Những người UAE ‘vỡ mộng’ về ông Trump

Thất vọng với quyết định tấn công Iran của ông Trump, nhiều người dân UAE từng yêu mến Tổng thống Mỹ giờ cảm thấy thất vọng.

Câu lạc bộ Golf Quốc tế Trump ở Dubai có đài phun nước trang trí tinh xảo, tầm nhìn ấn tượng, bộ nhận diện thương hiệu mạnh mẽ và một bộ sưu tập mũ lưỡi trai phong phú in dòng chữ “Make America Great Again” (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại).

Tuy nhiên, nơi này gần đây thiếu vắng bóng dáng người hâm mộ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trong một buổi tối tháng 6 gần đây, các cư dân Dubai vừa nhâm nhi bia trong câu lạc bộ, vừa bàn luận rằng quyết định gây chiến với Iran của ông Trump cùng những phát ngôn và cách hành xử thất thường của ông trong suốt cuộc chiến, đã đe dọa tới sự ổn định của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và làm hoen ố hình ảnh của ông trong lòng họ.

Những người đến UAE để làm ăn kinh doanh ban đầu lạc quan nhận định ông Trump sẽ là đồng minh tốt cho khu vực nhờ danh tiếng ổn định và thân thiện với doanh nghiệp, nhưng bây giờ cái nhìn ấy đã phai nhạt.

“Về khía cạnh kinh doanh, tôi từng nghĩ ông ấy sẽ làm được rất nhiều điều”, Bertie Jones, 23 tuổi, một người gốc Anh cho biết. “Nhưng tôi đã mất hoàn toàn niềm tin vào ông ấy”.

Các quan chức ở UAE và khắp khu vực vùng Vịnh phần lớn đều hạn chế chỉ trích ông Trump, đồng thời luôn nói rằng cuộc chiến chỉ càng làm cho UAE gắn kết chặt chẽ hơn mối quan hệ với Mỹ.

Khi gặp ông Trump tuần trước bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp, Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed al-Nahyan đã cảm ơn ông vì sự “hỗ trợ” và “cam kết” dành cho các đồng minh. Trong khi đó, ông Trump gọi nhà chính trị UAE là một “chiến binh” và nói đùa rằng ông Mohamed, người vốn nổi tiếng với phong thái từ tốn, không cần phải cố gắng lên giọng vì ông ấy “quá giàu rồi”.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuần này đã đến thủ đô Abu Dhabi, điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến công du các quốc gia vùng Vịnh và có một buổi ăn trưa làm việc với Tổng thống.

Phát biểu với các phóng viên khi vừa đến nơi vào tối 23/6, ông Rubio ca ngợi UAE vì đã sát cánh cùng Mỹ trong suốt cuộc chiến. “Tôi không thấy có quốc gia nào sát cánh mạnh mẽ với Mỹ trong suốt 6 tháng qua như họ”, ông Rubio nói. “Họ thực sự rất phi thường”.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng thái độ thân thiện bên ngoài thực chất chỉ để che giấu nỗi thất vọng của các nước vùng Vịnh trước những quyết định của ông Trump. Trước đó, các quan chức khu vực đã tìm cách ngăn chặn xung đột và từng khuyên Mỹ không nên khơi mào chiến tranh.

“Trước đây, dù nước Mỹ có đổi chính phủ thì các đời tổng thống vẫn đi theo một hướng đi chiến lược chung”, Mohammed Baharoon, Tổng giám đốc B’huth, một trung tâm nghiên cứu ở Dubai, nói.

Nhưng bây giờ ông cho rằng sự bất nhất của ông Trump đã khiến các cư dân UAE thay đổi quan điểm.

Trong số này có doanh nhân Omar Al Busaidy, 40 tuổi, người từng cảm thấy lạc quan khi ông Trump đến vùng Vịnh trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai. Khi ông Trump công bố các thỏa thuận đầu tư trị giá 2.000 tỷ USD trong các buổi đón tiếp xa hoa ở Arab Saudi, Qatar và UAE, Busaidy, người từng học ở Florida, ngỡ rằng Tổng thống Mỹ sẽ là một đồng minh tốt.

Thế rồi chiến tranh nổ ra cùng với hơn 2.600 máy bay không người lái (drone) cùng tên lửa mà Iran đã bắn vào UAE để trả đũa. Trên khắp khu vực, trong các cuộc tấn công chưa từng có vào những tuần đầu tiên của cuộc chiến, Iran đã đánh trúng các nhà máy lọc dầu, mỏ dầu, cảng biển và khách sạn.

Ngay cả sau khi Iran và Mỹ ký kết bản ghi nhớ về thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, khu vực này vẫn còn rất nhiều lo ngại về sự thiếu cụ thể trong thỏa thuận và liệu nó có được giữ vững hay không.

“Tôi sẽ không nói dối đâu, tôi từng kỳ vọng rất cao”, Busaidy nói về ông Trump khi ngồi trong một quán cà phê ở Dubai vào một buổi tối tháng 6. “Nhưng chúng tôi đã bị biến thành quân cờ”.

Busaidy, người sáng lập Global Possibilities Consulting, cho biết cư dân UAE từng dành rất nhiều tình cảm cho ông Trump, đặc biệt là lời hứa trở thành một “tổng thống không chiến tranh” của ông.

“Chúng tôi đã tin ông ấy”, Busaidy nói, nhắc đến việc ông Trump dường như đã phớt lờ trực tiếp các thông điệp của UAE về Iran, điều mà vị doanh nhân này mô tả là đã rõ ràng ngay từ đầu: “Đừng chọc giận con gấu”.

Nhưng ông Trump, “hoặc đã tính toán sai hoặc đã đọc sai tình huống” và đánh mất niềm tin của nhiều người trong cộng đồng doanh nghiệp tại đây, những người giờ đây cảm thấy việc kinh doanh thành công sẽ trở nên khó khăn hơn, Busaidy nhận xét.

 

 

Cư dân UAE cho rằng bị ông Trump ‘xỏ mũi’

Một trong những biểu hiện công khai về sự bất mãn ở vùng Vịnh thể hiện rõ nhất khi tỷ phú UAE Khalaf Al Habtoor chỉ trích gay gắt “quyết định nguy hiểm” của ông Trump, rằng ông đã “kéo khu vực của chúng ta vào một cuộc chiến”. Bức thư này đã nói thay cho sự thất vọng giấu sau những cánh cửa đóng kín.

Nasser Hassan Al Shaikh, doanh nhân, cựu quan chức chính phủ UAE và là nhà kinh tế học, cho biết các lãnh đạo vùng Vịnh có rất ít lựa chọn ngoài việc hợp tác với Mỹ, nhất là các hỗ trợ an ninh do Washington cung cấp như các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot mua từ Mỹ mà UAE đang sử dụng, bên cạnh các hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối (THAAD).

“Thành thật mà nói, chúng tôi có lựa chọn nào khác không? Mỹ vẫn là siêu cường toàn cầu hàng đầu”, ông Shaikh nói.

“Chúng tôi không biết điều gì đã diễn ra trong đầu ông Trump khi ông ấy khơi mào cuộc chiến này, nhưng chúng tôi biết rõ những hậu quả tiềm tàng”, ông Shaikh nói. “Mà chúng tôi thừa biết rằng cuộc chiến này không bao giờ có thể phân định thắng thua”.

Ngồi tại Dubai Mall, Mohamed Al Kaabi, quan chức chính quyền địa phương đến từ Al Ain, thành phố gần Oman, cho biết không thích chiến tranh hay việc giá thực phẩm và nhiên liệu tăng cao đi kèm với nó nhưng vẫn thích ông Trump.

“Trump yêu đất nước của ông ấy và tôi yêu bất cứ ai yêu đất nước của họ”, Kaabi nói.

Ngay bên cạnh ông, người bạn Khaled Al Kaabi, lắc đầu. Kể từ sau cuộc chiến, kỹ sư xử lý nước thải này cho rằng mọi chuyện đã rõ ràng: “Ông Trump thường để lại bài toán khó cho thế giới, rồi người khác phải đứng ra giải quyết”.

Hai người đồng ý với nhau một điều: “Đã đến lúc cuộc chiến này phải kết thúc”, Mohamed Al Kaabi nói và khẳng định người dân UAE “không sợ hãi”.

“Nhưng chúng tôi lo lắng”, người bạn của ông xen vào, nhớ lại những ngày mà âm thanh đánh chặn drone và tên lửa khiến họ mất ngủ hàng đêm.

Vào một buổi sáng gần đây, ngay sau khi ông Trump công bố bản ghi nhớ, Omar Ahli, 49 tuổi, nhân viên kiểm soát không lưu, cho biết không ai dám chắc cuộc chiến đã kết thúc.

“Chỉ trong một giờ nữa, nó có thể bắt đầu lại”, Ahli nói. “Nhưng chúng tôi vẫn mến ông Trump”.

Ngồi tại quầy bar trong nhà câu lạc bộ thuộc sân golf của ông Trump, Jones và bạn bè cho biết hầu hết mọi người ở Dubai, thành phố 4 triệu dân với 90% là người nước ngoài, không bàn luận về chính trị.

Tom, 30 tuổi, người vừa từ London đến Dubai năm ngoái và làm việc trong lĩnh vực bảo hiểm, cho biết trước cuộc chiến, anh từng nghĩ ông Trump sẽ được yêu thích ở Dubai hơn là ở Anh.

Nhưng Tom cho rằng các hành động của ông Trump trong cuộc chiến, đặc biệt là những tuyên bố nhiều lần về một hồi kết cận kề nhưng không thành hiện thực, đã khiến việc tin tưởng ông trở nên bất khả thi.

“Ông ấy đã gây ra sự bất ổn kinh hoàng cho khu vực và khiến cho bất kỳ ai cũng khó lòng mà thích ông ấy được”, Tom nói.

Uống nốt ly bia tại quầy bar, Neil Rodgers, 57 tuổi và Richard Lucking, 42 tuổi, những người đến từ Anh và làm công việc tổ chức sự kiện ở Dubai, cho biết họ chưa bao giờ là người hâm mộ cuồng nhiệt của ông Trump, nhưng cuộc chiến đã khiến mọi thứ trở nên tồi tệ hơn.

“Ông ấy leo thang chiến tranh rồi sau đó có vẻ như đã phủi tay bỏ đi”, Rodgers nói.

Họ cảm thấy hơi ngần ngại khi đến sân golf của ông Trump.

“Dạo này cảm giác đến đây có chút gì đó hơi lấn cấn”, Lucking, người từng phục vụ trong quân đội Anh, chia sẻ. “Tuy nhiên, nhân viên và sân golf ở đây thực sự rất tuyệt vời”.

Hồng Hạnh (Theo Washington Post, Reuters, AFP)