Những công trình ‘huyền thoại’ ở Bách khoa Hà Nội 70 năm qua

Giải pháp rà phá thuỷ lôi và bom từ trường, đường dây 500 kV Bắc Nam hay vòm che máy bay chiến đấu bằng polyme composit là những công trình tiêu biểu đóng góp cho đất nước của Đại học Bách khoa Hà Nội.

Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) ngày 9/10 tổ chức triển lãm Thành tựu Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, với 180 sản phẩm, công trình tiêu biểu của các thế hệ thầy và trò.

Tiêu biểu là công trình nghiên cứu các giải pháp rà phá thuỷ lôi từ tính và bom từ trường do cố GS. TSKH Vũ Đình Cự chủ trì, cùng các nhà khoa học và cộng sự từ Đại học Bách khoa Hà Nội và Bộ Giao thông vận tải.

Công trình này được thực hiện vào năm 1972 trong điều kiện khó khăn, nhưng các nhà khoa học đã tìm ra nguyên lý hoạt động, cơ chế gây nổ, từ đó tạo ra nhiều thiết bị rà phá, làm vô hiệu hóa các khí tài này. Năm 1996, công trình được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh.

Cùng đó là công trình tính toán phục vụ thiết kế đường dây tải điện siêu cao áp 500 kV Bắc – Nam do GS Trần Đình Long, Lã Văn Út cùng các nhà khoa học bộ môn Hệ thống điện thực hiện. Những giải pháp kỹ thuật được đề xuất đã góp phần đưa công trình vào vận hành thành công, đặt dấu ấn Bách khoa trong quá trình xây dựng và phát triển hệ thống điện quốc gia.

Một nghiên cứu khác là chế tạo vòm che máy bay bằng polyme composit sợi thuỷ tinh, nhẹ, rẻ, bền tương đương kết cấu thép, bê tông, phục vụ Quân chủng Phòng không Không quân. Công trình này do GS Trần Vĩnh Diệu và Trung tâm nghiên cứu Vật liệu polyme thực hiện.

53 mái vòm đã được lắp đặt trong giai đoạn 1995-2000. GS Trần Vĩnh Diệu được tặng danh hiệu Anh hùng Lao động năm 2000.

Nhóm công trình nổi bật còn có trạm bơm xăng Trường Sơn phục vụ chiến dịch Đường 9, Nam Lào; nghiên cứu chế tạo vòi phun bơm cao áp cho động cơ diesel; BKAV – Phần mềm diệt virus tiên phong tại Việt Nam; BKED – trình soạn thảo và xử lý tiếng Việt đầu tiên của Việt Nam…

GS Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết triển lãm không thể gói gọn tất cả đóng góp về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của trường. Tuy nhiên, những công trình, sản phẩm điển hình, có giá trị đều có mặt.

Triển lãm cũng tái hiện công trình nghiên cứu của trường trong giai đoạn gần đây ở nhiều lĩnh vực như Điện, Điện tử, Viễn thông, Tự động hóa, Công nghệ thông tin, Cơ khí chế tạo, Hoá học, Vật liệu, Giáo dục…

“Các công trình không chỉ đóng góp cho đất nước trong thời kỳ chiến tranh mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội thời kỳ hội nhập”, ông Tuấn nói, kỳ vọng các thế hệ sinh viên tiếp tục phát huy truyền thống, đóng góp mạnh mẽ hơn nữa cho sự phát triển đột phá khoa học công nghệ của quốc gia.

“Em tự hào khi các thế hệ đi trước tại Bách khoa Hà Nội có những đóng góp to lớn cho đất nước”, Nguyễn Tuấn Minh, sinh viên năm thứ hai ngành Kỹ thuật Điện tử Viễn thông, chia sẻ. “Đây là động lực để em sớm tham gia nghiên cứu khoa học nhằm hiểu biết sâu hơn về ngành học của mình”.

Đại học Bách khoa Hà Nội ra đời năm 1956, là trường đại học kỹ thuật đầu tiên của cả nước. Quy mô đào tạo của trường hiện khoảng 38.000 học viên, sinh viên, ở 160 chương trình từ bậc cử nhân đến tiến sĩ.

Dương Tâm