Nỗi khổ của những bác sĩ giàu nhất thế giới


Từ sau tay lái chiếc BMW của mình, ông Yates nhìn thấy những thành quả hữu hình của nhiều năm đào tạo khắc nghiệt, The Economist mô tả hôm 14/12. Tuy nhiên, đằng sau biểu tượng của sự thịnh vượng ấy là một bầu không khí u ám. Các đồng nghiệp của ông không hạnh phúc. Họ bước vào nghề y với lời thề Hippocrates để cứu người, nhưng thực tế công việc hàng ngày lại buộc họ trở thành những nhân viên nhập liệu cao cấp, quay cuồng đối phó với các công ty bảo hiểm và thủ tục hành chính. Đây chính là khởi nguồn của một nghịch lý của y tế Mỹ, khi các bác sĩ hưởng mức thu nhập thuộc hàng cao nhất thế giới, nhưng lại đang đối mặt với tình trạng kiệt sức và bất mãn nghề nghiệp trầm trọng hơn bất kỳ quốc gia phát triển nào khác.


Ảnh minh họa: PharmD Live

Ảnh minh họa: PharmD Live

Theo báo cáo lương thưởng bác sĩ năm 2023 của Medscape, thu nhập trung bình của bác sĩ tại Mỹ đạt mức 352.000 USD/năm, con số mơ ước và cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung tại các quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Thậm chí ở cấp độ chăm sóc ban đầu, mức thu nhập khoảng 242.000 USD của bác sĩ Mỹ vẫn bỏ xa các đồng nghiệp tại Anh hay Đức.

Tuy nhiên, khảo sát quy mô lớn của The Commonwealth Fund trên 11.000 bác sĩ tại 10 quốc gia phát triển cho thấy 43% bác sĩ Mỹ thừa nhận họ đang bị kiệt sức (burnout). Tỷ lệ này vượt xa mọi quốc gia khác trong nhóm khảo sát. Để so sánh, tại Vương quốc Anh, nơi Hệ thống Y tế Quốc gia (NHS) đang chịu áp lực lớn về ngân sách, chỉ khoảng 1/3 bác sĩ đa khoa báo cáo tình trạng kiệt quệ về thể chất hoặc tinh thần.

Sự kiệt sức không còn là vấn đề cá nhân mà đã trở thành đặc điểm mang tính hệ thống. Bác sĩ Revathi Ravi, chuyên gia nội khoa và nhi khoa tại Boston, mô tả tình trạng này như một “bí mật mở” trong ngành, hội tụ đầy đủ các yếu tố độc hại khiến bà từng cân nhắc bỏ nghề. Celli Horstman, đồng tác giả báo cáo của The Commonwealth Fund, chỉ ra nguyên nhân cốt lõi không nằm ở chuyên môn y khoa mà ở khối lượng công việc mang tính hành chính. Bác sĩ Mỹ đang gánh vác quá nhiều nhiệm vụ, từ việc lập biểu đồ bệnh án phức tạp, xử lý hộp thư điện tử quá tải cho đến những cuộc tranh cãi triền miên để giành quyền lợi thanh toán từ các hãng bảo hiểm. Thời gian dành cho những thủ tục quan liêu này đang lấn chiếm nghiêm trọng quỹ thời gian vốn dĩ phải dành cho bệnh nhân.

Sự bùng nổ của Hồ sơ sức khỏe điện tử (EHRs), vốn được kỳ vọng sẽ hiện đại hóa quy trình khám chữa bệnh, vô tình trở thành gánh nặng lớn nhất. Các nghiên cứu chỉ ra trung bình mỗi bác sĩ gia đình mất gần một giờ mỗi ngày chỉ để trả lời tin nhắn của bệnh nhân. Bác sĩ Tait Shanafelt, chuyên gia nghiên cứu về kiệt sức tại Đại học Stanford, nhận định đại dịch Covid-19 đã thúc đẩy việc sử dụng các ứng dụng y tế từ xa, dẫn đến một “cơn sóng thần tin nhắn” đổ ập vào bác sĩ. Dù công nghệ này hỗ trợ điều trị tốt hơn, nó đồng thời xóa nhòa ranh giới làm việc và gia tăng áp lực vô hình lên đội ngũ y tế.

Hệ quả của tình trạng còn tác động trực tiếp đến an toàn người bệnh và nền kinh tế. Dữ liệu y khoa cho thấy các bác sĩ bị kiệt sức có nguy cơ mắc lỗi chuyên môn cao gấp đôi so với người bình thường và tỷ lệ rời bỏ công việc cũng cao hơn đáng kể. Một phân tích kinh tế năm 2019 ước tính chi phí liên quan đến luân chuyển nhân sự và giảm giờ làm do kiệt sức tiêu tốn của hệ thống y tế Mỹ khoảng 4,6 tỷ USD mỗi năm, tương đương mức thiệt hại 7.600 USD tính trên mỗi bác sĩ đang hành nghề.

Trước thực trạng này, giới chuyên môn đang tìm kiếm các giải pháp mang tính cấu trúc thay vì chỉ dựa vào nỗ lực cá nhân. Các nhà nghiên cứu hướng sự chú ý về mô hình của Australia, nơi một nền tảng hành chính tập trung giúp cắt giảm đáng kể các thủ tục giấy tờ dư thừa. Bên cạnh đó, Jen Brull, Chủ tịch Học viện Bác sĩ Gia đình Mỹ, đặt kỳ vọng vào trí tuệ nhân tạo trong việc tự động hóa các tác vụ lặp lại như lập hồ sơ và mã hóa dữ liệu.

Quan điểm về cách giải quyết vấn đề cũng đang thay đổi căn bản. Bác sĩ Ravi tại Boston chia sẻ nếu như một thập kỷ trước, giải pháp được đưa ra thường là khuyên nhân viên y tế “thực hành chánh niệm” để tự giảm căng thẳng, thì nay ngành y tế đã nhận thức rõ ràng hơn về nhu cầu cấp thiết phải cải tổ hệ thống để giảm tải gánh nặng công việc. Trong lúc chờ đợi những thay đổi vĩ mô, các bác sĩ như Ravi vẫn đang nỗ lực tự cứu mình và đồng nghiệp qua các lớp huấn luyện kỹ năng đối phó với áp lực, nhưng họ hiểu rằng đó chỉ là giải pháp tình thế cho một vấn đề mang tính thời đại.

Bình Minh (Theo The Economist, CNN)

Ngày xuất bản:

17 THÁNG 12, 2025

Tin cập nhật 24H

Tổng thống Azerbaijan đến Hà Nội, bắt đầu thăm Việt Nam

Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và phu nhân đến Hà Nội tối nay, bắt đầu chuyến thăm chính thức Việt Nam.

20 THÁNG 11, 2026

Bộ Nội vụ muốn giữ cách hoán đổi ngày nghỉ lễ, Tết linh hoạt

Trước đề xuất luật hóa nguyên tắc hoán đổi ngày nghỉ lễ, Tết để áp dụng hàng năm, Bộ Nội vụ cho rằng cách này khó phù hợp với doanh nghiệp làm việc theo ca, kíp, sản xuất liên tục.

20 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng: Giảm áp lực để việc học mang lại cả niềm vui và tri thức

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh cần chung tay khắc phục bệnh thành tích, giảm áp lực để việc học thực sự mang lại niềm vui, tri thức và giá trị tốt đẹp.

20 THÁNG 11, 2026

Đà Nẵng hủy quy hoạch khu biệt thự 25,6 ha trên bán đảo Sơn Trà

Đà Nẵng hủy hai quyết định quy hoạch khu biệt thự rộng hơn 25,6 ha trên bán đảo Sơn Trà, từng được ông Văn Hữu Chiến ký phê duyệt vào năm 2011 và 2014.

20 THÁNG 11, 2026

Việt Nam có thể gặp Indonesia ở vòng loại hai World Cup 2030

Việt Nam nằm ở nhóm hai, còn Indonesia ở nhóm ba trước lễ bốc thăm chia bảng vòng loại hai World Cup 2030 – khu vực châu Á.

20 THÁNG 11, 2026

Việt Nam trong nhóm thấp nhất U17 World Cup 2026

Với chiều cao trung bình 1,7505 m, Việt Nam đứng thứ 45 trong 48 đội tuyển dự U17 World Cup 2026, và thấp nhất bảng G.

20 THÁNG 11, 2026

Cầu thủ bị cấm 8 năm vì ném đá vào trọng tài

LĐBĐ Ecuador cấm John Michel Perlaza Salas tham gia mọi hoạt động liên quan đến bóng đá trong 8 năm, vì ném đá gây thương tích cho trọng tài biên Lenin Giovanni Ojeda Núñez.

20 THÁNG 11, 2026

Thầy dạy cờ vua trên YouTube nổi tiếng hơn cả Carlsen

Từng bị bạn bè bắt nạt vì đam mê cờ vua, Levy Rozman đang có hơn 8,6 triệu người đăng ký YouTube, nổi tiếng hơn nhiều kỳ thủ hàng đầu thế giới và được chơi cờ với những ngôi sao bóng đá như Harry Kane.

20 THÁNG 11, 2026

Công an Hà Nội thua ngược CLB mạnh nhất Malaysia

Hà NộiCông an Hà Nội sớm mở tỷ số, nhưng thua ngược Johor Darul Tazim 1-3 ở lượt hai bảng B Cup CLB Đông Nam Á 2026-2027.

20 THÁNG 11, 2026

Mỹ truy tố người phá hủy vận tải cơ 60 triệu USD

O’Corrain bị cáo buộc thực hiện cuộc tấn công được lên kế hoạch kỹ lưỡng nhằm vào chiếc C-130H Mỹ tại Ireland, khiến vận tải cơ này bị phá hủy.

20 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Thức lướt điện thoại đến 5h, nam sinh 20 tuổi tử vong do thiếu oxy cơ tim

Trung QuốcNam sinh viên 20 tuổi tại Đài Loan tử vong trong ký túc xá do thiếu oxy cơ tim, sau thời gian dài đảo lộn giờ giấc sinh hoạt và thường xuyên thức khuya.

20 THÁNG 11, 2026

Nữ sinh ung thư máu dự tiết học cuối cùng trong phòng bệnh

Trung QuốcSuốt 5 năm chống chọi ung thư máu tái phát, nữ sinh 18 tuổi được thầy cô và bạn bè toại nguyện ước muốn cuối cùng: học thêm một tiết tiếng Anh ngay tại giường bệnh.

20 THÁNG 11, 2026

Đột tử tuổi 31 bởi thói quen ăn sáng bằng gà rán và bánh mì kẹp thịt

Nhập viện cấp cứu trong tình trạng đường huyết tăng cao gấp nhiều lần mức bình thường, nam nhân viên văn phòng ở Trung Quốc không qua khỏi do biến chứng hôn mê tăng áp lực thẩm thấu từ bệnh đái tháo đường.

20 THÁNG 11, 2026

Hơn 70 học sinh Đồng Nai nghi ngộ độc sau ăn cơm bán trú ở trường

Hàng chục học sinh Trường Tiểu học – THCS – THPT Liên kết Quốc tế ở Đồng Nai được đưa vào viện cấp cứu do nôn ói, đau bụng, tiêu chảy… sau khi ăn cơm bán trú.

20 THÁNG 11, 2026

Ăn trứng mỗi ngày có làm tăng mỡ máu?

Nhà tôi cả nhà đều thích ăn trứng, vậy mỗi ngày ăn một quả có tốt và có làm tăng mỡ máu? (Hiền, 38 tuổi, Hà Nội)

20 THÁNG 11, 2026