‘Nữ hoàng’ giải Fields 2026 từng bỏ Toán vì thấy lạc lối


‘Nữ hoàng’ giải Fields 2026 từng bỏ Toán vì thấy lạc lối

Từng trượt khoa Toán, áp lực giữa ‘biển nhân tài’ ở Đại học Bắc Kinh, Hong Wang có thời gian chuyển sang học kiến trúc, trước khi đi vào lịch sử của giải Fields.

Hong Wang, giáo sư Viện Toán Courant, Đại học New York, Mỹ và Viện Nghiên cứu khoa học cao cấp Pháp (IHES), là một trong 4 người giành giải thưởng Fields 2026, tối 23/7.

Cô được vinh danh nhờ những công trình đóng góp trong giải tích điều hòa và hình học đo, đặc biệt là lời giải cho giả thuyết Kakeya trong không gian ba chiều tồn tại hơn 100 năm. Nghiên cứu được đánh giá có ý nghĩa sâu rộng, nhất là trong lý thuyết đo lường hình học và động lực học đồng nhất.

Wang là nhà toán học nữ thứ ba và là người đầu tiên tốt nghiệp đại học ở Trung Quốc giành giải thưởng này.


Wang Hong. Ảnh: Scientific American

Hong Wang. Ảnh: Scientific American

Wang sinh năm 1991 tại Quế Lâm, Quảng Tây. Cả bố và mẹ cô đều là giáo viên trường cấp hai ở địa phương. Từ khi học mẫu giáo, cô đã được bố mẹ cho tiếp xúc với kiến thức tiểu học, sớm bộc lộ khả năng học và trí nhớ tốt.

Wang học vượt hai lần vào lớp 1 và lớp 6. Theo lời bố mẹ, cô thường coi những con số như món đồ chơi. Cô học hình học từ bóng nắng hắt qua rèm cửa và dùng son dưỡng môi để viết công thức xuống sàn nhà.

Nữ sinh sau đó theo học trường trung học Quế Lâm – một trong những trường danh tiếng của địa phương. Cô thường tự học toàn bộ chương trình trước mỗi học kỳ, thích tự tìm lời giải cho các bài toán và hăng hái phát biểu.

Năm 16 tuổi, Wang đạt 653/750 điểm trong kỳ thi đại học, song không đủ để vào khoa Toán của Đại học Bắc Kinh mà đỗ khoa Khoa học Trái đất và Không gian. Niềm đam mê đã thôi thúc cô tự học để được chuyển sang khoa Toán một năm sau đó.

“Toán học là con đường để tôi hiểu về thế giới, cũng là thứ mà tôi có thể phân tích, lý luận về nó”, Wang nói trong một cuộc phỏng vấn sau khi giành giải thưởng Breakthrough hồi tháng 4.

Dẫu vậy, Wang có lần từ bỏ toán học. Thành tích không nổi trội, áp lực học thuật lớn và “biển nhân tài” ở Đại học Bắc Kinh khiến cô thấy lạc lối. Khi sang Pháp năm 2011, Wang đã ngừng học toán nửa năm để “đá sân” sang học kiến trúc, thực tập tại một công ty ở Paris.

“Nhưng rồi tôi nhận ra rằng mình vẫn yêu toán hơn”, Wang chia sẻ trong một video của IHES. Sau khi lấy bằng thạc sĩ, năm 2014, Wang đến Mỹ làm nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT).

Cô bắt đầu làm việc với các vấn đề trong phân tích Fourier – cách các làn sóng tương tác với nhau, cùng các bài toán về lý thuyết độ đo hình học và một phân nhánh gọi là lý thuyết phép chiếu. Đây cũng là giai đoạn Wang quan tâm tới giả thuyết Kakeya.

Vấn đề này được nhà toán học người Nhật Sōichi Kakeya đề xuất lần đầu vào năm 1917. Nó đặt ra câu hỏi: “Diện tích nhỏ nhất cần thiết để xoay một cây kim theo mọi hướng là bao nhiêu?”

Bài toán này đã được giải trong không gian hai chiều, tuy nhiên lời giải trong không gian ba chiều khiến các nhà toán học thế giới “đau đầu” trong hơn một thế kỷ. Qua nhiều năm, câu hỏi này được phát triển thành nghiên cứu về tập hợp Kakeya – những hình chứa một đoạn thẳng theo mọi hướng trong một không gian nhất định.

Wang ví việc nghiên cứu bài toán này với sắp xếp sợi mỳ spaghetti: Giả sử bạn có một mớ mì spaghetti chồng chéo lên nhau, sau đó xếp cho mỗi sợi nằm theo một hướng thì thể tích không gian nhỏ nhất của chúng là bao nhiêu?.

Cùng cộng sự Joshua Zahl ở Đại học British Columbia (Canada), năm 2025, Wang công bố lời giải cho bài toán trong một bài báo dài 127 trang, gây tiếng vang trong cộng đồng toán học. Phương pháp mà họ phát triển tạo ra một khuôn khổ phân tích nền tảng hoàn toàn mới cho các lĩnh vực xử lý tín hiệu như radar và viễn thám.

Wang cho hay công trình trên dựa nhiều vào định lý tổng – tích rời rạc, một định lý chỉ ra sự khác biệt bản chất giữa tập số thực và tập số phức do nhà toán học Jean Bourgain tiên phong. Ông cũng là “người hùng toán học” đã truyền cảm hứng cho cô vì tìm ra được cách giải quyết những câu hỏi mà nhiều người không thể.


Hong Wang trong một bài giảng về tập Kakeya. Ảnh: IHES

Hong Wang trong một bài giảng về tập Kakeya. Ảnh: IHES

Những nghiên cứu của Wang, đặc biệt là công trình trên, giúp cô thâu tóm nhiều giải thưởng danh giá, như giải Clay, giải Salem, giải Breakthrough New Horizons trong Toán học, Huy chương vàng của Đại hội Toán học quốc tế Trung Quốc,…

Ngoài nghiên cứu, Wang rất thích thể thao. Cô mê bóng bàn từ khi còn ở Đại học Bắc Kinh, tập đấu kiếm ở Pháp và học các lớp Taekwondo trực tuyến hồi Covid-19.

“Điều thích nhất ở toán học là khi bạn thực sự hiểu được một mảng kiến thức nào đó, nó sẽ hiện ra rất rõ ràng và thanh lịch. Nó không chỉ nằm ở lời giải, mà còn ở cách các phần khác nhau của toán học khớp nối với nhau. Đó là một điều đẹp đẽ”, Wang nói.

Khánh Linh (Tổng hợp)

Ngày xuất bản:

26 THÁNG 07, 2026

Tin cập nhật 24H

Than nghèo kể khổ để cầm cố 22 xe máy đi thuê

Đà NẵngGiang Thị Quỳnh Anh thuê 22 xe máy tự lái, sau đó nói dối đây là tài sản của gia đình, viện hoàn cảnh khó khăn để mang đi cầm cố lấy tiền trả nợ.

21 THÁNG 11, 2026

Thu thuế 0,2% với đất bỏ hoang từ 1/7/2027

Đất bỏ hoang sẽ bị thu thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, gấp gần 7 lần đất ở trong hạn mức.

21 THÁNG 11, 2026

Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng trở xuống

Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị, có thể thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt.

21 THÁNG 11, 2026

Người dân giao nộp gấu ngựa nuôi 26 năm

Nghệ AnÔng Hoàng Văn Phụng ở xã Vạn An bàn giao con gấu ngựa nặng hơn 100 kg cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, sau 26 năm nuôi tại nhà.

21 THÁNG 11, 2026

Hơn 45.000 tỷ đồng phòng chống ma túy và tội phạm đến 2030

Việt Nam sẽ huy động 45.300 tỷ đồng để phòng chống ma túy và tội phạm trong 5 năm, hướng tới mục tiêu ít nhất 50% xã và 20% tỉnh thành không có ma túy vào năm 2030.

21 THÁNG 11, 2026

Từ thầy trò thành đồng đội ở giải chạy danh giá Nhật Bản

Nhật BảnTạm nghỉ dạy, trở lại đại học để theo đuổi giấc mơ chạy Hakone Ekiden, Takao Imai không ngờ có ngày được trao dải băng tiếp sức cho chính học trò cũ.

21 THÁNG 11, 2026

Đề xuất luật việt vị mới của Wenger trước nguy cơ bị bác bỏ

Ngay cả cựu HLV Arsene Wenger cũng không cảm thấy bị thuyết phục sau đợt thử nghiệm luật việt vị mới ở giải đấu của Canada, trong khi các nhà làm luật của bóng đá giờ đây được kỳ vọng sẽ bác bỏ nó.

21 THÁNG 11, 2026

Messi săn chức vô địch MLS Cup thứ hai liên tiếp

Sau khi giành Chiếc Giày Vàng mùa thứ hai liên tiếp, Lionel Messi cùng Inter Miami hướng đến mục tiêu trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch MLS Cup kể từ LA Galaxy năm 2012.

21 THÁNG 11, 2026

Bàn thắng đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử World Cup 11 người

QatarPha đánh gót đẹp mắt của Lê Sỹ Bách vào lưới Bỉ ở giải U17 World Cup tối nay giúp Việt Nam có bàn đầu tiên ở sân chơi 11 người cấp độ thế giới.

21 THÁNG 11, 2026

Chuyên cơ ông Trump lập kỷ lục khi trở về từ Trung Quốc

Chuyên cơ đưa ông Trump từ Trung Quốc về Mỹ sau APEC đã thực hiện hành trình liên tục dài nhất trong lịch sử đội bay Không lực Một.

21 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Những cô giáo vượt núi ngày ba lần đưa cơm nóng cho học trò

Quảng TrịDù tự bỏ tiền xăng, không có thù lao, các giáo viên Mầm non Lâm Hóa đều đặn ba lần mỗi ngày vượt đường núi, cầu treo mang cơm nóng về điểm trường lẻ cho trẻ.

21 THÁNG 11, 2026

GS Lê Anh Vinh: Thi học sinh giỏi không nên ‘chi phối’ trường chuyên

Trường chuyên cần phân biệt giữa giáo dục tài năng với đào tạo thi học sinh giỏi, vì vậy không nên “đóng khung” phần lớn học trò vào một môn chuyên từ tuổi 14-15, theo GS Lê Anh Vinh

21 THÁNG 11, 2026

Thầy cô ‘dấn thân’ vào làn sóng dạy bằng tiếng Anh

Đăng video dạy Địa lý bằng tiếng Anh lên mạng, thầy Chinh nhận về nhiều lời công kích, chê bai phát âm, bị cho rằng “đu trend” nhưng đều bỏ ngoài tai.

21 THÁNG 11, 2026

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Không đặt toàn bộ đổi mới lên vai thầy cô

Muốn người thầy đổi mới, hệ thống giáo dục cũng phải tự đổi mới sâu sắc thay vì dồn mọi áp lực lên vai họ, theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn.

21 THÁNG 11, 2026

Dòng họ nào ở Hàn Quốc có nguồn gốc từ một hoàng tử Việt Nam?

Năm 1226, một hoàng tử của Việt Nam lưu lạc tới Cao Ly, được phong tước, là nguồn gốc một dòng họ còn tồn tại đến ngày nay.

21 THÁNG 11, 2026