Nhiều tài xế Grab rủ nhau ‘tắt app’

Cho rằng giá cước quá thấp và chiết khấu cao, nhiều tài xế xe Grab kêu gọi tắt ứng dụng trong hai ngày 12-13/9 để gây sức ép, yêu cầu nền tảng điều chỉnh.

Anh Xuân Hùng, 28 tuổi, Hà Nội chạy xe công nghệ từ năm 2020. Thời gian đầu anh có thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi tháng dù chỉ làm bán thời gian. Cuối 2024, anh chuyển sang lái ôtô. Để duy trì thu nhập khoảng 30 triệu đồng mỗi tháng, anh phải làm việc liên tục 14-15 tiếng mỗi ngày.

Theo anh Hùng, nền tảng anh hợp tác hiện chỉ trả 4.000-5.000 đồng mỗi km ôtô và 2.500 đồng đối với xe máy, thấp hơn mức 6.000-7.000 đồng của các nền tảng khác.

“Giá cước quá thấp buộc tôi phải tắt ứng dụng này để chạy song song các hãng khác”, anh Hùng nói. Anh cho biết nhiều đồng nghiệp cũng bất bình vì tỷ lệ khấu trừ lên tới 30-50% tùy thời điểm, trong khi chi phí xăng xe và hao mòn phương tiện tài xế phải tự chịu.

Tài xế Đức Anh, 35 tuổi, ở phường Hoàng Liệt, Hà Nội cho biết hai ngày trước chạy cuốc xe 10 km với giá hiển thị 50.000 đồng. Sau khi trừ chiết khấu và các loại phí, số tiền thực nhận chỉ hơn 30.000 đồng. “Trừ chi phí vận hành, số tiền mang về không đủ trang trải cuộc sống”, anh nói.

Trên diễn đàn dành cho tài xế công nghệ với hơn 312.000 thành viên, nhiều bài đăng của các tài xế Grab phản ánh việc chạy xe 5 tiếng chưa kiếm được 150.000 đồng. Một số tính toán thu nhập thực tế chỉ đạt 11.000-12.000 đồng cho quãng đường 4-5 km (2.000-2.500 đồng/km). Một tài xế ôtô tại TP HCM chia sẻ chỉ nhận được 26.000 đồng cho chuyến đi 4 km. Tài xế ôtô khác tại Hải Phòng cho biết nhận 157.000 đồng từ cuốc xe khách phải trả 262.000 đồng, phần chênh lệch bị tính vào các loại phí và thuế.

Theo tìm hiểu của VnExpress, các chuyến xe không đại diện cho toàn bộ hoạt động của nền tảng. Nhưng những thông tin này trở thành chất xúc tác khiến cộng đồng tài xế tại Hà Nội và TP HCM kêu gọi “tắt app” tập thể trong hai ngày 12-13/9, nhằm tạo sức ép để hãng xem xét lại tỷ lệ chia sẻ doanh thu.

Về chính sách giá và phí, Grab hiện áp dụng tỷ lệ chiết khấu 20% đối với dịch vụ hai bánh và 25% với bốn bánh. Số tiền khách hàng thanh toán bao gồm cước cơ bản cộng thêm phí nền tảng và phụ phí theo khu vực, thời điểm. Tổng giá trị cuốc xe hiển thị trên ứng dụng của khách luôn cao hơn cước vận chuyển cơ bản. Khoản thực nhận của tài xế được tính từ doanh thu chuyến xe trừ đi chiết khấu cố định và các nghĩa vụ thuế, phí liên quan, dẫn đến sự chênh lệch lớn so với số tiền khách trả.

Tối 10/9, đại diện Grab trả lời VnExpress, cho biết hoạt động của nền tảng trong những ngày qua vẫn diễn ra bình thường, các chỉ số chất lượng dịch vụ duy trì ổn định. Hãng ghi nhận những thảo luận của cộng đồng tài xế trên mạng xã hội và đang nghiêm túc đánh giá tình hình.

Đại diện đơn vị cho biết luôn ưu tiên duy trì sinh kế cho tài xế và bảo đảm chất lượng dịch vụ cho người dùng.

Mặc dù vậy, việc điều chỉnh tỷ lệ chiết khấu cùng chính sách tiền thưởng đã nhiều lần gây ra các đợt ngưng nhận chuyến, “tắt app” tập thể của tài xế Grab.

Năm 2017, Grab tăng phí sử dụng ứng dụng từ 5% lên 20% tại Hà Nội và TP HCM với lý do thống nhất chính sách, tăng sức cạnh tranh. Quyết định khiến nhiều tài xế đồng loạt tắt ứng dụng, di chuyển qua các tuyến phố nội thành kêu gọi phản đối.

Tháng 1/2018, một đợt phản đối quy mô lớn diễn ra tại hai miền Nam, Bắc khi Grab nâng chiết khấu từ 20% lên 23,6% cho cả dịch vụ ôtô và xe máy. Sau đó nền tảng đã điều chỉnh về mốc 20%.

Giữa năm 2019, hàng loạt tài xế GrabBike tập trung tại văn phòng đại diện ở TP HCM phản đối khoản tăng phí phát sinh từ việc thu hộ thuế. Ngay sau sự việc, Grab dừng thu hộ thuế thu nhập cá nhân đối với đối tác chạy xe.

Tháng 12/2020, hàng trăm tài xế tại Hà Nội và TP HCM tập trung phản đối tỷ lệ khấu trừ thuế cùng phí dịch vụ tăng từ 20% lên hơn 27,2%. Việc tăng phí áp dụng theo Nghị định 126, quy định thuế giá trị gia tăng 10% trên toàn bộ doanh thu nền tảng. Nhằm xoa dịu căng thẳng, Grab tăng giá cước các dịch vụ ôtô lẫn xe máy để bù đắp phần chi phí phát sinh.

Giai đoạn 2023-2024, làn sóng khiếu nại diễn ra rải rác tại các đô thị lớn. Các tài xế phản ánh thuật toán phân bổ đơn hàng thay đổi, chính sách thưởng thiếu ổn định cùng các quyết định khóa tài khoản thiếu minh bạch. Tình trạng tạm ngừng nhận chuyến xuất hiện rải rác ở Grab cùng một số nền tảng gọi xe khác trên thị trường.

Ông Lê Tấn Lưu, Chủ tịch Nghiệp đoàn Xe ôm công nghệ Bình Tân (TP HCM), xác nhận thu nhập của tài xế gần đây sụt giảm. Nguyên nhân do các ứng dụng hạ giá cước để cạnh tranh giữ khách, trong khi tỷ lệ chiết khấu không đổi.

Ông Lưu cho biết thu nhập thực tế còn phụ thuộc vào các chương trình thưởng. Tài xế chạy đủ chuyến, đúng khung giờ có thể bù đắp phần cước giảm, trái ngược với nhóm làm bán thời gian. Việc một số tài xế chỉ nhìn vào chênh lệch giữa tiền khách trả và khoản thực nhận để kết luận hãng giữ lại 50-60% là chưa chính xác, do số tiền này bao gồm cả phí bảo hiểm hoặc dịch vụ bổ sung.

“Tài xế nên tránh tụ tập tự phát hoặc nóng vội tắt ứng dụng gây ảnh hưởng đến giao thông, an ninh trật tự và quyền lợi cá nhân”, ông Lưu nói. Ông đề xuất các nhóm tập hợp dữ liệu những cuốc xe bất hợp lý, cử đại diện làm việc trực tiếp với doanh nghiệp và cơ quan quản lý để tìm tiếng nói chung.

Giữa lời kêu gọi ngừng chạy, một số tài xế vẫn bật ứng dụng. Anh Đức Minh, 45 tuổi, ở Hà Nội) cho biết vẫn đón khách nhưng sẽ chọn lọc các chuyến có giá tốt. “Tắt ứng dụng lúc này, gia đình tôi sẽ mất đi nguồn thu”, anh Minh cho biết.

Ngân Quỳnh