Người Iceland nói ‘không’ với đàm phán gia nhập EU

Người Iceland quyết định không tái khởi động việc đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu (EU) trong cuộc trưng cầu dân ý, đi ngược với mong muốn của chính phủ.

Kết quả kiểm phiếu hôm nay cho thấy trong cuộc trưng cầu dân ý tổ chức ngày 29/8, 52,8% số người bỏ phiếu phản đối đề xuất của chính phủ về việc đàm phán trong khi 47,2% ủng hộ.

Chính phủ nước này vốn thúc đẩy việc gia nhập EU, coi đây là “lá chắn” trước các cuộc chiến tranh thương mại và sự cạnh tranh tại Bắc Cực.

Iceland lần đầu nộp đơn xin gia nhập EU vào năm 2009, thời điểm khủng hoảng tài chính khiến nền kinh tế nước này bị suy thoái nghiêm trọng. Tuy nhiên, đến năm 2013, chính phủ của Thủ tướng Sigmundur Gunnlaugsson lên nắm quyền có quan điểm hoài nghi về EU đã chấm dứt các cuộc đàm phán.

Trong khi đó, một số quan chức EU từng hy vọng rằng việc Iceland bỏ phiếu gia nhập có thể làm giảm bớt sự hoài nghi đối với việc mở rộng EU và củng cố vị thế chiến lược của khối trong bối cảnh an ninh Bắc Cực đang trở thành tâm điểm chú ý.

Iceland, quốc gia với dân số 400.000 người, đã tranh luận về việc gia nhập EU trong hơn một thập kỷ qua, liên quan đến các vấn đề lãi suất, quyền đánh bắt cá và chi phí sinh hoạt.

Iceland đã phải vật lộn với tình trạng lạm phát và lãi suất cao. Những người bỏ phiếu “có” cho rằng việc gia nhập EU, và có thể là cả việc sử dụng đồng euro, sẽ giúp giảm bớt gánh nặng này.

Tuy nhiên, lãnh đạo phe đối lập Gudrun Hafsteinsdottir, người đứng đầu chiến dịch vận động bỏ phiếu “không”, cho rằng những lợi ích kinh tế đã bị thổi phồng. “Đây không phải là những vấn đề mà Brussels sẽ giải quyết giúp chúng ta. Đây là những vấn đề mà chính các chính trị gia Iceland phải tự giải quyết”, bà nói.

Bà Ragnhildur Skarphedinsdottir, 70 tuổi, cho biết Iceland đang tự xoay xở tốt và bà bỏ phiếu “không”.

“Bằng cách duy trì sự độc lập như hiện tại, chúng tôi hướng tới tương lai với niềm lạc quan”, bà chia sẻ.

Bên cạnh đó, vấn đề đánh bắt cá cũng gây nhiều tranh cãi khi Iceland không chấp nhận hạn ngạch do EU áp đặt.

Theo quy định của EU, hạn ngạch đánh bắt cá được xác định dựa trên lịch sử đánh bắt cùng nhiều yếu tố khác. Một số quan chức Iceland cho rằng nước này sẽ vẫn giữ quyền kiểm soát vùng biển của mình, do không có quốc gia EU nào đánh bắt tại đó trong nhiều thập kỷ qua, nhưng phe phản đối không đồng tình với quan điểm này.

“Tôi biết rằng Liên minh châu Âu sẽ đưa ra những cam kết về sự linh hoạt, đặc biệt là trong giai đoạn đầu, nhưng chúng tôi hiểu rằng điều đó sẽ không kéo dài mãi”, bà Hafsteinsdottir nói.

Hoàng Lan (Theo Reuters, AFP)