay nhất năm 2026 bước vào cuộc đua giành danh hiệu ATP Finals tại Turin hôm nay 15/11, với Alexander Zverev và Carlos Alcaraz là hai ứng viên sáng giá nhất.

16 THÁNG 11, 2026

Romario: ‘Ancelotti hãy cuốn xéo khỏi Brazil’

Cựu tiền đạo Romario yêu cầu HLV Carlo Ancelotti rời tuyển Brazil, sau khi đội nhà thua Nhật Bản 2-3 ở trận giao hữu ở Singapore ngày 14/11.

16 THÁNG 11, 2026

Báo chí châu Âu: ‘Đừng bao giờ thiếu tôn trọng Ronaldo’

Truyền thông châu Âu chỉ trích Bồ Đào Nha sau trận thua thảm Đan Mạch 1-4 tại Nations League, thậm chí còn liên hệ với sự vắng mặt của Cristiano Ronaldo.

16 THÁNG 11, 2026

Argentina hậu Messi thi đấu dưới những khán đài thưa thớt, thờ ơ

Trong trận đấu đầu tiên của kỷ nguyên hậu Lionel Messi, Argentina thua Uruguay 1-2 trên thánh địa La Bombonera của thủ đô Buenos Aires, với nhiều khu vực khán đài trống vắng và bầu không khí lạnh lẽo.

16 THÁNG 11, 2026

Thủ môn ném bóng về lưới nhà ở Argentina

ArgentinaThủ môn Ezequiel Bacher ném bóng vào lưới nhà ngay phút thứ ba, khiến Comunicaciones thua Arsenal 2-3 ở lượt đi tứ kết play-off tranh vé thăng hạng giải hạng Ba.

16 THÁNG 11, 2026

Cú ngoặt khiến tàu dầu đâm ngang du thuyền ở Mỹ

Tàu dầu Atlantic Asphalt đang đi ngược dòng sông Mississippi thì ngoặt gấp sang phải, đâm ngang du thuyền American Heritage đang neo đậu, khiến nó bị lật.

16 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng nêu ba định hướng chiến lược cho hợp tác ASEAN

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba định hướng chiến lược nhằm tăng cường hợp tác ASEAN, khi phát biểu tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49.

16 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Cú ngoặt khiến tàu dầu đâm ngang du thuyền ở Mỹ

Tàu dầu Atlantic Asphalt đang đi ngược dòng sông Mississippi thì ngoặt gấp sang phải, đâm ngang du thuyền American Heritage đang neo đậu, khiến nó bị lật.

16 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng nêu ba định hướng chiến lược cho hợp tác ASEAN

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba định hướng chiến lược nhằm tăng cường hợp tác ASEAN, khi phát biểu tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49.

16 THÁNG 11, 2026

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gặp lãnh đạo các nước tại Hội nghị cấp cao Pháp ngữ

CampuchiaTổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp lãnh đạo nhiều quốc gia và trao đổi các vấn đề khi dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 ở Phnom Penh.

16 THÁNG 11, 2026

Loạt vụ nổ vang lên ở Bahrain khi Iran ‘tập kích radar Mỹ’

Iran thông báo triển khai UAV tự sát nhằm vào radar phòng không Mỹ bố trí tại căn cứ ở Bahrain để trả đũa đối phương.

16 THÁNG 11, 2026

Ông Hùng Cao bị chất vấn vì ‘bí mật sa thải kíp chỉ huy tàu ngầm’

Hai nghị sĩ Mỹ chất vấn ông Hùng Cao và ông Caudle vì hải quân nước này cách chức một kíp chỉ huy tàu ngầm mà không báo quốc hội.

15 THÁNG 11, 2026