Người trẻ Trung Quốc ăn ‘Tết ảo’

Đêm giao thừa năm 2026, Su Ran, 24 tuổi, quyết định ở lại phòng trọ tại Bắc Kinh. Cô không ra đường ngắm pháo hoa hay xếp hàng đi chùa cầu may như mọi năm. Thay vào đó, nữ nhân viên văn phòng mở ứng dụng mô phỏng một ngôi chùa trên điện thoại.

Sau khi nạp 5,9 nhân dân tệ (khoảng 20.000 đồng), màn hình hiện lên nén nhang điện tử tỏa khói nghi ngút. Su Ran chắp tay, nhẩm lời cầu nguyện công việc thuận lợi. Phía dưới, hệ thống thông báo cô là người thứ 891.500 tham gia nghi lễ này.

“Tôi ám ảnh cảnh xếp hàng từ 4h sáng dưới cái lạnh âm độ tại chùa Ung Hòa. Đón Tết online giúp tôi vừa được tĩnh tâm, vừa né được áp lực phải giải trình về thu nhập hay chuyện kết hôn với họ hàng”, cô nói.

Su Ran là đại diện tiêu biểu cho hàng triệu người trẻ Gen Z tại Trung Quốc đang theo đuổi xu hướng “Tết mạng” (Cyber Lunar New Year). Đây là cách họ tái định nghĩa lễ hội truyền thống bằng công nghệ để đối phó với áp lực thực tế.

Năm nay, các ứng dụng “gõ mõ điện tử” và “thắp hương số” trở thành tâm điểm của giới văn phòng. Chỉ cần chạm vào màn hình, tiếng mõ vang lên kèm dòng chữ “công đức +1”. Dữ liệu từ một nền tảng tâm linh số cho thấy, riêng dịp cận Tết này, người dùng đã thắt hơn 1,2 triệu dải ruy băng cầu nguyện ảo và thắp 540.000 ngọn đèn bình an. Nhiều ngôi chùa lớn cũng bắt kịp xu hướng khi mở dịch vụ dâng hương trực tuyến, quảng bá đây là cách hành lễ văn minh và tiết kiệm thời gian.

Không chỉ dùng “tâm linh số”, người trẻ còn tìm đến trí tuệ nhân tạo (AI) để khỏa lấp nỗi cô đơn. Dịp Tết thường đi kèm với “chứng sợ giao tiếp” khi phải gặp gỡ quá nhiều người.

“Gọi cho mẹ chắc chắn bà lại khóc vì tủi thân. Còn nhân vật AI sẽ chỉ nói những câu tôi muốn nghe, không phán xét, không thúc ép. Chỉ cần một dòng tin chúc ngủ ngon trên màn hình cũng khiến tôi thấy Tết ấm áp”, Su Ran tâm sự về người bạn trai ảo của mình.

Thói quen tặng quà của thế hệ mới cũng dịch chuyển mạnh mẽ. Thay vì giỏ bánh kẹo hay rượu mạnh – những thứ bị coi là cồng kềnh và nặng nề về hình thức, giới trẻ chuyển sang quà tặng kỹ thuật số như: gói thành viên xem phim, hình nền điện thoại độc bản hay vật phẩm trong game.

Yang, một sinh viên 22 tuổi tại Thượng Hải, dùng tiền mừng tuổi mua vật phẩm ảo tặng bạn bè. “Quà vật chất khó đoán ý người nhận, lại tốn công vận chuyển. Quà ‘số’ độc lạ hơn, thể hiện đúng gu thẩm mỹ lại dùng được ngay”, Yang nói.

Shi Yu, chuyên gia tư vấn tâm lý tại Bắc Kinh nhận định xu hướng “Tết mạng” không đồng nghĩa với việc chối bỏ truyền thống. Nó cho thấy cách người trẻ thích nghi để tồn tại trong một xã hội cạnh tranh khốc liệt.

“Họ vẫn cần kết nối, vẫn cần cầu nguyện nhưng theo cách ít tiêu tốn năng lượng và tiền bạc nhất”, ông Yu nói và cho rằng quà tặng hay nghi thức kỹ thuật số giúp loại bỏ sự phiền toái, tạo ra cảm giác được thấu hiểu sâu sắc hơn.

Tắt ứng dụng chùa ảo, Su Ran cảm thấy nhẹ nhõm. Với thế hệ của cô, Tết không nhất thiết phải là mâm cỗ đầy hay tiếng pháo nổ.

“Tết có thể chỉ là một nén hương hiện trên màn hình LED, một lời chúc từ chatbot và sự yên tĩnh tuyệt đối để nạp lại năng lượng cho một năm mới”, cô gái nói.

Thanh Thanh (Theo China Daily, Xinhua, SCMP)