Nhiều trung lưu Mỹ sống chật vật vì cơn sốt AI

Cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đẩy chi phí sinh hoạt tại San Francisco tăng vọt, buộc lao động ngoài ngành và chủ doanh nghiệp nhỏ phải sống tằn tiện.

Kacie Barrett, 26 tuổi, là quản lý dự án với thu nhập 120.000 USD mỗi năm. Cô vừa phải hạ gói cước Internet từ 120 USD xuống 40 USD một tháng để cắt giảm chi phí với bạn cùng phòng. Mạng chậm gây nhiều cản trở cho hai ngày làm việc tại nhà mỗi tuần của cô.

Hai năm qua, làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) khiến chi phí sống ở San Francisco leo thang. Barrett phải chuyển từ căn hộ riêng giá 2.000 USD ở khu Russian Hill sang thuê chung phòng giá 1.850 USD tại Nob Hill. Cô tự nấu ăn, tập gym giá rẻ, giới hạn việc đi chơi mỗi tháng một lần và không sở hữu ôtô cá nhân.

“Tôi thấy bản thân sống giống sinh viên hơn một người trưởng thành”, Barrett nói.

Sau 6 tháng tìm thuê nhà vô vọng, cô đối mặt ba lựa chọn: tiếp tục sống tằn tiện trong căn hộ studio đắt đỏ, chuyển ra ngoại ô rồi di chuyển xa vào trung tâm, hoặc quay lại ngành công nghệ để có thu nhập cao hơn.

“Bạn khó tận hưởng cuộc sống tại San Francisco trừ khi làm việc trong mảng công nghệ”, cô cho biết.

Áp lực sinh tồn của chủ doanh nghiệp nhỏ

Tolgay Karabulut, 43 tuổi, chủ tiệm bánh BaklavaStory tại San Francisco từ năm 2022, chịu chung áp lực giá nhà leo thang. Dù có những ngày đạt doanh thu 2.600 USD nhờ bán 68 khay bánh, ông chỉ trả lương cho bản thân 40.000 USD mỗi năm và tái đầu tư phần lớn lợi nhuận vào kinh doanh.

Ông Karabulut thuê một căn phòng chung giá 1.300 USD mỗi tháng. Phòng không có tủ quần áo, buộc ông xếp đồ vào chiếc tủ bốn ngăn và luân phiên sử dụng bốn chiếc quần cùng 20 áo sơ mi.

“Tôi chỉ hy vọng tiệm bánh có gian bếp rộng hơn và bản thân đủ tiền thuê một căn hộ riêng”, ông nói.

Sự xuất hiện của các tập đoàn AI như OpenAI, Anthropic hay Databricks tập trung lượng lớn tài sản vào San Francisco. Tình trạng bất bình đẳng tài chính dự kiến tăng mạnh khi các công ty này chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), biến nhiều nhân sự thành triệu phú chỉ sau một đêm.

Sự chênh lệch này làm bùng nổ khái niệm “tầng lớp yếu thế vĩnh viễn” trên các diễn đàn mạng, chỉ những người nằm ngoài các phòng thí nghiệm AI đang đối mặt nguy cơ tụt hậu tài chính. Dù nhiều lãnh đạo công nghệ phủ nhận sự phân hóa này, những chủ doanh nghiệp nhỏ và người lao động ngoài ngành vẫn cảm nhận thành phố đang biến thành nơi sinh hoạt vượt quá khả năng chi trả của họ.

Nhiều doanh nghiệp thực phẩm đạt doanh thu tốt nhờ lượng khách làm việc trong mảng AI, nhưng lại gặp khó trong khâu tuyển dụng do ứng viên không gánh nổi tiền nhà. Nasir Armar và Alexander Hong, đồng sở hữu tiệm bánh Parachute Bakery, liên tục nhận phản hồi lo lắng từ người lao động. Trong một tuần, ba ứng viên đồng ý nhận việc nhưng sau đó hủy bỏ vì sợ không sống nổi tại thành phố.

Để giữ chân nhân sự, ông Karabulut phải cung cấp bữa trưa miễn phí và chấp nhận giảm bớt phần lợi nhuận mang về nhà. “Tôi muốn nhân viên có thu nhập ổn định và không chịu cảnh chật vật”, ông Karabulut nói.

Bà Alexandra Killewald, Giám đốc Trung tâm Động lực học Bất bình đẳng Stone tại Đại học Michigan, nhận định việc không thể sở hữu nhà sẽ để lại hậu quả lâu dài cho tầng lớp trung lưu, bởi bất động sản vốn là tài sản tích lũy lớn nhất của người Mỹ.

Áp lực chi tiêu cũng lan sang cả những nhân sự công nghệ nằm ngoài mảng AI. Grace Ling, 29 tuổi, nhà thiết kế UX, phải thuê chung nhà với 6 người khác. Cô cảm thấy gò bó vì lịch làm việc dày đặc nhưng vẫn không đủ khả năng mua bất động sản.

Đối với những người như Barrett hay Karabulut, cuộc sống tại San Francisco ngày càng ngột ngạt, buộc họ phải liên tục thắt lưng buộc bụng hoặc tính đường rời bỏ thành phố.

Minh Phương (Theo Insider)