Người dùng bối rối vì Zalo bất ngờ cập nhật điều khoản sử dụng

Khi mở Zalo để trả lời tin nhắn khách hàng, Thành Hưng, nhân viên kinh doanh tại TP HCM, thấy màn hình hiện yêu cầu chấp nhận điều khoản mới. Do muốn có thời gian đọc kỹ hơn, anh định tạm từ chối, nhưng dòng thông báo “sẽ xóa tài khoản” khiến anh khựng lại.

“Đang vội, tài khoản này dùng nhiều cho công việc nên tôi bấm chấp nhận hết điều khoản để tiếp tục sử dụng dù chưa nắm hết nội dung”, anh kể.

Trong khi đó, Thanh Tuấn (Hà Nội), làm trong lĩnh vực công nghệ và đã sử dụng Zalo gần 10 năm, cảm thấy băn khoăn xen lẫn lo lắng. Anh cho biết chấp nhận các điều khoản từ khi mới đăng ký. Nay nền tảng bất ngờ “ép” chấp nhận điều khoản mới khiến anh nghĩ “liệu có cài cắm nội dung nào gây bất lợi cho người dùng hay không”. Khi bấm từ chối, anh được thông báo sẽ bị “xóa tài khoản trong 45 ngày nếu không thay đổi quyết định”.

“Tôi sẽ dùng thời gian này để thử ứng dụng nhắn tin khác. Nếu không được sẽ tìm cách chấp nhận”, anh Tuấn nói.

Với hơn 80 triệu người dùng, Zalo hiện là nền tảng nhắn tin phổ biến nhất tại Việt Nam. Điều khoản dịch vụ trên ứng dụng di động bắt đầu được cập nhật từ 26/12, gồm Thỏa thuận sử dụng Zalo (16 điều) và Thỏa thuận sử dụng mạng xã hội Zalo (21 điều). Người dùng có thể bấm Đồng ý tất cả, hoặc vào từng dịch vụ để từ chối.

Động thái của Zalo nhanh chóng trở thành chủ đề thảo luận trên nhiều hội nhóm Facebook, chủ yếu liên quan đến cách cập nhật khiến họ bị động.

“Tôi không phản đối, nhưng việc thông báo khá đột ngột. Đọc lướt thấy nội dung dài, khó hiểu, kèm theo cảnh báo khóa tài khoản, cảm giác như bị ép”, Thanh Vân, chủ một cửa hàng online, đánh giá. Cô chụp màn hình gửi cho bạn bè hỏi ý kiến, trong đó có người khuyên “đồng ý cho xong”, có người lại tính chuyện chuyển dần sang nền tảng khác.

Thực tế, việc cập nhật điều khoản không mới với Zalo. Trong các phiên bản trước đây, nền tảng cũng nêu rõ “quyền được sửa đổi, bổ sung bất kỳ hoặc toàn bộ nội dung của thỏa thuận tại bất kỳ thời điểm nào mà không cần báo trước hay cần có sự đồng ý trước của người dùng”.

Trong nhiều năm, Zalo vẫn thực hiện các điều chỉnh một cách âm thầm. Chẳng hạn năm 2024, họ bổ sung nội dung liên quan đến dữ liệu cá nhân cơ bản, dữ liệu cá nhân nhạy cảm, sau khi Nghị định 13 về Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực.

Điểm khác biệt lần này nằm ở một số khái niệm, điều khoản mới và nhất là cách thức triển khai. Thay vì chỉ âm thầm cập nhật như trước, nền tảng chủ động hiển thị thông báo trực tiếp trong ứng dụng, yêu cầu người dùng chấp nhận để tiếp tục sử dụng.

Một chuyên gia trong lĩnh vực an ninh mạng cho biết động thái của Zalo có thể liên quan đến Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, được thông qua hồi tháng 6 và có hiệu lực từ 1/1/2026.

Theo Luật, sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân phải bảo đảm nguyên tắc gồm: Thể hiện sự đồng ý đối với từng mục đích; Không được kèm theo điều kiện bắt buộc phải đồng ý với các mục đích khác với nội dung thỏa thuận; Sự đồng ý có hiệu lực cho đến khi chủ thể dữ liệu cá nhân thay đổi sự đồng ý đó hoặc theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, khi người dùng im lặng hoặc không phản hồi, sẽ “không được coi là sự đồng ý”.

Luật cũng quy định mức xử phạt, trong đó mức phạt tiền tối đa về vi phạm hành chính đối với hành vi mua, bán dữ liệu cá nhân là 10 lần khoản thu có được từ hành vi vi phạm. Mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính đối với tổ chức có hành vi vi phạm quy định chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới là 5% doanh thu của năm trước liền kề của tổ chức đó.

Đại diện Zalo không đưa ra bình luận về việc này. Tuy nhiên trên website hỗ trợ, nền tảng lý giải việc cập nhật điều khoản “là một hoạt động phổ biến đối với tất cả ứng dụng và nền tảng công nghệ trên thế giới nhằm đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật và cung cấp thông tin rõ ràng cho người dùng về những thay đổi trong quá trình cung cấp dịch vụ”.

Việc đưa ra thông báo, theo Zalo, nhằm “đảm bảo tính minh bạch đối với các hoạt động trong hệ thống và bảo vệ quyền lợi người dùng”. Khi có thay đổi cần thông báo liên quan đến dịch vụ cung cấp, người dùng có thể nhận thông tin phù hợp với từng trường hợp, tại các kênh, như thông báo trong ứng dụng, Zalo Help, OA, Zalo Email…

Tuy nhiên, trong điều khoản mới, họ cũng ghi “người dùng có trách nhiệm thường xuyên xem xét và rà soát các nội dung được sửa đổi”. Việc tiếp tục sử dụng sau khi có sửa đổi được xác định là “đồng ý”.

Có gì thay đổi trong điều khoản mới của Zalo?

Một trong những thay đổi nổi bật là sự phân biệt giữa nền tảng nhắn tin, gọi điện, với mạng xã hội Zalo, thay vì gọi chung “hệ sinh thái Zalo” như trước. Theo giới thiệu, mạng xã hội Zalo do công ty VNG Online cung cấp trên Zalo để cá nhân, tổ chức có thể chia sẻ thông tin.

Mạng xã hội Zalo cũng bổ sung định nghĩa “nội dung người dùng”, là những nội dung như văn bản, hình ảnh, âm thanh mà người dùng tải lên mạng xã hội. Điều khoản ghi rõ người dùng sẽ đồng ý để VNG Online sử dụng, chỉnh sửa, biên soạn, xuất bản, tạo ra các sản phẩm phái sinh từ nội dung người dùng cung cấp hoặc chia sẻ công khai.

Ngoài ra, trong điều khoản xuất hiện thêm Zalo ID, được định nghĩa là “giải pháp công nghệ được cung cấp bởi Zalo Platform để thiết lập và tăng cường tính bảo mật, an toàn thông tin, quản lý đăng nhập và đảm bảo hoạt động xuyên suốt của người dùng trên Zalo, trong đó Zalo ID là tài khoản để đăng nhập dịch vụ”.

“Sau khi người dùng xác nhận đồng ý thỏa thuận và chúng tôi hoàn thành việc tích hợp Zalo ID, người dùng hiểu rằng họ chỉ có thể sử dụng tài khoản Zalo ID để sử dụng dịch vụ”, thông báo có đoạn.

Với việc thu thập và xử lý dữ liệu, Zalo cũng cho biết là “để phục vụ các mục đích khác có liên quan đến hoạt động kinh doanh của Zalo mà chúng tôi cho là phù hợp tại từng thời điểm”.

Lưu Quý