Nỗi khổ của những bác sĩ giàu nhất thế giới


Từ sau tay lái chiếc BMW của mình, ông Yates nhìn thấy những thành quả hữu hình của nhiều năm đào tạo khắc nghiệt, The Economist mô tả hôm 14/12. Tuy nhiên, đằng sau biểu tượng của sự thịnh vượng ấy là một bầu không khí u ám. Các đồng nghiệp của ông không hạnh phúc. Họ bước vào nghề y với lời thề Hippocrates để cứu người, nhưng thực tế công việc hàng ngày lại buộc họ trở thành những nhân viên nhập liệu cao cấp, quay cuồng đối phó với các công ty bảo hiểm và thủ tục hành chính. Đây chính là khởi nguồn của một nghịch lý của y tế Mỹ, khi các bác sĩ hưởng mức thu nhập thuộc hàng cao nhất thế giới, nhưng lại đang đối mặt với tình trạng kiệt sức và bất mãn nghề nghiệp trầm trọng hơn bất kỳ quốc gia phát triển nào khác.


Ảnh minh họa: PharmD Live

Ảnh minh họa: PharmD Live

Theo báo cáo lương thưởng bác sĩ năm 2023 của Medscape, thu nhập trung bình của bác sĩ tại Mỹ đạt mức 352.000 USD/năm, con số mơ ước và cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung tại các quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Thậm chí ở cấp độ chăm sóc ban đầu, mức thu nhập khoảng 242.000 USD của bác sĩ Mỹ vẫn bỏ xa các đồng nghiệp tại Anh hay Đức.

Tuy nhiên, khảo sát quy mô lớn của The Commonwealth Fund trên 11.000 bác sĩ tại 10 quốc gia phát triển cho thấy 43% bác sĩ Mỹ thừa nhận họ đang bị kiệt sức (burnout). Tỷ lệ này vượt xa mọi quốc gia khác trong nhóm khảo sát. Để so sánh, tại Vương quốc Anh, nơi Hệ thống Y tế Quốc gia (NHS) đang chịu áp lực lớn về ngân sách, chỉ khoảng 1/3 bác sĩ đa khoa báo cáo tình trạng kiệt quệ về thể chất hoặc tinh thần.

Sự kiệt sức không còn là vấn đề cá nhân mà đã trở thành đặc điểm mang tính hệ thống. Bác sĩ Revathi Ravi, chuyên gia nội khoa và nhi khoa tại Boston, mô tả tình trạng này như một “bí mật mở” trong ngành, hội tụ đầy đủ các yếu tố độc hại khiến bà từng cân nhắc bỏ nghề. Celli Horstman, đồng tác giả báo cáo của The Commonwealth Fund, chỉ ra nguyên nhân cốt lõi không nằm ở chuyên môn y khoa mà ở khối lượng công việc mang tính hành chính. Bác sĩ Mỹ đang gánh vác quá nhiều nhiệm vụ, từ việc lập biểu đồ bệnh án phức tạp, xử lý hộp thư điện tử quá tải cho đến những cuộc tranh cãi triền miên để giành quyền lợi thanh toán từ các hãng bảo hiểm. Thời gian dành cho những thủ tục quan liêu này đang lấn chiếm nghiêm trọng quỹ thời gian vốn dĩ phải dành cho bệnh nhân.

Sự bùng nổ của Hồ sơ sức khỏe điện tử (EHRs), vốn được kỳ vọng sẽ hiện đại hóa quy trình khám chữa bệnh, vô tình trở thành gánh nặng lớn nhất. Các nghiên cứu chỉ ra trung bình mỗi bác sĩ gia đình mất gần một giờ mỗi ngày chỉ để trả lời tin nhắn của bệnh nhân. Bác sĩ Tait Shanafelt, chuyên gia nghiên cứu về kiệt sức tại Đại học Stanford, nhận định đại dịch Covid-19 đã thúc đẩy việc sử dụng các ứng dụng y tế từ xa, dẫn đến một “cơn sóng thần tin nhắn” đổ ập vào bác sĩ. Dù công nghệ này hỗ trợ điều trị tốt hơn, nó đồng thời xóa nhòa ranh giới làm việc và gia tăng áp lực vô hình lên đội ngũ y tế.

Hệ quả của tình trạng còn tác động trực tiếp đến an toàn người bệnh và nền kinh tế. Dữ liệu y khoa cho thấy các bác sĩ bị kiệt sức có nguy cơ mắc lỗi chuyên môn cao gấp đôi so với người bình thường và tỷ lệ rời bỏ công việc cũng cao hơn đáng kể. Một phân tích kinh tế năm 2019 ước tính chi phí liên quan đến luân chuyển nhân sự và giảm giờ làm do kiệt sức tiêu tốn của hệ thống y tế Mỹ khoảng 4,6 tỷ USD mỗi năm, tương đương mức thiệt hại 7.600 USD tính trên mỗi bác sĩ đang hành nghề.

Trước thực trạng này, giới chuyên môn đang tìm kiếm các giải pháp mang tính cấu trúc thay vì chỉ dựa vào nỗ lực cá nhân. Các nhà nghiên cứu hướng sự chú ý về mô hình của Australia, nơi một nền tảng hành chính tập trung giúp cắt giảm đáng kể các thủ tục giấy tờ dư thừa. Bên cạnh đó, Jen Brull, Chủ tịch Học viện Bác sĩ Gia đình Mỹ, đặt kỳ vọng vào trí tuệ nhân tạo trong việc tự động hóa các tác vụ lặp lại như lập hồ sơ và mã hóa dữ liệu.

Quan điểm về cách giải quyết vấn đề cũng đang thay đổi căn bản. Bác sĩ Ravi tại Boston chia sẻ nếu như một thập kỷ trước, giải pháp được đưa ra thường là khuyên nhân viên y tế “thực hành chánh niệm” để tự giảm căng thẳng, thì nay ngành y tế đã nhận thức rõ ràng hơn về nhu cầu cấp thiết phải cải tổ hệ thống để giảm tải gánh nặng công việc. Trong lúc chờ đợi những thay đổi vĩ mô, các bác sĩ như Ravi vẫn đang nỗ lực tự cứu mình và đồng nghiệp qua các lớp huấn luyện kỹ năng đối phó với áp lực, nhưng họ hiểu rằng đó chỉ là giải pháp tình thế cho một vấn đề mang tính thời đại.

Bình Minh (Theo The Economist, CNN)

Ngày xuất bản:

17 THÁNG 12, 2025

Tin cập nhật 24H

Đề xuất con nuôi được biết thông tin về cha mẹ đẻ

Bộ Tư pháp dự kiến bổ sung quy định lưu trữ vĩnh viễn hồ sơ nuôi con nuôi, tạo điều kiện để người được nhận nuôi tìm hiểu thông tin về cha mẹ đẻ.

19 THÁNG 11, 2026

Bộ Y tế lý giải việc chưa đề xuất cấm thuốc lá theo thế hệ

Bộ Y tế cho rằng chưa đủ bằng chứng về hiệu quả và điều kiện thực thi để cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở đi mua, sử dụng thuốc lá.

19 THÁNG 11, 2026

Bị phạt từ 5 triệu đồng trở xuống có thể thay bằng lao động công ích

Chính phủ dự kiến bổ sung quy định người bị phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống có thể làm công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp phạt nếu nhận lỗi và tự nguyện đề nghị.

19 THÁNG 11, 2026

Nhà hàng tiệc cưới đang xây ở TP HCM bốc cháy

Nhà hàng tiệc cưới đang xây ở xã Long Hải bốc cháy khi công nhân đang thi công hệ thống phòng cháy chữa cháy, chiều 18/11.

19 THÁNG 11, 2026

Đội tuyển Việt Nam quá phụ thuộc Đình Bắc?

Ghi 12 bàn sau 28 trận, có khả năng tạo đột biến và hỗ trợ phòng ngự, tiền đạo Nguyễn Đình Bắc ngày càng quan trọng với ĐTQG, nhưng cũng đặt ra bài toán về sự phụ thuộc vào một cá nhân.

19 THÁNG 11, 2026

Pochettino: ‘Cầu thủ Man Utd phải chạy hiệu quả’

Theo HLV Mauricio Pochettino, cầu thủ Man Utd cần chạy có mục đích, phối hợp với đồng đội và phát huy tài năng, thay vì chỉ chú trọng quãng đường di chuyển.

19 THÁNG 11, 2026

Ronaldo vắng mặt trong đề cử ‘Quả Bóng Vàng Dubai’

Lionel Messi góp mặt trong danh sách 26 ứng viên Cầu thủ nam hay nhất năm của Globe Soccer Awards 2026, trong khi Cristiano Ronaldo chỉ được đề cử ở hạng mục Cầu thủ hay nhất Trung Đông.

19 THÁNG 11, 2026

Công an TP HCM hạ CLB mạnh nhất Thái Lan

TP HCMCA TP HCM thắng Buriram United 1-0 nhờ màn tỏa sáng của những tuyển thủ Việt Nam, ở lượt hai bảng A Cup CLB Đông Nam Á 2026-2027 tối 18/11.

19 THÁNG 11, 2026

Đình Bắc nghỉ thi đấu hết năm 2026

Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc cần ít nhất sáu tuần điều trị chấn thương đầu gối, khiến Công an Hà Nội mất một phương án tấn công trong giai đoạn lịch đấu dày đặc.

19 THÁNG 11, 2026

ASEAN – Trung Quốc kỳ vọng đàm phán xong COC năm 2027

ASEAN và Trung Quốc kỳ vọng kết thúc đàm phán gần 20% còn lại của Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) trong năm 2027.

19 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Bác sĩ Trung Quốc chỉ bí quyết ăn lẩu ‘thả ga’ không lo tăng cân

Thay đổi thứ tự gắp món, ưu tiên đạm ít béo cùng rau xanh trước tinh bột và đổi nước chấm giúp thực khách thưởng thức lẩu mà vẫn kiểm soát tốt vóc dáng.

19 THÁNG 11, 2026

Giám đốc bị bắn ở Đồng Nai nguy kịch

Giám đốc Công ty Lâm nghiệp La Ngà ở Đồng Nai bị bắn vào đầu tại phòng làm việc, hiện hôn mê sâu, tổn thương não nghiêm trọng, tình trạng nguy kịch.

19 THÁNG 11, 2026

Công thức 3-2-1 giúp Jessica Alba siết mỡ, giữ cơ bụng thép ở tuổi 45

MỹQua ba lần sinh nở, diễn viên Jessica Alba duy trì cơ bụng săn chắc, vóc dáng cân đối nhờ kiên trì áp dụng công thức tập luyện 3-2-1 kết hợp nâng tạ, cardio và rèn luyện cơ lõi.

19 THÁNG 11, 2026

Bệnh viện Hong Kong xin lỗi vì cắt nhầm hai buồng trứng của người bệnh

Trung QuốcBệnh viện Đại học Trung Văn Hong Kong CUHK lên tiếng xin lỗi sau sự cố bác sĩ mất tập trung trong mổ nội soi, dẫn đến cắt bỏ hai buồng trứng của nữ bệnh nhân 45 tuổi.

19 THÁNG 11, 2026

Bản án tinh thần giấu sau câu nói ‘việc nhà có gì mà mệt’

Gần hai năm sau sinh, Thủy liên tục nghe “chăm con cũng không xong”, “mẹ béo tốt con lại còi cọc” – đến mức tự thấy mình kém cỏi và rơi vào trầm cảm.

19 THÁNG 11, 2026